Osa dachowa (Vespula germanica) – gatunek błonkówki z rodziny osowatych. Naturalny zasięg jej występowania obejmuje Palearktykę: Europę, północną Afrykę i ciepłe regiony Azji. Introdukowana na Islandię, do obydwu Ameryk, Afryki Południowej, Nowej Zelandii i Australii. Uznawana za gatunek inwazyjny w Ameryce Południowej i Północnej, Australii, na Malcie, w Hiszpanii, Portugalii i RPA. Na nowo zajmowanych terenach szybko zwiększa swój zasięg.
W Polsce jest pospolita, spotykana zarówno w lasach, ogrodach jak i na obrzeżach osiedli ludzkich. thumb|200px|left|Osa dachowa w naturalnym środowisku
Długość ciała robotnicy mieści się w przedziale 11–16 mm, a królowej 16–20 mm. Ubarwienie czarnobrązowe z żółtymi deseniami.
Gniazda os dachowych mają przeważnie średnicę 20–30 cm, ale zdarzają się znacznie większe, sięgające 100 cm. Umiejscawiane są w starych dziuplach lub w ziemi, a w pobliżu osad ludzkich również w otworach w murach, elementach dachu lub innych dogodnych lukach budynków.
Osa dachowa żywi się owadami (muchy, komary i pszczoły miodne), a także dojrzałymi owocami i sokami drzew. Przy masowych wystąpieniach powoduje znaczne szkody w sadach owoców pestkowych oraz na plantacjach winogron.
Użądlenie osy dachowej jest bolesne, ale dla większości ludzi nie stanowi zagrożenia dla zdrowia, poza przypadkami osób uczulonych.
Zobacz też Błonkoskrzydłe Polski
Przypisy (pdf)
Kategoria:Vespinae Kategoria:Inwazyjne gatunki owadów Kategoria:Błonkówki Afryki Kategoria:Błonkówki Australii Kategoria:Błonkówki Azji Kategoria:Błonkówki Europy Kategoria:Błonkówki Ameryki Południowej Kategoria:Błonkówki Ameryki Północnej Kategoria:Błonkówki Nowej Zelandii Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1793 roku Kategoria:Taksony opisane przez Johanna Christiana Fabriciusa