Zbigniew Jan Grabowski (ur. 8 marca 1930 w Warszawie, zm. 28 lipca 2019 tamże) – polski geotechnik, profesor, nauczyciel akademicki, w latach 1985–1988 rektor Politechniki Warszawskiej, minister-kierownik Urzędu Postępu Naukowo-Technicznego i Wdrożeń w rządzie Mieczysława Rakowskiego.

Życiorys thumb|Grób prof. Zbigniewa Grabowskiego na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie Syn Henryka i Sabiny. Ukończył Liceum im. Hugona Kołłątaja w Warszawie. Następnie w 1950 podjął studia na Wydziale Budownictwa Lądowego Politechniki Warszawskiej. Od tego samego roku należał do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (PZPR). Studia ukończył w 1954 jako inżynier budownictwa lądowego w zakresie mechaniki gruntów i fundamentowania. Od 1953 pracował w Politechnice Warszawskiej, w 1956 uzyskał stopień magistra inżyniera budownictwa przemysłowego. W 1964 na Wydziale Inżynierii Sanitarnej i Wodnej obronił doktorat zrealizowany pod kierunkiem profesora Zenona Wiłuna. W 1967 uzyskał habilitację. W 1970 został profesorem nadzwyczajnym, a w 1975 profesorem zwyczajnym.

W roku 1970 objął kierownictwo utworzonego w wyniku reorganizacji uczelni Instytutu Dróg i Mostów w strukturze Wydziału Inżynierii Lądowej Politechniki Warszawskiej. W roku 1985 powołany na rektora Politechniki Warszawskiej. Funkcję tę pełnił do 1988. Od 14 października 1988 do 12 września 1989 był ministrem-kierownikiem Urzędu Postępu Naukowo-Technicznego i Wdrożeń w rządzie Mieczysława Rakowskiego. Był również członkiem Rady Konsultacyjnej przy Przewodniczącym Rady Państwa Wojciechu Jaruzelskim z ramienia PZPR. We wrześniu 1986 został członkiem Komisji Partyjno-Rządowej ds. Przeglądu i Unowocześniania Struktur Organizacyjnych Gospodarki i Państwa (pracującej pod przewodnictwem sekretarza KC PZPR Mariana Woźniaka)Sprawna organizacja warunkiem postępu, "Rzeczpospolita", nr 224, 25 września 1986, s. 4.. 28 listopada 1988 wszedł w skład Honorowego Komitetu Obchodów 40-lecia Kongresu Zjednoczeniowego PPR – PPS – powstania PZPRTrybuna Robotnicza, nr 277, 29 listopada 1988, s. 5..

Członek Egzekutywy KZ PZPR w Politechnice Warszawskiej w latach 1965–1973, sekretarz KZ PZPR do stycznia 1971 roku, członek Egzekutywy Komitetu Warszawskiego PZPR od stycznia 1984 roku do października 1989 rokuPiotr Ośko, Za fasadą. Komitet uczelniany w strukturze PZPR i jego wpływ na zarządzanie kadrami w latach 1948–1968. Zarys problemu na przykładzie Politechniki Warszawskiej, w: Pamięć i Sprawiedliwość 27, 2016, s. 77..

Wolnomularz, od 1990 członek Wielkiego Wschodu Francji, a następnie Wielkiego Wschodu Polski; od 1991 Czcigodny Mistrz warszawskiej loży „Nadzieja”. Od 2016 jeden z założycieli Wielkiego Wschodu Rzeczypospolitej Polskiej i jego Wielki Mistrz. Prezes Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa.

Wielokrotnie nagradzany i odznaczany. Otrzymał między innymi Krzyż Oficerski i Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Złoty i Srebrny Krzyż Zasługi, Medal Komisji Edukacji Narodowej oraz wiele odznaczeń branżowych i resortowych.

Jest pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera AII-9-11).

Stanowiska 1953 dydaktyk w Katedrze Mechaniki Gruntów i Fundamentowania na Wydziale Budownictwa Przemysłowego PW; 1953-1954 inżynier budowy na budowie Dworca Centralnego w Warszawie; 1956–1957 starszy projektant w biurze Projektów Konstrukcji Stalowych Budownictwa; 1958-1961 kierownik działu technicznego Politechniki Warszawskiej; 1961-1962 dyrektor techniczny w administracji Politechniki Warszawskiej; 1960–1964 – starszy asystent w Katedrze Geotechniki na Wydziale Inżynierii Sanitarnej i Wodnej Politechniki Warszawskiej; 1964–1967 – adiunkt w Katedrze Geotechniki na Wydziale Inżynierii Sanitarnej i Wodnej Politechniki Warszawskiej; 1967–1970 – docent etatowy w Katedrze Geotechniki na Wydziale Inżynierii Sanitarnej i Wodnej Politechniki Warszawskiej; 1969-1975 Konsultant naukowy z zakresu geotechniki w Przedsiębiorstwie „Geoprojekt”; 1970–1986 dyrektor Instytutu Dróg i Mostów na Wydziale Inżynierii Lądowej; 1985-1988 Rektor Politechniki Warszawskiej; 1988-1989 minister-kierownik Urzędu Postępu Naukowo-Technicznego i Wdrożeń; 1976-1991 przewodniczący Rad Naukowych w Instytucie Meteorologii i Gospodarki Wodnej; 1974-1991 przewodniczący w Instytucie Badawczym Dróg i Mostów; 1978-1990 przewodniczący w Centralnym Ośrodku Badawczo-Rozwojowym Kolejnictwa 1978-1985 przewodniczący w Centralnym Ośrodku Badawczo-Rozwojowym Budownictwa Wodno-Inżynieryjnego „Hydrobudowa”; 1975-1986 wiceprzewodniczący Rady Naukowej Instytutu Techniki Budowlanej; Od 1983 przewodniczący Rady Naukowo-Konsultacyjnej Metra Warszawskiego; 1984-1986 przewodniczącym Sekcji Nauk Technicznych Centralnej Komisji Kwalifikacyjnej 1978 – 2000 przewodniczący Polskiego Komitetu Wielkich Zapór.

