thumb|300px|Nić dentystyczna używana do oczyszczania przestrzeni międzyzębowej thumb|300px|Nić dentystyczna thumb|300px|Rozszczepiona końcówka nici dentystycznej
Nić dentystyczna – cienka nić lub taśma przeznaczona do mechanicznego usuwania resztek pokarmowych i płytki nazębnej z powierzchni stycznych zębów, przestrzeni międzyzębowych oraz okolic brzegu dziąsła, do których nie dociera zwykła szczoteczka do zębów. Nić może być wykonana między innymi z nylonu, poliestru lub politetrafluoroetylenu (PTFE). Historycznie produkowano ją również z jedwabiu.
Nić dentystyczna jest jednym z przyrządów służących do oczyszczania przestrzeni międzyzębowych. Dobór odpowiedniej metody zależy między innymi od szerokości tych przestrzeni, obecności aparatu ortodontycznego lub uzupełnień protetycznych oraz zdolności manualnych użytkownika.
Historia
Koncepcję oczyszczania przestrzeni międzyzębowych za pomocą materiału przypominającego nić opisał w 1819 roku amerykański dentysta Levi Spear Parmly. Zalecał on stosowanie woskowanej jedwabnej nici jako uzupełnienia szczotkowania zębów. Pierwszą produkowaną przemysłowo niewoskowaną nić jedwabną wprowadziło w 1882 roku przedsiębiorstwo Codman & Shurtleff. Od 1887 roku nici jedwabne były szerzej rozpowszechniane przez przedsiębiorstwo Johnson & Johnson, które wykorzystywało w tym celu jedwab stosowany również do produkcji nici chirurgicznych.
Po II wojnie światowej do produkcji nici dentystycznych zaczęto wykorzystywać nylon. Materiał ten stopniowo zastępował jedwab ze względu na większą odporność na ścieranie oraz możliwość produkowania włókien o różnych grubościach. Współczesne nici wykonuje się najczęściej z nylonu, poliestru lub PTFE.
Rodzaje nici dentystycznych
Ze względu na budowę wyróżnia się nici jednowłóknowe i wielowłóknowe. Mogą one występować w postaci klasycznej nici o okrągłym przekroju albo szerszej i bardziej płaskiej taśmy dentystycznej. Nici dzieli się również na woskowane i niewoskowane. Powłoka woskowa zmniejsza tarcie i może ułatwiać wprowadzanie nici w ciasne przestrzenie międzyzębowe.
Dostępne są także nici pęczniejące, nici umieszczone na uchwytach oraz produkty pokryte substancjami dodatkowymi, takimi jak związki fluoru lub chlorheksydyna. Do oczyszczania okolic aparatów ortodontycznych, mostów i implantów stosuje się również nici o zróżnicowanej budowie, zawierające usztywnioną końcówkę ułatwiającą wprowadzanie oraz grubszy, miękki odcinek czyszczący.
Prawidłowa technika korzystania z nici dentystycznej
Do nitkowania przygotowuje się około 30–45 cm nici, której końce nawija się na środkowe palce obu dłoni. Pomiędzy palcami pozostawia się krótki, naprężony odcinek, kontrolowany za pomocą kciuków i palców wskazujących. Nić należy delikatnie wprowadzić pomiędzy zęby, unikając gwałtownego wciskania jej w dziąsło.
Po przeprowadzeniu nici przez punkt styczny obejmuje się nią powierzchnię jednego zęba, formując kształt litery „C”. Następnie nić przesuwa się delikatnie w górę i w dół, prowadząc ją od okolicy znajdującej się nieznacznie poniżej brzegu dziąsła w kierunku punktu stycznego zębów. Ruch należy powtórzyć na powierzchni sąsiedniego zęba. Każdą kolejną przestrzeń międzyzębową powinno się czyścić nieużywanym fragmentem nici. Należy również oczyścić tylne powierzchnie ostatnich zębów trzonowych.
Nieprawidłowe lub zbyt gwałtowne posługiwanie się nicią może prowadzić do podrażnienia albo mechanicznego uszkodzenia dziąsła. Jeżeli krwawienie podczas nitkowania utrzymuje się mimo regularnego i delikatnego oczyszczania, wskazana jest konsultacja ze stomatologiem lub higienistą stomatologicznym.
Aparaty ortodontyczne, mosty i implanty
W przypadku stałych aparatów ortodontycznych, mostów oraz implantów wprowadzenie zwykłej nici może być utrudnione. Stosuje się wówczas nici wyposażone w usztywnioną końcówkę, którą można przeprowadzić pod łukiem aparatu albo pod przęsłem mostu. Grubszy, gąbczasty odcinek takiej nici służy do oczyszczania powierzchni wokół elementów aparatu i uzupełnień protetycznych.
Sposób oczyszczania okolic implantów oraz dobór nici powinny zostać uzgodnione ze stomatologiem lub higienistą, ponieważ niektóre rodzaje nici mogą ulegać strzępieniu na nierównych powierzchniach uzupełnień protetycznych.
Skuteczność
Nić dentystyczna może usuwać część płytki nazębnej z powierzchni międzyzębowych, do których nie dociera zwykła szczoteczka. Przegląd systematyczny Cochrane z 2019 roku wskazał jednak, że pewność dowodów dotyczących długoterminowego wpływu domowych metod oczyszczania przestrzeni międzyzębowych na choroby przyzębia jest niska lub bardzo niska. Większość uwzględnionych badań miała krótki okres obserwacji, a żadne z nich nie oceniało bezpośrednio wpływu stosowania tych przyrządów na występowanie próchnicy międzyzębowej.
Nić jest jedną z kilku dostępnych metod oczyszczania przestrzeni międzyzębowych. W zależności od ich szerokości oraz indywidualnych możliwości użytkownika alternatywę mogą stanowić szczoteczki międzyzębowe albo irygatory dentystyczne.
Zobacz też
szczoteczka do zębów irygator do zębów higiena osobista
Przypisy
Kategoria:Narzędzia stomatologiczne Kategoria:Higiena osobista