thumb|250px|Zasięg języków nigero-kongijskich oraz innych rodzin językowych w Afryce Języki nigero-kongijskie – jedna z największych rodzin językowych, według Ethnologue należy do niej 1539 języków. Pod względem rozpowszechnienia, liczby mówiących i różnorodności zajmują pierwsze miejsce w Afryce. Języki tej rodziny używane są na większości obszaru Afryki subsaharyjskiej.
Klasyfikacja Według jednej z najczęściej przyjmowanych klasyfikacji języki nigero-kongijskie dzielą się na: języki atlantyckie języki mande języki woltyjskie (gur) języki kwa języki benue-kongijskie (tu należą m.in. języki bantu) języki adamawa-ubangi języki kordofańskie
Pierwszą klasyfikację języków nigero-kongijskich zaproponował Joseph Greenberg. Jego klasyfikacja z niewielkimi zmianami jest przez wielu językoznawców stosowana do dziś. W pierwotnej wersji Greenberg wydzielił jednak grupę kordofańską spośród języków nigero-kongijskich i włączył te dwie rodziny do języków nigero-kordofańskich. Później jednak języki kordofańskie włączono do nigero-kongijskich, a nazwa grupy nigero-kordofańskiej została zarzucona. Istnieją też hipotezy – nieznajdujące jednak powszechnego poparcia – wydzielające spośród języków nigero-kongijskich zarówno języki kordofańskie, jak i języki mande.
Jedna z popularniejszych alternatywnych klasyfikacji dzieli języki nigero-kongijskie na trzy podgrupy: języki atlantycko-kongijskie języki mande języki kordofańskie
Niektórzy językoznawcy wskazują na pewne typologiczne podobieństwa języków nigero-kongijskich z nilo-saharyjskimi (szczególnie podgrupą środkowosudańską), łącząc te dwie rodziny we wspólną fylę kongo-saharyjską lub nigero-saharyjską. Hipoteza ta nie jest jednak ogólnie akceptowana.
Ważniejsze języki grupy nigero-kongijskiej Poniżej podano uproszczoną klasyfikację języków nigero-kongijskich w zmodyfikowanej wersji Josepha Greenberga. Niektórzy językoznawcy nie zgadzają się z poniższym podziałem, proponując wydzielenie grupy atlantycko-kongijskiej i własny podział w jej obrębie – przedstawiono go w haśle języki atlantycko-kongijskie.
Języki nigero-kongijskie języki atlantyckie ful wolof serer biafada temne kissi limba języki mande bambara soninke malinke mandinka diula wai susu kpelle mende języki woltyjskie gurma gurunsi senufo lobi dogon kasena tamprusi sisala mossi dagbani mamprule języki kwa twi ga ewe joruba ibo grebo baule igala nupe bini idoma idżo języki benue-kongijskie (ze względu na obszerność tej grupy przedstawiono ją w osobnym artykule) języki adamawa-ubangi sango języki kordofańskie koalib kanderma tegali radzad talodi lafofa tumtum keiga katla tima
Przypisy
Bibliografia