Łukasz Opaliński herbu Łodzia z Bnina (ur. 14 maja 1581, zm. 11 września 1654 w Wisznicach) – marszałek wielki koronny 1630–1650, marszałek nadworny koronny od 1620, wojewoda rawski od 1650, kasztelan poznański 1614–1620, kolski, starosta łosicki, odolanowski, kamionacki w 1632, starosta ujsko–pilski od 1645, starosta leżajski w 1590, starosta śremski od 1608 r., starosta kolski od 1622 r.
Syn Andrzeja Opalińskiego i Katarzyny Kościeleckiej, brat Andrzeja, biskupa, i Piotra, krajczego koronnego.
Życiorys Studiował w kolegium jezuitów w Poznaniu, a następnie, w Kolonii (1597), Moguncji (1598) i Padwie (1599, 1617 i 1635) Zob. s. 290..
Był posłem województwa poznańskiego na sejm 1600 Zob. s. 94. Brał udział w wyprawie wołoskiej w 1600. 7 października 1606 podpisał ugodę pod JanowcemAlexander Rembowski, Rokosz Zebrzydowskiego : materyały historyczne poprzedzone przedmową i rozprawą pod tytułem Konfederacya i rokosz w dawnem prawie państwowem polskiem, Warszawa 1893, s. 214.. W czasie zamachu Michała Piekarskiego na Zygmunta III w 1620 własną piersią zasłonił króla od śmiertelnego ciosu. W latach 1618–1628 z fundacji Łukasza Opalińskiego i jego żony Anny (córki Jana Pileckiego, wdowy po dwóch Kostkach: Janie i Krzysztofie) w ramach wdzięczności za odniesione w 1610 zwycięstwo nad rezydującym w Łańcucie rotmistrzem królewskim i starostą zygwulskim Stanisławem Diabłem Stadnickim ufundowano kościół w Leżajsku.
Potem ożeniony z Zofią Daniłowiczówną z Żurowa, córką Mikołaja Daniłowicza, wdową po Pawle Sapieże. Po jej śmierci ożenił się po raz trzeci (po 1645) z Elżbietą Firlej, wdową po wojewodzie sandomierskim Krzysztofie Ossolińskim, która czwarty raz brała ślub. Z nią dzieci nie miał.
Był członkiem konfederacji generalnej zawiązanej 16 lipca 1632 rokuVolumina Legum, t. III, Petersburg 1859, s. 352.. W czasie elekcji 1632 został sędzią generalnego sądu kapturowegoPorządek Na Seymie Walnym Elekcyey, między Warszawą a Wolą, Przez opisane Artykuły, do samego tylko Aktu Elekcyey należące, vchwalony y postanowiony. Roku Pańskiego, M. DC. XXXII. Dnia 27. Września, s. 6.. Był elektorem Władysława IV Wazy z województwa poznańskiego w 1632 rokuSuffragia Woiewodztw y Ziem Koronnych, y W. X. Litewskiego, Zgodnie ná Naiásnieyssego Władisława Zygmunta ... roku 1632 ... Woiewodztwo Krákowski., s. A2., podpisał jego pacta conventaPorządek Na Seymie Walnym Elekcyey, miedzy Warszawą a Wolą, Przez opisane Artykuły, do samego tylko Aktu Elekcyey należące, vchwalony y postanowiony. Roku Pańskiego, M. DC. XXXII. Dnia 27. Września, s. 17.. Był członkiem konfederacji generalnej zawiązanej 31 lipca 1648 rokuVolumina Legum, t. IV, Petersburg 1860, s. 85.. W czasie elekcji 1648 został sędzią generalnego sądu kapturowegoPorządek na Seymie Walnym Elekcyey, między Warszawą, a Wolą, przez opisane Artykuły do samego tylko Aktu Elekcyey należące, uchwalony y postanowiony, Roku Pańskiego, M.DC.XLVIII. Dnia VI. Paźdźiernika, s. 6-7.. Był elektorem Jana II Kazimierza Wazy z województwa poznańskiego w 1648Volumina Legum, t. IV, Petersburg 1860, s. 99., podpisał jego pacta conventaPorządek na seymie walnym elekcyey między Warszawą a Wolą przez opisane artykuły do samego aktu elekcyey należące, vchwalony y postanowiony roku Pańskiego M.DC.XLVIII, dnia VI października, s. 20..
Był fundatorem, powstałej w latach 1618–1628 Bazyliki Zwiastowania NMP w Leżajsku.
Zobacz też Chorągiew husarska prywatna Łukasza Opalińskiego (starszego)
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Tygodnik Ilustrowany 1860 Łukasz Opaliński
Kategoria:Absolwenci i studenci kolegium jezuitów w Poznaniu Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu w Kolonii Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu w Moguncji Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu w Padwie Kategoria:Członkowie dworu Władysława IV Wazy Kategoria:Członkowie dworu Zygmunta III Wazy Kategoria:Członkowie konfederacji generalnej 1632 Kategoria:Członkowie konfederacji generalnej 1648 Kategoria:Elektorzy Jana II Kazimierza Wazy Kategoria:Elektorzy Władysława IV Wazy Kategoria:Elektorzy władców Polski (województwo poznańskie) Kategoria:Fundatorzy obiektów sakralnych I Rzeczypospolitej Kategoria:Ludzie związani z Bninem Kategoria:Ludzie związani z Leżajskiem (I Rzeczpospolita) Kategoria:Marszałkowie wielcy koronni Łukasz Opaliński starszy Kategoria:Posłowie na Sejm I Rzeczypospolitej (województwo poznańskie) Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1600 Kategoria:Rotmistrzowie husarii koronnej Kategoria:Senatorowie świeccy I Rzeczypospolitej Kategoria:Senatorowie za panowania Władysława IV Wazy Kategoria:Senatorowie za panowania Jana II Kazimierza Wazy Kategoria:Sędziowie generalnego sądu kapturowego (1632) Kategoria:Sędziowie generalnego sądu kapturowego (1648) Kategoria:Starostowie kamionaccy Kategoria:Starostowie kolscy Kategoria:Starostowie leżajscy Kategoria:Starostowie łosiccy Kategoria:Starostowie odolanowscy Kategoria:Starostowie pilscy Kategoria:Starostowie ujscy Kategoria:Sygnatariusze paktów konwentów Władysława IV Wazy Kategoria:Sygnatariusze paktów konwentów Jana II Kazimierza Wazy Kategoria:Sygnatariusze ugody pod Janowcem 1606 Kategoria:Urodzeni w 1581 Kategoria:Wojewodowie rawscy Kategoria:Zmarli w 1654