Indiana () – stan w Stanach Zjednoczonych, w regionie Midwest, w Krainie Wielkich Jezior.
Graniczy ze stanem Michigan i jeziorem Michigan (od północy) oraz Ohio (od wschodu), Kentucky (od południa) i Illinois (od zachodu). Obszar stanu jest równinny (nizina rzeki Missisipi), na południu i wschodzie pagórkowaty.
Pierwotnie zamieszkany był przez Indian grupy algonkińskiej, między innymi Delawarów i Potawatomi.
Stan ma drugi co do wielkości przemysł motoryzacyjny w kraju i jest liderem w USA pod względem wzrostu zatrudnienia w produkcji. Szacuje się, że co piąty mieszkaniec Indiany zatrudniony jest w zaawansowanej produkcji.
Indiana jest wiodącym producentem kukurydzy, soi, drobiu i popcornu i zajmuje 10. miejsce w kraju pod względem sprzedaży produktów rolnych.
Symbole stanu Dewiza: („Rozstaje Ameryki”) Przydomek: („stan Hoosierów”, od przydomku mieszkańców stanu, pochodzenie którego nie jest pewne) Symbole: peonia, tulipanowiec, kardynał (ptak)
Historia 1679–1680 – Indiana stała się obiektem zainteresowania de la Salle’a. 1731–1732 – Powstała pierwsza francuska misja handlowa w Vincennes. 1763 – W wyniku traktatu paryskiego obszar Indiany zostaje przyznany Wielkiej Brytanii. 1778 – Wojska amerykańskie pod dowództwem generała George’a Rogersa Clarka zajęły Vincennes. 1811 – W bitwie nad Tippecanoe Indianie walczący pod wodzą Tecumseha ponieśli klęskę kończącą wieloletnią wojnę. 1816 – Przyjęcie do Unii. 1830 – Początek gwałtownego rozwoju osadnictwa. 1885 – z Fort Wayne wynalazł pompę benzynową.
Geografia thumb|left|Obszar metropolitalny Indianapolis–Carmel–Anderson liczy ponad 2 mln mieszkańców. Stan położony jest w dwóch strefach czasowych: 80 hrabstw w UTC-05:00, a 12 hrabstw w UTC-06:00 (Gibson, Jasper, Lake, La Porte, Newton, Porter, Posey, Spencer, Vanderburgh, Warrick, Perry, Starke).
Klimat: umiarkowany ciepły, z wyraźnymi czterema porami roku, w południowej części podzwrotnikowy kontynentalny. Główne rzeki: rzeka Ohio Liczba hrabstw: 92 (lista) Największe hrabstwo: Marion Liczba parków stanowych: 23
Miasta
Na terenie stanu Indiana znajduje się 567 miast ( lub ), w tym 6 o liczbie ludności przekraczającej 100 000, 85 powyżej 10 000 mieszkańców, a 298 powyżej 1000 mieszkańców (2022 r.).
Lista miast zamieszkanych przez 10 000 lub więcej osób (2022 r.):
Demografia thumb|Mapa gęstości zaludnienia Spis ludności z roku 2020 stwierdza, że stan Indiana liczy 6 785 528 mieszkańców, co oznacza wzrost o 301 726 (4,7%) w porównaniu z poprzednim spisem z roku 2010. Dzieci poniżej piątego roku życia stanowią 6,2% populacji, 23,3% mieszkańców nie ukończyło jeszcze osiemnastego roku życia, a 16,1% to osoby mające 65 i więcej lat. 50,7% ludności stanu stanowią kobiety. Powszechny jest przydomek „hoosier” na określenie mieszkańców stanu Indiana.
Język W 2010 roku najpowszechniej używanymi językami były: język angielski – 92,23%, język hiszpański – 4,39%, język niemiecki – 0,59%.
Rasy i pochodzenie Według danych z 2019 roku, 82,8% mieszkańców stanowiła ludność biała (78,3% nie licząc Latynosów), 9,6% to czarnoskórzy Amerykanie lub Afroamerykanie, 2,6% miało rasę mieszaną, 2,5% to Azjaci, 0,27% to rdzenna ludność Ameryki i 0,05% to Hawajczycy i mieszkańcy innych wysp Pacyfiku. Latynosi stanowią 7,2% ludności stanu.
Największe grupy stanowią osoby pochodzenia niemieckiego (19,4%), irlandzkiego (10,0%), afroamerykańskiego, angielskiego (8,3%), „amerykańskiego” (7,7%) i meksykańskiego (5,0%). Istnieją także duże grupy osób pochodzenia polskiego (203 tys.), włoskiego (170,5 tys.), szkockiego lub szkocko–irlandzkiego (169,6 tys.), europejskiego (158,3 tys.), francuskiego (140,4 tys.) i holenderskiego (101,8 tys.).
Religia thumb|Katolicki Kościół Mariacki w Indianapolis Dane z 2014: protestanci – 52%: ewangelikalni – 31% (gł. bezdenominacyjni, baptyści, campbellici, uświęceniowcy, zielonoświątkowcy, szwenkfeldyści i luteranie)W nawiasie zaznaczono grupy mające ponad 100 tys. członków., głównego nurtu – 16% (gł. metodyści i kalwini), historyczni czarni protestanci – 5%, brak religii – 26% (w tym: 4% agnostycy i 3% ateiści), katolicy – 18%, mormoni – 1%, inne religie – 3% (w tym: prawosławni, muzułmanie, świadkowie Jehowy, żydzi, buddyści, hinduiści, scjentyści, unitarianie uniwersaliści, wyznawcy New Age i bahaiści).
Stan zamieszkuje znaczna populacja amiszów, głównie na północnym wschodzie, z największą populacją w hrabstwie LaGrange, gdzie również mieszkają mennonici. Społeczności amiszów i mennonitów stanowią ponad 1% populacji stanu i są częścią ewangelikalnego protestantyzmu.
Gospodarka thumb|Pole kukurydzy w hrabstwie Blackford kukurydza soja, żyto, owies pomidory, cebula trzoda chlewna, drób
Przemysł wydobywczy metalowy i rafineryjny samochodowy maszynowy farmaceutyczny
Polityka Indiana głosowała na republikańskiego kandydata na prezydenta w każdych wyborach od 1968 r., z wyjątkiem wyborów z 2008 r., kiedy stan głosował na Baracka Obamę. W wyborach z 2020 roku 57% wyborców oddało głos na Donalda Trumpa. Joe Biden, który uzyskał 41% poparcia, wygrał jedynie w hrabstwach Indianapolis (63,6%), Monroe (63,1%), Lake (56,8%), St. Joseph (52%) i Tippecanoe (49%).
Uczelnie University of Notre Dame Indiana University Bloomington
Purdue University
Indiana University System
Sport Stan znany jest z zamiłowania do koszykówki i produkcji gwiazd, takich jak Larry Bird, czy Louie Dampier.
4 maja 1871 roku w mieście Fort Wayne została rozegrana pierwsza państwowa i profesjonalna gra w baseball. W meczu spotkali się i .
Mark Spitz, dziewięciokrotny mistrz olimpijski w pływaniu, w latach 1968–1972 pływał dla Indiana University.
Zobacz też Indianapolis 500
Przypisy
Kategoria:Stany Stanów Zjednoczonych