Reprezentacja Serbii w piłce nożnej mężczyzn (serb. ) – narodowy zespół piłkarzy nożnych Serbii. Za funkcjonowanie reprezentacji odpowiedzialny jest Związek Piłki Nożnej Serbii.
Piłkarska drużyna Serbii jest wg FIFA i UEFA oficjalnym sukcesorem tradycji reprezentacji Jugosławii at FSS official website, Retrieved 4 October 2012 at FIFA official websiteNews: Serbia at UEFA official website, published 1 January 2011, Retrieved 4 October 2012. Należy jednak pamiętać, iż według prawa międzynarodowego (Rezolucja Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 777 poparta przez Zgromadzenie Ogólne ONZ rezolucją nr 47/1) Federalna Republika Jugosławii (dzisiejsza Republika Serbii) nie jest kontynuatorem prawnym Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii.
Dzieje reprezentacji Mimo iż Federalna Republika Jugosławii (złożona wyłącznie z republik Serbii i Czarnogóry) powstała 27 kwietnia 1992 roku po rozpadzie "starej" Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii, to z powodu międzynarodowych sankcji nałożonych na ten kraj miesiąc później z powodu wojny w Bośni reprezentacja pierwszy mecz zagrała dopiero w grudniu 1994 roku. Do 1996 roku rozgrywała wyłącznie spotkania towarzyskie, gdyż z eliminacji do Mundialu 1994 i Euro 1996 została wykluczona. Wcześniej jeszcze przed rozpadem "starej" Jugosławii reprezentacja zdołała się zakwalifikować po sportowej walce na Euro 1992, jednak także z powodu międzynarodowych sankcji reprezentacja została wykluczona z mistrzostw na kilkanaście dni przed ich rozpoczęciem, a jej miejsce zajęła druga w swojej grupie eliminacyjnej Dania, która później zdobyła mistrzostwo Europy.
Zadebiutowała w kwalifikacjach do Mundialu 1998. Drużyna prowadzona przez Slobodana Santrača z Predragiem Mijatovicem, Miroslavem Djukicem, Sinišą Mihajlovicem i Darko Kovačevicem w składzie wprawdzie została wyprzedzona w grupie przez Hiszpanię, ale pokonała m.in. ówczesnych wicemistrzów Starego Kontynentu Czechów. Jugosłowianie grali ofensywnie i efektownie, i właśnie wtedy doczekali się przezwiska "Brazylijczycy Europy". W barażach nie dali szans Węgrom (7:1 i 5:0).
Na Mundialu zaprezentowali się przyzwoicie. W 1/8 finału po wyrównanym meczu i w dość pechowych okolicznościach (Mijatović nie strzelił karnego w ostatniej minucie) przegrali 1:2 z Holandią.
Dwa lata później, na Euro 2000, reprezentacja dowodzona tym razem przez 70-letniego Vujadina Boškova również odpadła w drugiej rundzie, a ich pogromcami (przegrali 1:6) tak jak w 1998 roku byli Holendrzy. Na pocieszenie Jugosłowianom pozostała korona strzelców turnieju dla Savo Miloševica.
Od czasu zakończenia mistrzostw Europy rozpoczął się kryzys drużyny narodowej, pogłębiany częstymi zmianami selekcjonerów. Rezygnacja z gry w kadrze najlepszych piłkarzy i wysoki stopień korupcji w związku piłkarskim to największe bolączki futbolu serbskiego u progu XXI wieku. W eliminacjach do Mundialu 2002 reprezentacja dała się wyprzedzić Rosji i Słowenii, a w kwalifikacjach do Euro 2004, w których po raz pierwszy wystąpiła pod nazwą Serbii i Czarnogóry – Włochom i Walijczykom.
Wydawało się, że powoli drużyna zaczyna wychodzić z zapaści. W połowie 2003 roku selekcjonerem został Ilija Petković. Zmieniły się również władze związku, na nowego prezesa wybrano byłego reprezentanta Jugosławii Dragana Stojkovicia. Trener Petković postawił na piłkarzy nieogranych na międzynarodowych boiskach i zrezygnował z usług większości gwiazd. Efektem jego polityki kadrowej był udany występ w eliminacjach do Mundialu 2006 i awans do tego turnieju z pierwszego miejsca (Serbowie wyprzedzili m.in. Hiszpanię i Belgię). Największą siłą drużyny była wówczas defensywa. Bramkarz Dragoslav Jevrić i obrońcy Goran Gavrancić, Ivica Dragutinović, Mladen Krstajić, Nemanja Vidić (który dzięki dobrym występom w kadrze został kupiony przez Manchester United) oraz Marjan Marković grali na tyle skutecznie, że reprezentacja straciła w kwalifikacjach tylko jedną bramkę. Zupełnie inaczej zaprezentowała się w samym turnieju. Serbowie i Czarnogórcy odpadli już po fazie grupowej, przegrywając wszystkie trzy spotkania, w których zanotowali bilans bramek 2:10 (podczas tego Mundialu zanotowali najwyższą w historii reprezentacji porażkę 0:6 z Argentyną). Dnia 21 maja 2006 roku w Czarnogórze odbyło się referendum niepodległościowe. Jego wynik oznaczał odłączenie Czarnogóry od państwa i tym samym powstanie nowej reprezentacji piłkarskiej.
W eliminacjach do Mundialu 2010, Serbowie trafili w nich do grupy 7 razem z Francją, Austrią, Litwą, Rumunią i Wyspami Owczymi. Zajęli w nich pierwsze miejsce z dorobkiem 22 punktów po siedmiu zwycięstwach, jednym remisie i dwóch porażkach w dziesięciu spotkaniach. Na Mundialu w RPA serbscy piłkarze grali w grupie D razem z Niemcami, Ghaną i Australią. Po jednym zwycięstwie (1:0 z Niemcami) i dwóch porażkach (z Ghaną 0:1 i Australią 1:2) z trzema punktami na koncie zajęli ostatnie miejsce w grupie i zakończyli swój udział w tych mistrzostwach na fazie grupowej.
