Autarchoglossa – podrząd gadów łuskonośnych. Definiowany przez Estesa, de Queiroza i Gauthiera (1988) jako klad obejmujący ostatniego wspólnego przodka grup Scincomorpha i Anguimorpha oraz wszystkich jego potomków; Conrad (2008) zdefiniował Autarchoglossa jako klad obejmujący gatunki Lacerta viridis, Scincus scincus i Anguis fragilis oraz wszystkich innych potomków ich ostatniego wspólnego przodka. Tak definiowany klad Autarchoglossa obejmuje rodziny: Anguidae – padalcowate Anniellidae – jaszczurki pierścieniowate Cordylidae – szyszkowcowate, jaszczurki kolczaste Gerrhosauridae – tarczowcowate, jaszczurki tarczowate Gymnophthalmidae – okularkowate, jaszczurki okularowe Helodermatidae – helodermowate Lacertidae – jaszczurkowate, jaszczurki właściwe Lanthanotidae – Lanthanotus borneensis Scincidae – scynkowate Shinisauridae – jaszczurka krokodylowata Teiidae – tejowate, teidy Varanidae – waranowate Xantusiidae – nocówkowate, jaszczurki nocne Xenosauridae – guzowcowate, jaszczurki guzowate

Dodatkowo w obrębie kladu Scleroglossa niepewna jest pozycja filogenetyczna węży i amfisben – niewykluczone, że aby Autarchoglossa były grupą monofiletyczną, należałoby zaliczyć do niej również wspomniane dwa klady.

Vidal & Hedges (2005)Vidal, N & Hedges, S. B. (2005) "A phylogeny of squamate reptiles (lizards, snakes and amphisbaenians) inferred from nine nuclear protein-coding genes." Comptes Rendus Biologies Vol. 328, issues 10-11. Pp. 1000-1008. DOI:10.1016/j.crvi.2005.10.001 stwierdzili, że Iguania, dotąd uznawane za grupę siostrzaną do kladu Scleroglossa, w rzeczywistości są bardzo bliskimi krewnymi węży i kladu Anguimorpha (obejmującego warany, helodermy i rodzinę Anguidae); Vidal i Hedges zaproponowali dla kladu obejmującego Iguania, Anguimorpha i węże (prawie 60% wszystkich znanych gatunków gadów łuskonośnych) nazwę Toxicofera. Jednocześnie opowiedzieli się za całkowitą rezygnacją z dalszego wyróżniania kladów Autarchoglossa i Scleroglossa, jako parafiletycznych. Dokładna systematyka gadów łuskonośnych (a więc i status Autarchoglossa) jest jeszcze przedmiotem sporu wśród herpetologów.

Przypisy

*