Anakonda zielona (Eunectes murinus) – gatunek węża z podrodziny boa (Boinae) w rodzinie dusicielowatych (Boidae), znany także jako anakonda olbrzymia. Jeden z największych węży na świecie, ale nie najdłuższy. Jest szeroko rozprzestrzeniony w północnej połowie Ameryki Południowej.
Systematyka Anakondę zieloną po raz pierwszy została opisana naukowo 1758 przez Linneusz pod nazwą Boa murina, z wskazaniem lokalizacji typowej „Ameryka”. Rodzaj Eunectes został utworzony 1830 roku przez niemieckiego ornitologa i herpetologa Johanna Georga Waglera, a anakonda zielona została do niego włączona jako gatunek typowy.
W przeszłości rozróżniano dwa podgatunki anakondy zielonej: Eunectes murinus murinus (Linnaeus) i Eunectes murinus gigas (Latrielle). Te nazwy zostały utworzone przez Emmetta Dunna i Rogera Conanta w 1936. Ostatecznie gatunek jest uznawany za monotypowy, a (po prześledzeniu historii typów noszonych nazw) jako typowa lokalizacja wskazany jest Trynidad.
Etymologia Nazwa rodzajowa Eunectes pochodzi od greckich słów: Eu („dobry”) i nectes („pływak”). Epitet gatunkowy murina (obecnie murinus) pochodzi z łaciny i oznacza kolor „mysioszary”, co prawdopodobnie stanowi odniesienie do ubarwienia wyściółki jamy ustnej anakond (która jest zazwyczaj jasnoszara do ciemnoszarej) lub do wybarwienia ciała niektórych anakond.
Zasięg występowania Wąż ten zamieszkuje głównie dorzecza Amazonki i Orinoko (występuje na terenie prawie całej Brazylii, Kolumbii i Wenezueli, jak również w rejonie Gujana, na Trynidadzie, we wschodnim Peru i Ekwadorze, północnej Boliwii i Paragwaju).
Charakterystyka Ciało anakondy zielonej ma na wierzchu barwę oliwkowozieloną z okrągłymi czarnymi lub ciemnobrązowymi plamkami, a na brzuchu żółtą z czarnymi kratkami. Za oczami widoczny jest jeden czerwony i jeden czarny pasek. Ta cecha ułatwia odróżnienie tego gatunku od innych anakond.
Według „Wisconsin Herpetological Association” anakondy mogą osiągać nawet 250 kg masy ciała, ale autorzy publikacji „Observations on the Natural History of the green anaconda (Eunectes murinus, Linnaeus, 1758) from the Venezuelan Llanos” (C. Amorós, R. Manrique, 2008) zauważyli, że rekordowa masa ciała anakondy odnotowana w 2004 w Księdze Rekordów Guinnessa dotyczyła pomiaru 227 kg. „Mały słownik zoologiczny. Gady i płazy” określa długość zwierzęcia na 9 m, wyjątkowo – do 10 m, ale Księga Rekordów Guinnessa z 2004 roku podaje całkowitą długość 8,45 m, a Head i współpracownicy (2009) wskazali, że najdłuższa zmierzona anakonda, której pomiar jest weryfikowalny, mierzyła ok. 7 m długości. Stosunkowo często opisywane bardzo długie wymiary zabitych anakond (np. 12 czy 14 m) mogły dotyczyć wypreparowanych skór tych zwierząt, które po oddzieleniu od ciała, zasoleniu i rozciągnięciu, mogą zwiększyć długość nawet o 30% w stosunku do faktycznej długości danego węża.
Informację o weryfikowalnych długościach ciała anakond zielonych przynosi publikacja Alfonso-Rojas et al (2025), i wskazuje, że średnią długość ciała tych zwierząt wynosi 4–5 m, przy weryfikowalnych maksymalnych długościach od 6 m do 7,2 m. Anakonda zielona jest największym gatunkiem z rodzaju Eunectes.
Potrafi pływać z szybkością 20 km/godz. i trwać w zanurzeniu 20 min.
Pożywienie i polowanie Anakondy czają się na zdobycz w wodzie lub jej pobliżu, po czym znienacka atakują. Ściskając silnymi mięśniami, doprowadzają do zatrzymania krążenia krwi: gdy zwierzę próbuje się wyrwać lub złapać oddech, wąż zaciska sploty silniej. Po zabiciu połykają zdobycz w całości, zaczynając od głowy. Po obfitym posiłku anakonda nie czuje głodu przez kilka tygodni, a bez szkody dla zdrowia może nie jeść przez wiele miesięcy.
Rozród Przed okresem godów węże te zapadają w sen zimowy. Choć de facto w tej części świata zima nie występuje, podczas grudnia i stycznia opady są nieco mniejsze i anakondy chowają się do głębokich jezior, gdzie czerpią powietrze z wielkich pęcherzy powietrza. Samice odizolowane od samców mogą rozmnażać się partenogenetycznie. Samica rodzi mioty liczące przeciętnie 20-40 osobników, choć naukowcy odnotowali mioty składające się nawet z 82 młodych.
Uwagi
Przypisy
Linki zewnętrzne
Anakonda zielona (Eunectes murinus Linnaeus, 1758) – hodowla w niewoli
Kategoria:Dusicielowate Kategoria:Gady Ameryki Południowej Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1758 roku Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza