Facelia (Phacelia Juss.) – rodzaj roślin z rodziny faceliowatych (Hydrophyllaceae). Obejmuje około 200 gatunków, rosnących dziko w Ameryce Północnej i Południowej. Obszarem, gdzie rodzaj jest najbardziej zróżnicowany, jest zachodnia część kontynentu północnoamerykańskiego – tylko w Kalifornii rośnie 90 gatunków. Zasiedlają one suche tereny pustynne i wilgotne siedliska wśród zarośli i w widnych lasach.

Niektóre gatunki, zwłaszcza jednoroczne, uprawiane są jako rośliny ozdobne, popularne zwłaszcza w Stanach Zjednoczonych. Duże znaczenie użytkowe ma facelia błękitna (P. tanacetifolia), uprawiana jako roślina miododajna, pastewna i na nawóz zielony. Jest ona uprawiana i przejściowo dziczejąca także w Polsce. Rzadziej uprawiane i przejściowo dziczejące w Polsce są także facelia mniejsza (P. minor) i facelia zwarta (P. congesta).

Morfologia thumb|Facelia błękitna thumb|Facelia Bolandera Pokrój Rośliny jednoroczne, dwuletnie i byliny osiągające do 80 cm wysokości, ale często o pędach niskich, płożących się. Liście Pojedyncze, klapowane albo nieparzyście pierzasto złożone, na ogół skrętoległe. Kwiaty Zebrane w zwinięte lub jednostronne skrętki. Kwiaty 5-krotne. Kielich z działkami rozciętymi do nasady i z rozpostartymi przydatkami. Korona kwiatu kształtu dzwonkowatego, lejkowatego lub kolista, o średnicy do 1 cm, barwy niebieskiej, fioletowej lub białej, czasem żółtej, wyraźnie skręcona w pąku. Pręciki równej długości, dłuższe lub krótsze od korony, z nitkami u nasady z dwoma wyrostkami. Zalążnia powstaje z dwóch owocolistków, z pojedynczą szyjką słupka, podobnej długości jak pręciki. Owoce Cienkie torebki z licznymi nasionami.

Systematyka thumb|Phacelia crenulata thumb|Phacelia cryptantha thumb|Phacelia distans thumb|Phacelia formosula thumb|Phacelia hastata var. charlestonensis thumb|Phacelia linearis Jeden z rodzajów rodziny faceliowatych Hydrophyllaceae, alternatywnie też rodzina ta włączana jest w randze podrodziny do ogórecznikowatych (Boraginaceae) w szerokim ujęciu.

Wykaz gatunków

Przypisy

Kategoria:Ogórecznikowate