Członkostwa Członek Rady Konsultacyjnej przy Przewodniczącym Rady Państwa PRL Wojciechu Jaruzelskim; 1990 członek Wielkiego Wschodu Francji; Polskiego Towarzystwa Chemicznego; członek Faraday Society (potem Royal Chemical Society); 1972 członek European Photochemistry Association; 1990-1992 członek Komitetu Nauki i Postępu Technicznego; 1992 r. członek Zespołu ds. Wydawnictw Komitetu Badań Naukowych (KBN); 1973-1986 członek Centralnej Komisji ds. Kadr Naukowych; 1986-1989 członek Komisji Partyjno-Rządowej ds. Przeglądu i Unowocześniania Struktur Organizacyjnych Gospodarki i Państwa (pracującej pod przewodnictwem sekretarza KC PZPR Mariana Woźniaka)Sprawna organizacja warunkiem postępu, "Rzeczpospolita", nr 224, 25 września 1986, s. 4.; członek Międzynarodowego Stowarzyszenia Mechaniki Gruntów i Fundamentowania ISSMFE; członek Międzynarodowej Komisji Wielkich Zapór ICOLD; członek Sekcji Mechaniki Gruntów, Fundamentowania i Skał oraz Sekcji Konstrukcji Hydrotechnicznych w Komitecie Inżynierii Lądowej i Wodnej PAN.

Nagrody i wyróżnienia 1973, 1975, 1979 – Nagroda Sekretarza Naukowego PAN; 1980 Nagroda Marii Skłodowskiej-Curie; 1990 Medal Jędrzeja Śniadeckiego; 1992 Nagroda im. Alfreda Jurzykowskiego w dziedzinie chemii; Doktor honoris causa na Uniwersytecie we Fryburgu; Krzyż Komandorski (2000). Oficerski i Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Złoty i Srebrny Krzyż Zasługi Medal Komisji Edukacji Narodowej; Srebrny i Złoty Medal „Za zasługi dla obronności kraju”; Złota Odznaka Zasłużony dla Politechniki Warszawskiej. Odznaka tytułu Zasłużony Nauczyciel PRL

Działalność pozanaukowa Z. Grabowski od wielu lat działa społecznie: od 1995 w Kapitule Orderu Uśmiechu (wiceprezes); od 1993 w Krajowej Radzie Nauki Związku Nauczycielstwa Polskiego; od 1997 w Polskim Komitecie Normalizacyjnym.

Publikacje „Wybrane zagadnienia z mechaniki gruntów, fundamentowania i konstrukcji budowlanych”, Warszawa 1971 – współautor; „Fundamentowanie”, Warszawa 1984,1993 – współautor; „Badania geotechniczne i ich zastosowanie w projektowaniu”, Warszawa 1995 – redaktor.

Przypisy

Bibliografia Kto jest kim w Polsce 1989, Wydawnictwo Interpress, Warszawa 1989, s. 1581

Linki zewnętrzne https://web.archive.org/web/20150402091614/http://www.geotechnika.org.pl/index.php/zasluzeni-geotechnicy/145-prof-zbigniew-grabowski https://web.archive.org/web/20160309001127/http://www.inzynierbudownictwa.pl/wydarzenia,who_is_who,artykul,prof__zw__dr_hab__inz__zbigniew_jan_grabowski,4447 http://www.fnp.org.pl/prof-dr-hab-zbigniew-ryszard-grabowski-laureat-nagrody-fnp-1994/ https://web.archive.org/web/20201005214659/http://www.wielkiwschodrp.pl/pl/03.wolnomularstwo.struktura.wwrp.php https://katalog.bip.ipn.gov.pl/informacje/20438

Kategoria:Absolwenci XXI LO im. Hugona Kołłątaja w Warszawie Kategoria:Absolwenci Politechniki Warszawskiej Kategoria:Członkowie Komitetu Warszawskiego PZPR Kategoria:Członkowie Rady Konsultacyjnej przy Przewodniczącym Rady Państwa Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Ministrowie PRL Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Odznaczeni odznaką tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel PRL” Kategoria:Odznaczeni Orderem Uśmiechu Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Polscy wolnomularze Kategoria:Rektorzy Politechniki Warszawskiej Kategoria:Sekretarze Komitetów Zakładowych PZPR Kategoria:Urodzeni w 1930 Kategoria:Zmarli w 2019