Eliminacje do kolejnych trzech turniejów: Mistrzostw Europy 2012, Mundialu w 2014, i ME 2016 zakończyły się dla Serbów porażką. W eliminacjach do Mistrzostw Świata 2018 w Rosji serbską kadrę prowadził Slavoljub Muslin. Po zwycięstwie w grupie (21 punktów w 10 meczach) i bezpośrednim awansie na mundial dość nieoczekiwanie tamtejszy związek piłkarski postanowił rozwiązać umowę z Muslinem. Kadrę Serbii przejął Mladen Krstajić, który wywalczył awans na Mundial 2018. Serbia w Rosji grała w grupie E razem z Brazylią, Szwajcarią i Kostaryką. Po zwycięstwie z Kostarykanami 1:0 w pierwszym meczu przyszły dwie porażki (ze Szwajcarią 1:2 i Brazylią 0:2). Serbowie zajęli więc trzecie miejsce w grupie i ostatecznie nie uzyskali awansu do dalszej fazy turnieju.
O piłkarskiej reprezentacji Czarnogóry czytaj tu.
Udział w międzynarodowych turniejach Igrzyska Olimpijskie Udział w igrzyskach olimpijskich.Kwalifikacje do igrzysk olimpijskichUwagiRokRundaMiejsce 1900 Nie brała udziału jako SRB 1904 1908 1912 1948-1992Serbia była częścią Jugosławii 1996 Nie brała udziału - została wykluczona jako FRJ 2000 Nie zakwalifikowała się85212910 2004 Faza grupowa16/163003314 138232317jako SCG 2008 Faza grupowa12/16301237 96031510jako SRB 2012 Nie zakwalifikowała się84131412 2016 136342118 2020 138232415
Mistrzostwa świata Udział w mistrzostwach świataRokKwalifikacjeWynikUwagi 1994 Nie brała udziału, została wykluczona jako FRJ 1998 Awans1/8 finału 2002 Nie zakwalifikowała się 2006 AwansFaza grupowa jako SCG 2010 AwansFaza grupowa 2014 Nie zakwalifikowała się 2018 AwansFaza grupowa 2022 AwansFaza grupowa 2026 Nie zakwalifikowała się
Mistrzostwa Europy Udział w mistrzostwach EuropyRokKwalifikacjeWynikUwagi 1992 Nie brała udziału jako FRJ 1996 Nie brała udziału, została wykluczona 2000 AwansĆwierćfinał 2004 Nie zakwalifikowała się jako SCG 2008 Nie zakwalifikowała się 2012 2016 2020 2024 AwansFaza grupowa
Rekordziści
Najwięcej występów w kadrze Lp.ZawodnikLata gry w kadrzeMeczeBramki1.Branislav Ivanović2005–2018105132.Dejan Stanković1998–2013103153.Savo Milošević1994–2008102374.Aleksandar Kolarov2008–94115.Dragan Stojković1983–20018415Vladimir Stojković2006–20188407.Aleksandar Mitrović2013–79528.Zoran Tošić2007–201676119.Predrag Mijatović1989–2003732710.Dušan Tadić2008–7116
Stan na 2 grudnia 2022
Najwięcej goli w kadrze Lp.ZawodnikLata gry w kadrzeBramkiMecze1.Aleksandar Mitrović2013–52792.Savo Milošević1994–2008371023.Predrag Mijatović1989–20032773 Stan na 2 grudnia 2022
Trenerzy reprezentacji Serbii Szkoleniowiecoddo%%%Największe osiągnięciaSlobodan Santrač19941998432610760.4623.2516.28awans i udział w MŚ 1998Milan Živadinović19981999632150.0033.3316.66Vujadin Boškov199920001565440.0033.3326.66awans i udział w ME 2000Ilija Petković20002001421150.0025.0025.00Milovan Đorić200130210.0066.6633.33Vujadin Boškov2001842250.0025.0025.00Ivan ĆurkovićDejan SavićevićDejan Savićević2001200317431023.5317.6558.82Ilija Petković20032006301110936.6633.3330.00awans i udział w MŚ 2006Javier Clemente200620071677243.7543.7512.50Miroslav Đukić2007200850230.0040.0060.00Radomir Antić2008201028173860.7110.7128.57awans i udział w MŚ 2010Vladimir Petrović201020111353538.4623.0838.46Radovan Ćurčić20112012521240.0020.0040.00Siniša Mihajlović201220131974836.8421.0542.10Ljubinko Drulović2014421150.0025.0025.00Dick Advocaat201440220.0050.0050.00Radovan Ćurčić201420161150645.450.0055.55Slavoljub Muslin201620171585253.3333.3313.33Mladen Krstajić201720191995547.3626.3226.32awans i udział w MŚ 2018Ljubiša Tumbaković201920201153345.4527.2727.27Ilija Stolica2021202120200.00100.000.00Dragan Stojković202135207857.1420.0022.86 Stan na 19 listopada 2023
Stroje Producent od do Adidas 1992 2002 Lotto 2002 2006 Nike 2006 2014 Umbro 2014 2018 Puma 2018 nadal
Dzieje strojów Stroje domowe
Przypisy
Linki zewnętrzne Oficjalna witryna związku
Profil na National Football Teams Oficjalna witryna związku (wersja archiwalna) RSSSF – historia reprezentacji Jugosławii i Serbii i Czarnogóry RSSSF – archiwum zawodników z największą liczbą meczów i goli