Jan Pietrzykowski (ur. 24 czerwca 1913 w Częstochowie, zm. 21 marca 1994 tamże) – historyk, prawnik, autor książek poświęconych przebiegowi II wojny światowej w mieście i regionie, dokumentujących martyrologię Polaków i mniejszości narodowych.
Życiorys Absolwent Gimnazjum im. R. Traugutta (1933), następnie Wydziału Prawa Uniwersytetu Warszawskiego (1938). Jako ochotnik brał udział w kampanii 1939, jesienią tego roku wstąpił do Narodowej Organizacji Wojskowej (NOW) i działał w jej wydziale propagandy. W 1941 zorganizował przy ul. Jadwigi 129 w Częstochowie drukarnię i wydawał do września 1943 pismo NOW „Alarm”. Aresztowany w październiku 1943 przez gestapo. Wykupiony przez rodzinę, powrócił do pracy konspiracyjnej. Podczas okupacji niemieckiej zajmował się również m.in. pomocą też dla wysiedlonych z Poznania i Warszawy profesorów, udzielał jej np. Karolowi Stojanowskiemu, historykowi.
W latach 1945–1949 jako prokurator prowadził sprawy przeciw zbrodniarzom hitlerowskim. Podejrzewany o kontakty z powojenną konspiracją i w ramach represji za przynależność do NOW jako 36-latek przeniesiony w stan spoczynku. W 1950 został aresztowany przez UB, a choć w 1951 umorzono przeciw niemu śledztwo, uniemożliwiono mu powrót do zawodu. Na listę adwokatów został wpisany w 1956, a po 1963 został radcą prawnym i pracował jako radca aż do emerytury. Był członkiem Śląskiego Instytutu Naukowego, radnym Miejskiej Rady Narodowej w Częstochowie. Otrzymał Nagrodę im. Karola Miarki (1985). W 1990 współtworzył Stowarzyszenie Rodzina Katyńska. Zmarł w Częstochowie, pochowany na cmentarzu św. Rocha.
Publikacje książkowe Hitlerowcy w Częstochowie w latach 1939–1945 (1959) Hitlerowcy przed sądem w Częstochowie (1964) W obliczu śmierci. Przyczynki do historii Częstochowy w okresie hitlerowskiej okupacji (1966) Łowy na ludzi. Arbeitsamt w Częstochowie (1968) Akcja AB w Częstochowie (1971) Hitlerowcy w powiecie częstochowskim 1939–1945 (1972) Stalag 367. Obóz jeńców radzieckich w Częstochowie (1976) Hitlerowskie obozy śmierci dla jeńców radzieckich na ziemi częstochowskiej (1977) Walka i męczeństwo. Z wojennych dziejów duchowieństwa diecezji częstochowskiej (1939–1945) (1981) Cień swastyki nad Jasną Górą. Częstochowa w okresie hitlerowskiej okupacji 1939–1945 (1985) Życie okupacyjne w Częstochowie (1939–1945) (1986) Jasna Góra w okresie dwóch wojen światowych (1987) Oskarżałem kata Zawiercia. Proces Rudolfa Emanuela Schneidera (1987) Polentumsträger. Dzieje nauczycieli na ziemi częstochowskiej 1939–1945 (1988, ze Zbigniewem Grządzielskim) Tajemnice archiwum gestapo. Przyczynki do historii niemieckiej okupacji w Polsce (1989) Od gestapo do bezpieki... (1991, fragmenty wspomnień) Cmentarz wojenny w Olsztynie koło Częstochowy (1993)
Przypisy
Kategoria:Polscy historycy Kategoria:Urodzeni w 1913 Kategoria:Zmarli w 1994 Kategoria:Radni Częstochowy Kategoria:Radni Miejskich Rad Narodowych Kategoria:Rodziny katyńskie Kategoria:Żołnierze Narodowej Organizacji Wojskowej Kategoria:Polscy regionaliści Kategoria:Ludzie urodzeni w Częstochowie Kategoria:Pochowani na Cmentarzu św. Rocha w Częstochowie Kategoria:Laureaci Nagrody im. Karola Miarki