mały|Kamień upamiętniający walki w ramach powstania warszawskiego na Wilanowie przy Cmentarzu w Wilanowie mały|Grób Mieczysława Sokołowskiego na Cmentarzu w Wilanowie Mieczysław Kazimierz SokołowskiW ewidencji wojskowej figurował jako Mieczysław I Sokołowski dla odróżnienia od innego oficera noszącego to samo imię i nazwisko. Był nim Mieczysław II Sokołowski, ur. 1 stycznia 1899, kapitan 2 Dywizjonu Artylerii Konnej. ps. „Grzymała”, „Ojciec”, „Pomian”, „Unikat” (ur. 23 września 1898 w Częstochowie, zm. 18/19 sierpnia 1944 w Warszawie) – oficer piechoty Wojska Polskiego i Armii Krajowej.

Życiorys Wywodził się z rodu Sokołowskich herbu Pomian. Był synem Mieczysława Sokołowskiego i Antoniny z Mielęckich h. Ciołek. W 1918 ukończył Gimnazjum im. Henryka Sienkiewicza w Częstochowie. Był komendantem harcerstwa okręgu częstochowskiego oraz działał w Polskiej Organizacji Wojskowej. Po ukończeniu Szkoły Podchorążych w Ostrowi Mazowieckiej-Komorowie, w stopniu podporucznika służył w 3 Pułku Piechoty Legionów jako dowódca plutonu w kompanii Jana Rzepeckiego na froncie polsko-sowieckim. Od 1921 w stopniu porucznika był instruktorem w Szkole Podchorążych Piechoty w Warszawie i w Centralnej Szkole Strzelniczej w Toruniu. W latach 1924–1929 służył w 49 Pułku Piechoty w Kołomyi. W latach 1930–1935 pełnił służbę w 55 Pułku Piechoty w Lesznie jako adiutant płk. Stefana Roweckiego. W 1935 został przeniesiony do Korpusu Ochrony Pogranicza.

W kampanii wrześniowej 1939 dowodził w stopniu majora III batalionem 2 pułku piechoty KOP (batalion KOP „Wołożyn”). Od grudnia 1939 działał w konspiracji jako komendant Obwodu IV Ochota Służby Zwycięstwu Polski (potem Związku Walki Zbrojnej). 19 września 1940 został zatrzymany przez Niemców w czasie łapanki. W latach 1940–1941 był więźniem KL Auschwitz. Dzięki straniom żony został wypuszczony i pod koniec 1941 roku ponownie objął stanowisko dowódcy Obwodu IV Ochota, ale już w stopniu podpułkownika.

W czasie powstania warszawskiego, po porażce powstańców podczas ataków na obiekty zajmowane przez Niemców na terenie Ochoty, w nocy z 1 na 2 sierpnia 1944 podjął decyzję o wyprowadzeniu 700 osób, żołnierzy i cywili, do Lasów Chojnowskich, skąd po spodziewanym dozbrojeniu z oczekiwanych zrzutów lotniczych mieli wrócić w późniejszym czasie do Warszawy. W trakcie wycofywania się pod dworem w Pęcicach doszło do starcia z Niemcami, w wyniku którego śmierć poniosło 91 powstańców (60 Niemcy rozstrzelali). Do Lasów Chojnowskich przedarło się jedynie około 400 powstańców. W Lasach Chojnowskich Grzymała utworzył „grupę odsieczy”, złożoną ze zgromadzonych tam oddziałów z Ochoty, Mokotowa i VII Obwodu „Obroża”. W nocy z 18 na 19 sierpnia dowodził uderzeniem na Wilanów, które miało umożliwić przedarcie się na Mokotów. Poległ w okolicach Wilanowa, ciężko ranny podczas natarcia został dobity na placu boju przez patrol niemiecki.

Po wojnie jego zwłoki zostały ekshumowane i pochowane na Cmentarzu w Wilanowie w kwaterze wojskowej żołnierzy 1939 i powstańców warszawskich. Dla uczczenia jego i jego żołnierzy przy wejściu na cmentarz ustawiono kamień z tablicą pamiątkową. Awanse porucznik − brak informacji o dacie kapitan − ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1928 w korpusie oficerów zawodowych piechoty major − ze starszeństwem z 1 stycznia 1936 i 75. lokatą w korpusie oficerów piechoty podpułkownik − listopad 1941

Odznaczenia Złoty Krzyż Zasługi (11 listopada 1938) „za zasługi w służbie Korpusu Ochrony Pogranicza”..

Upamiętnienie W 1994 na Starej Ochocie w Warszawie jedną z ulic (pomiędzy ul. Białobrzeską a Al. Jerozolimskimi) nazwano imieniem ppłk. Mieczysława Sokołowskiego „Grzymały”.

Przypisy

Bibliografia Rocznik Oficerski 1924, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Oddział V Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Warszawa 1924, s. Rocznik Oficerski 1928, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Warszawa 1928. Rocznik Oficerski 1932, Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1932, s. 64, 583.

Wielka Ilustrowana Encyklopedia Powstania Warszawskiego, tom 5, red. nauk. Piotr Rozwadowski, Dom Wydawniczy „Bellona”, Warszawa 2002, .

Linki zewnętrzne

Biogram na stronie Muzeum Powstania Warszawskiego

Kategoria:Dowódcy batalionu KOP „Wołożyn” Kategoria:Dowódcy jednostek odtworzonych Armii Krajowej Kategoria:Dowódcy w powstaniu warszawskim Kategoria:Ludzie urodzeni w Częstochowie Kategoria:Majorowie piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Oficerowie Armii Krajowej Kategoria:Pochowani na Cmentarzu w Wilanowie Mieczysław Kategoria:Urodzeni w 1898 Kategoria:Więźniowie KL Auschwitz Kategoria:Zmarli w 1944 Kategoria:Żołnierze KOP w kampanii wrześniowej