Rotaract – jeden z programów Rotary International, którego celem jest rozwój młodych liderów w społeczeństwie obywatelskim. Kluby Rotaract są stowarzyszeniami zrzeszającymi członków w wieku od 18 lat (niegdyś do 30 lat, jednak limit górny zniesiono), nad którymi opiekę sprawuje tzw. "sponsorujący" klub Rotary z tej samej miejscowości.
Podstawowymi celami Rotaract są: rozwój profesjonalnych i przywódczych umiejętności członków, położenie nacisku na respektowanie indywidualnych praw innych, służenie lokalnej społeczności, promocja tolerancji, odpowiedzialności i wysokich standardów zawodowych.
Informacje ogólne Kluby Rotaract zajmują się organizacją rozmaitych projektów i akcji, zależących przede wszystkim od celów, możliwości i zainteresowań członków klubów. Można wyróżnić trzy zasadnicze rodzaje działań, które kluby podejmują w różnym stopniu w zależności od swej specyfiki: działalność społeczna i charytatywna, rozwój zawodowy oraz rozwój umiejętności przywódczych.
"Service above self" czyli "Służba ponad wszystko” jest myślą przewodnią Rotary, a tym samym Rotaractu. Rotaractorskie projekty charytatywne są tworzone są po to, by polepszyć jakość życia we własnym środowisku i zagranicą. Dotyczą najpoważniejszych zagrożeń i problemów codzienności, m.in.: ubóstwa, głodu, przemocy, narkomanii, AIDS, analfabetyzmu. Każdy klub Rotaract przeprowadza minimum dwa projekty w trakcie roku (październik – czerwiec): jeden mający na celu pomoc najbliższej społeczności i drugi, promujący międzynarodowe zrozumienie.
Każdy klub Rotaract w swojej strukturze podlega pod lokalny klub Rotary – Rotarianie starają się, aby młodzi ludzie mieli możliwość aktywnego udziału w życiu społecznym oraz rozwoju w życiu zawodowym. Członkowie Rotary są dla Rotaractorów „przewodnikami” w służeniu społecznościom lokalnym i międzynarodowym. Służą także jako źródło wiedzy dla młodych członków Rotaractu, zaczynających dopiero swoją karierę zawodową i społeczną aktywność
Działalność klubów odbywa się na zasadzie „non-profit”.
Historia Rotaract czyli program tworzenia w ramach Rotary International klubów społecznych dla młodych ludzi w wieku 18-30 lat, został oficjalnie zainaugurowany w styczniu 1968 roku podczas urzędowania Prezydenta RI Luthera Hodgesa. 13 marca 1968 roku klub Rotaract na Uniwersytecie Północnej Karoliny, sponsorowany przez Klub Rotary North Charlotte w Północnej Karolinie w USA, otrzymał, jako pierwszy klub Rotaract, oficjalny czarter. Mimo iż klub ten uważany jest za pierwszy klub Rotaract, Rotarianie sponsorowali wcześniej podobne organizacje zrzeszające młodych ludzi już od wczesnych lat dwudziestych XX w. Kluby Unisserve w Indiach, kluby Orbis w Południowej Ameryce, kluby Rotors w Południowej Afryce, Koła Paula Harrisa w Europie, kluby Quadrant w USA są najbardziej znanymi tego przykładami. Kluby te stanowiły podstawę dla późniejszego rozwoju ruchu rotaractorskiego, jako że przyjęły one nowe nazwy w ramach programu Rotaract.
Prawdopodobnie największy nacisk na stworzenie programu Rotaract pochodził z rotariańskich społecznych klubów młodzieżowych przeznaczonych dla uczniów szkół średnich – klubów Interact. Powstały w 1962 roku program Interact osiągnął natychmiastowy sukces. Jednak ponieważ członkostwo w tych klubach było przeznaczone dla uczniów szkół średnich, Rotarianie i członkowie Interactu kończący szkołę zaczęli poszukiwać sposobu na kontynuowanie współpracy. Zarząd RI otrzymał sporo propozycji rozciągnięcia członkostwa w Interact tak, aby osoby kończące szkołę średnią mogły jeszcze przez kilka lat działać w tych klubach. Jednak zamiast przyjęcia tej opcji, Zarząd zdecydował o przeanalizowaniu możliwości stworzenia programu nowych klubów społecznych przeznaczonych dla studentów i młodych osób rozpoczynających życie zawodowe.
