Kaligula – dramat historyczny z 1979 roku w reżyserii Tinto Brassa wyprodukowany w koprodukcji włosko-amerykańskiej z Malcolmem McDowellem w roli głównej.
Opis Akcja dzieje się w czasach panowania rzymskiego cesarza Kaliguli. Koncepcja dzieła ulegała zmianom w trakcie prac nad filmem. Główny producent filmu Bob Guccione, założyciel magazynu „Penthouse”, zaangażował Giancarlo Lui do nakręcenia (po zakończeniu głównego okresu zdjęciowego) niesymulowanych scen seksu z udziałem części oryginalnej obsady, co znacząco zmieniło styl i wydźwięk filmu. Oryginalny scenarzysta Gore Vidal i reżyser Tinto Brass sprzeciwili się zmianom w swoim projekcie, Vidal zażądał usunięcia jego nazwiska z napisów końcowych, a Brass (który był również montażystą) został zwolniony.
Kaligula, pierwotnie wyświetlany we włoskich kinach w 1979 roku, a w następnym roku w USA, spotkał się z licznymi kontrowersjami i problemami prawnymi związanymi z brutalnymi i seksualnymi treściami. Z tego powodu w wielu krajach wydawano jego skróconą wersję, bez scen pornograficznych, a wersja nieocenzurowana jest nadal zakazana w kilku państwach. W Polsce film był objęty cenzurą aż do upadku komunizmu. Krążył jednak w nielegalnym obiegu, wyświetlany w lokalnych klubach dyskusyjnych i na kasetach VHS, wraz z innymi zakazanymi dziełami jak Emmanuelle czy dzieła Waleriana Borowczyka. W 1992 roku przedsiębiorstwo Vision wydało go na kasetach VHS w dwóch częściach. Do zestawu dodawano specjalne wydanie magazynu „Penthouse” zatytułowane „Girls of Caligula”.
Pomimo generalnie negatywnego odbioru krytyków, film zyskał status kultowego, wnosząc duży wkład w historię kina ze względu na swój wydźwięk polityczny i sposób ukazana wydarzeń historycznych.
Na Festiwalu Filmowym w Cannes w 2023 roku miała premierę 178-minutowa wersja Ultimate Cut, zaakceptowana przez McDowella, który zawsze uważał, że jego występ w Kaliguli był niedostatecznie wykorzystany, składająca się w całości z materiałów archiwalnych, które nie zostały wykorzystane w oryginalnej wersji kinowej. Nowa wersja filmu spotkała się z bardziej przychylnymi recenzjami.
Obsada Malcolm McDowell jako Kaligula Teresa Ann Savoy jako Julia Druzylla Helen Mirren jako Cezonia Peter O’Toole jako Tyberiusz John Steiner jako Longinus Guido Mannari jako Makron Paolo Bonacelli jako Cherea Lori Wagner jako Agrypina John Gielgud jako Nerwa Bruno Brive jako Gemellus Anneka Di Lorenzo jako Messalina
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Amerykańskie dramaty historyczne Kategoria:Amerykańskie filmy z 1979 roku Kategoria:Włoskie dramaty historyczne Kategoria:Włoskie filmy z 1979 roku Kategoria:Amerykańskie filmy zrealizowane w koprodukcji międzynarodowej Kategoria:Włoskie filmy zrealizowane w koprodukcji międzynarodowej Kategoria:Filmy o władcach Kategoria:Filmy, których akcja toczy się w starożytnym Rzymie Kategoria:Kaligula