Janusz Tadeusz Gąsiorowski (ur. 17 czerwca 1889 we Lwowie, zm. 19 października 1949 w Paryżu) – generał brygady Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys Urodził się i wychował we Lwowie. Był synem Ferdynanda i Wandy z Gostyńskich. W 1907 ukończył gimnazjum filologiczne we Lwowie. Do 1912 zaliczył 9 semestrów na Wydziałach Filozoficznych Uniwersytetu Wiedeńskiego i Jagiellońskiego w Krakowie.

Od 1901 działał w organizacjach niepodległościowych, „Przyszłość”, tzw. Pet i „Zarzewie”. Od 1909 w Polskich Drużynach Strzeleckich. Był wykładowcą, instruktorem i członkiem Komendy Naczelnej PDS oraz komendantem tej organizacji w Krakowie.

1 października 1913 rozpoczął ochotniczą jednoroczną służbę w cesarsko-królewskiej armii. Z chwilą rozpoczęcia I wojny światowej został zatrzymany w służbie czynnej. Walczył na froncie rosyjskim, w 1, a potem 7. dywizjonie artylerii konnej. Zajmował stanowiska dowódcy plutonu i baterii, adiutanta dywizjonu i grupy kombinowanej.

10 grudnia 1916 roku, otrzymał urlop zdrowotny i zdezerterował z armii. Zgłosił się do Komendy Naczelnej Polskiej Organizacji Wojskowej. 29 kwietnia 1917 w Zielonej pod Wawrem uczestniczył, obok Józefa Piłsudskiego, Tadeusza Kasprzyckiego, Janusza Jędrzejewicza, Wacława Jędrzejewicza, Henryka Krok-Paszkowskiego i innych członków Komendy Naczelnej, w dużych ćwiczeniach POW prowadzonych przez Stefana Pomarańskiego.

Jako oficer byłego Polskiego Korpusu Posiłkowego reskryptem Rady Regencyjnej z 25 października 1918 roku został przydzielony do podległego jej Wojska PolskiegoDziennik Rozporządzeń Komisji Wojskowej, 1918, R. 1, nr 1, Warszawa 1918, s. 4..

Od 1918 w Wojsku Polskim, m.in. jako szef Sekcji Regulaminów i Wyszkolenia Ministerstwa Spraw Wojskowych i Sztabu Generalnego. Brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej jako dowódca 3. pułku artylerii polowej i w zastępstwie III Brygady Artylerii. 17 maja 1922 odznaczono go orderem wojskowym „Virtuti Militari" V klasy.

W latach 1922–1923 był słuchaczem Kursu Doszkolenia w Wyższej Szkole Wojennej w Warszawie. Z dniem 15 października 1923, po ukończeniu kursu i uzyskaniu tytułu naukowego oficera Sztabu Generalnego, otrzymał przydział do Doświadczalnego Centrum Wyszkolenia w Rembertowie na stanowisko wykładowcyDz. Pers. MSWojsk. Nr 63 z 27 września 1923 roku, s. 587.. W październiku 1924 został przydzielony na stanowisko szefa Biura Komisji Uzbrojenia Armii. W czasie przewrotu majowego 1926 roku opowiedział się po stronie Józefa PiłsudskiegoAntoni Czubiński, Przewrót majowy 1926 roku, Warszawa 1989, s. 169.. Z dniem 1 września 1926 został przydzielony do Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych na stanowisko szefa Gabinetu Wojskowego (etat generała). W lipcu 1927 został mianowany pełniącym obowiązki szefa Biura Inspekcji GISZ z równoczesnym zachowaniem stanowiska oficera do zleceń przy Generalnym Inspektorze Sił Zbrojnych. Później został zatwierdzony na stanowisku szefa Biura Inspekcji i I oficera do zleceń przy Generalnym Inspektorze Sił Zbrojnych. 3 grudnia 1931 został mianowany na stanowisko szefa Sztabu Głównego. 10. grudnia 1931 Prezydent RP Ignacy Mościcki nadał mu stopień generała brygady ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1932 i 5. lokatą w korpusie generałów i „zezwolił na nałożenie odznak nowych stopni przed 1 stycznia 1932. 5 czerwca 1935 Prezydent RP zwolnił go ze stanowiska szefa Sztabu Głównego i mianował dowódcą 7. Dywizji Piechoty w Częstochowie.

Mieszkał w domu przy al. Wolności, który od tego czasu nazywany jest „willą generalską”. Dowodził 7 DP w kampanii wrześniowej. 4 września 1939 trafił do niewoli niemieckiej pod Częstochową. W czasie wojny w oflagu VII A Murnau. Po wojnie przebywał we Francji, gdzie zmarł. Napisał kilka prac, m.in. w 1938 „Bibliografię psychologii wojskowej”.

Życie rodzinne Był pierwszym mężem Zofii Kernowej, ich córką była Anna Turowiczowa (1916–2000), żona Jerzego Turowicza. Jego potomkiem jest amerykański aktor filmowy, Pico Alexander.