Decyzja o przyjęciu programu Rotaract zbiegła się w czasie z protestami studentów na całym świecie, które stanowiły przedmiot troski Rotarian. Program Rotaract został przyjęty nie tylko w celu utrzymania członków klubów Interact w rotariańskiej rodzinie, lecz także jako środek do zaangażowania energii młodych ludzi w pozytywne działania dla dobra społeczności, w których żyją.
W 1966 roku powołany został specjalny komitet dla stworzenia nowego programu klubów społecznych dla młodych ludzi. Po głosowaniu przeprowadzonym wśród studentów Uniwersytetu w Houston w Teksasie w USA, komitet zdecydował, że nazwa Rotaract będzie najlepiej odpowiadała idei programu – stanowiąc połączenie słów “Rotary” i “action”. Zbieg okoliczności sprawił, że klub społeczny powstały w 1966r. na Uniwersytecie Północnej Karoliny, przyjął również nazwę Rotaract, jako kombinację słów “Rotary” i “Interact”. Komitet zdecydował, iż młode kobiety także powinny mieć prawo równoprawnego z mężczyznami członkostwa w klubie za pozwoleniem sponsorującego klubu Rotary. Niedługo po tym nastąpił czarter klubu Rotaract na Uniwersytecie La Salle w Tacubaya w Meksyku, klubów Rotaract we Florencji we Włoszech, na Gaston College w Północnej Karolinie oraz w Secunderabad w Indiach.
W roku 1981 Rotaract stał się już na tyle popularny, iż członkowie Rotaractu z Południowej Afryki postanowili zorganizować konferencję INTEROTA, będącą międzynarodowym spotkaniem dla Rotaractorów z całego świata. Kolejne konferencje odbywają się co trzy lata. Do dziś konferencje INTEROTA organizowane były przez Rotaractorów z Australii, Brazylii, Anglii, Meksyku, Południowej Afryki i Turcji.
Przemiany jakie zostały dokonane na początku lat dziewięćdziesiątych pomogły umocnić ruch rotaractorski. W lutym 1991 roku pierwszy w Europie Wschodniej klub Rotaract otrzymał czarter w Budapeszcie na Węgrzech, przy pomocy Rotaractorów austriackich. Więzy z Europą Wschodnią zostały zacieśnione gdy ci sami Rotaractorzy austriaccy pomogli utworzyć pod koniec 1991r. klub Rotaract w Pradze.
W marcu 1992 roku Zarząd RI ustanowił Światowy Tydzień Rotaractu, który corocznie jest obchodzony w tygodniu, w którym wypada 13 marca, dla uczczenia wyczarterowania pierwszego klubu Rotaract. Podczas Światowego Tygodnia Rotaractu członkowie klubów rotaractorskich uczestniczą w spotkaniach ich rotariańskich klubów sponsorujących, podejmują współdziałanie w ramach wspólnych projektów, a także rozmawiają z klubami rotariańskimi nie sponsorującymi żadnego Rotaractu o zaletach płynących z przystąpienia do programu.
Obecnie Rotaract wciąż przeżywa rozwój. Aktualnie działa ponad 9500 klubów rotaractorskich w 170 krajach, zrzeszając szacunkowo 220 000 członków.
Cele organizacji Kluby Rotaract podejmują różnego rodzaju działania, organizując wiele akcji i projektów, wpisujących się w pole zainteresowań ich członków. W ramach tych działań wyróżnia się trzy główne cele, stanowiące filary rotaractorskiej misji: rozwój zawodowy, rozwój umiejętności przywódczych oraz działalność charytatywna.
I filar – Rozwój zawodowy Kluby mają za zadanie wspierać rozwój zawodowy członków, ułatwiając im zrozumienie funkcjonowania środowisk pracy, a także dostrzeżenie różnych możliwości zawodowych, dostępnych w ramach społeczności lokalnej. Przykładowe działania w ramach pierwszego filaru:
Forum dotyczące rozwoju zawodowego i predyspozycji do danych profesji Spotkania dotyczące nowych technik biznesu Seminaria na temat zarządzania i marketingu Konferencje na temat etyki w zawodzie Prezentacje na temat dofinansowania i kredytów
Rozwój zawodowy Rotaractorów wzbogacany jest także przez Rotarian, którzy dostarczają praktycznych informacji na temat wejścia w świat biznesu oraz sprostania wymaganiom zawodowym.