Pochowany na Cmentarzu Les Champeaux w MontmorencyCmentarz polski w Montmorency, Opracowali: Jerzy Skowronek oraz Alicja Bochenek, Marek Cichowski i Krzysztof Filip, Warszawa 1986, s. 146..

Upamiętanie Patronuje ulicy w Częstochowie

Od 2021 roku jest patronem Przystanku Historia Centrum Edukacyjnego IPN im. gen. Janusza Gąsiorowskiego w Częstochowie.

Awanse podporucznik – 1915 kapitan – 1917 podpułkownik – 1921 pułkownik – 31 marca 1924 ze starszeństwem z 1 lipca 1923 i 3. lokatą w korpusie oficerów artylerii generał brygady – 10 grudnia 1931 ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1932 i 5. lokatą w korpusie generałów

Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 7581 – 17 maja 1922 Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1934)Dz. Pers. MSWojsk. Nr 9 z 1934 roku, s. 105. Krzyż Niepodległości (19 grudnia 1930) „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (2 maja 1923) Krzyż Walecznych (dwukrotnie) Złoty Krzyż Zasługi (dwukrotnie: 24 maja 1929M.P. z 1929 r. nr 123, poz. 302 „za zasługi na polu organizacji i wyszkolenia wojska”., 13 maja 1933 - po raz drugi.) Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Złota Odznaka Honorowa Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej I stopnia Odznaka Honorowa Polskiego Czerwonego Krzyża I stopnia (1935) Znak oficerski „Parasol” Odznaka „Za wierną służbę” Odznaka Pamiątkowa Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych (12 maja 1936) Krzyż Wielki Orderu Trzech Gwiazd (Łotwa, 1934) Krzyż Wielki Orderu Krzyża Orła (Estonia, 1933) Krzyż Wielki Orderu Białej Róży Finlandii (Finlandia, 1935) Krzyż Wielki Orderu Miecza (Szwecja, 1936)Dz. Pers. MSWojsk. Nr 2 z 1936 roku, s. 23. Krzyż Wielki Orderu Zasługi (Węgry, 1936) Krzyż Wielki Orderu Korony Rumunii (Rumunia, zezwolenie w 1933) Wielki Oficer Orderu Legii Honorowej (Francja) Komandor Orderu Gwiazdy Rumunii (Rumunia, zezwolenie 1929)Dz. Pers. MSWojsk. Nr 19 z 12 grudnia 1929 roku, s. 361. Komandor Orderu św. Sawy (Jugosławia) Oficer Orderu Legii Honorowej (Francja, 10 lutego 1928).

Przypisy

Bibliografia

Wacław Jędrzejewicz, Wspomnienia, Wydawnictwo Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, Wrocław 1993, , s. 50,

Linki zewnętrzne Prace Janusza Gąsiorowskiego w serwisie Polona.pl

Kategoria:Członkowie Komend Naczelnych POW Kategoria:Członkowie Organizacji Młodzieży Niepodległościowej „Zarzewie” Kategoria:Członkowie Polskich Drużyn Strzeleckich Kategoria:Dowódcy 7 Dywizji Piechoty (II RP) Kategoria:Generałowie brygady II Rzeczypospolitej Kategoria:Jeńcy Oflagu VII A Murnau Kategoria:Ludzie urodzeni we Lwowie Kategoria:Odznaczeni dwukrotnie Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (dwukrotnie) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Odznaką Honorową Polskiego Czerwonego Krzyża I stopnia Kategoria:Odznaczeni Odznaką Pamiątkową Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych Kategoria:Odznaczeni Odznaką „Za wierną służbę” Kategoria:Odznaczeni Złotą Odznaką Honorową Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej I stopnia Kategoria:Odznaczeni znakiem oficerskim tzw. „Parasolem” Kategoria:Oficerowie 3 Pułku Artylerii Lekkiej Legionów Kategoria:Oficerowie artylerii II Rzeczypospolitej przeniesieni do korpusu generałów Kategoria:Oficerowie dyplomowani II Rzeczypospolitej Kategoria:Pochowani na cmentarzu w Montmorency Kategoria:Polacy – oficerowie armii austro-węgierskiej Kategoria:Polacy – Oficerowie Legii Honorowej Kategoria:Polacy – Wielcy Oficerowie Legii Honorowej Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Białej Róży Finlandii Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Gwiazdy Rumunii Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Korony Rumunii Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Krzyża Orła Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Miecza Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem św. Sawy Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Trzech Gwiazd Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Zasługi (Węgry) Kategoria:Szefowie Sztabu Generalnego Wojska Polskiego Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy walk przewrotu majowego 1926 (strona Józefa Piłsudskiego) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Wojskowi związani z Częstochową Kategoria:Żołnierze Polskiego Korpusu Posiłkowego Kategoria:Żołnierze Wojska Polskiego (Rada Regencyjna) Kategoria:Żołnierze Wojska Polskiego na emigracji we Francji po II wojnie światowej Kategoria:Urodzeni w 1889 Kategoria:Zmarli w 1949