II filar – Rozwój umiejętności przywódczych Celem działań podejmowanych w ramach drugiego filaru jest poprawienie efektywności przywódców i rozwój ich umiejętności w zakresie zarządzania zasobami ludzkimi. Odbywa się to głównie poprzez pełnienie różnych funkcji w strukturach klubowych lub dystryktalnych. Do tej sfery można zaliczyć:
Doskonalenie umiejętności oratorskich Poznanie technik marketingowych Budowanie porozumienia i zgody pomiędzy członkami klubu Rozdzielanie obowiązków w ramach realizowanych projektów, a także nadzorowanie ich Zidentyfikowanie możliwości wypromowania projektu poza klub Rotaract Znajdowanie wsparcia finansowego w celu wzmocnienia rozwoju klubu Ocena rezultatów przeprowadzanych projektów
III filar – Działalność charytatywna Myśl przewodnia Rotary – "Służba ponad wszystko" odnosi się także do Rotaractu. Realizowane projekty o charakterze charytatywnym mają poprawić jakość życia w kraju i zagranicą. Każdy klub ma obowiązek przeprowadzić rocznie dwa główne projekty:
jeden, obejmujący działalność charytatywną dla najbliższej społeczności drugi, promujący porozumienie międzynarodowe
W obydwu powinni brać udział wszyscy członkowie danego klubu lub ich większość.
Struktura Organizacji Kluby Członkowie klubu Rotaract planują działania społeczne, charytatywne, związane z rozwojem zawodowym i przywództwem pod przewodnictwem prezydenta. Rolą zarządu jest omawianie, korygowanie i zatwierdzanie tych planów, a także ustalenia formalne i administracyjne. Prezydent zostaje wybrany przez członków klubu na roczną kadencję w głosowaniu tajnym. W zależności od specyfiki klubu, to prezydent wybiera zarząd, lub jest on wybierany w drodze głosowania. Zarząd składa się z obecnego prezydenta, prezydenta z poprzedniego roku (past-prezydent), wiceprezydenta, sekretarza i skarbnika. Można również powołać dyrektorów lub dodatkowych oficerów, jeśli zaistnieje taka potrzeba, a także komitety odpowiedzialne za różne rodzaje działalności: Club Service (służba dla klubu), Community Service (służba dla społeczności), International Service (służba międzynarodowa), Profesjonalnego Rozwoju oraz Finansowy. Zarząd jest „ciałem kierującym” klubu i powinien się spotykać raz w miesiącu, a jeżeli nie jest to możliwe, być w stałym kontakcie mailowym i telefonicznym. Zarząd ma obowiązek przedstawić członkom klubu swoje ustalenia, plany oraz politykę, a raporty ze swoich spotkań przedyskutować na forum klubu w możliwie najkrótszym czasie. Zarząd kontroluje również finanse klubowe i dba o równowagę pomiędzy wieloma aspektami klubowej działalności.
Prezydent nadzoruje działania klubu, ustala zakres odpowiedzialności, przydziela członków do określonych zadań i projektów (znając ich zainteresowania i umiejętności) Przewodniczy zebraniom klubowym i spotkaniom zarządu,
W razie jakichkolwiek kłopotów lub problemów w klubie, a często w życiu prywatnym, członkowie klubu powinni otrzymać od prezydenta pomoc i wsparcie. Prezydent jest zobowiązany utrzymywać regularne stosunki ze swoim klubem sponsorującym Rotary, poprzez uczestnictwo we wspólnych spotkaniach i przedsięwzięciach, oraz informować Rotarian o działaniach podejmowanych przez klub Rotaract.
Wiceprezydent zastępuje prezydenta podczas jego nieobecności, angażuje się w pracę zarządu i odpowiada za wszystkie działania wyznaczone mu przez prezydenta.
Ważne jest, aby wiceprezydent i prezydent tworzyli zespół, co podnosi efektywność działań klubowych. Korzystne może być, kiedy prezydentem zostaje wiceprezydent z poprzedniego roku.
Sekretarz Promuje klub poprzez korespondencję ze sponsorującym klubem Rotary, instytucjami współpracującymi, kandydatami na członków klubu, jest odpowiedzialny za komunikację wewnątrzklubową.
Sekretarz zobowiązany jest do pisania sprawozdań ze spotkań klubu i zarządu, prowadzenia dokumentacji klubowej, kontrolowania obecności i frekwencji członków.
Skarbnik Skarbnik jest odpowiedzialny za płynność i stabilność finansową klubu, zbierając i rozdzielając jego fundusze.
przewodniczy komitetowi finansowemu (jeśli takowy istnieje), wraz z zarządem ustala budżet, zbiera składki członkowskie i fundusze zebrane przez klub, płaci wszystkie rachunki i zobowiązania klubu, przedstawia stan finansów poprzez sprawozdania finansowe.
Dystrykty