Instytut Energetyki – Państwowy Instytut Badawczy – państwowy instytut badawczy z siedzibą w Warszawie. Posiada oddziały w Białymstoku, Boguchwale, Gdańsku i Łodzi.
Jest największym w Polsce ośrodkiem prowadzącym prace badawcze, rozwojowe, wdrożeniowe i eksperckie, wykonującym pomiary, badania, testy, opracowania i analizy w zakresie technologii generacji, przesyłu, dystrybucji i użytkowania energii. Jest jedynym w Polsce ośrodkiem badawczym mogącym pokryć swoimi działaniami tak szeroki zakres problematyki bezpieczeństwa energetycznego. Zatrudnia ok. 400 osób.
Historia Instytut Energetyki został powołany uchwałą nr 815/53 Rady Ministrów dnia 2 listopada 1953 roku w sprawie powołania Instytutu EnergetykiUchwała nr 815/53 Rady Ministrów z dnia 2 listopada 1953 r. w sprawie powołania Instytutu EnergetykiZarządzenie nr 14 Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 20 sierpnia 1991 r. w sprawie dostosowania organizacji instytutu naukowo-badawczego pod nazwą Instytut Energetyki do przepisów ustawy z dnia 25 lipca 1985 r. o jednostkach badawczo-rozwojowych.. Początek Instytutu związany jest z miejscowością Mory pod Warszawą, gdzie w warszawskiej części miejscowości w latach 50. wzniesiono pierwsze budynki i laboratoria Instytutu. Druga część warszawskiego Instytutu znajduje się przy EC Siekierki.
W 1979 Instytut Energetyki koordynował problem węzłowy dotyczący zwiększenia efektywności gospodarki energetycznej kraju i unowocześnienia elementów składowych systemu elektroenergetycznego. Za opracowanie i uruchomienie produkcji nowoczesnych układów automatyki dla urządzeń elektroenergetycznych zespół pracowników Instytutu otrzymał Nagrodę Państwową.
Warszawska część Instytutu specjalizuje się w badaniach laboratoryjnych związanych z przesyłem energii (Mory – dzielnica Bemowo) i jej wytwarzaniem (Siekierki – dzielnica Mokotów). W Zespole Ogniw Paliwowych stanowiącym część Zakładu Procesów Cieplnych w Pionie Cieplnym w Warszawie oraz w Oddziale Ceramiki „CEREL” w Boguchwale prowadzone są badania w zakresie ogniw paliwowych, w szczególności stałotlenkowych ogniw paliwowych (SOFC). Zespół Ogniw Paliwowych opracował szereg nowatorskich rozwiązań, w tym stworzył pierwszy polski układ kogeneracyjny bazujący na ogniwach SOFC o mocy elektrycznej 2 kW i mocy cieplnej do 2 kW.
W 1953 powstał Oddział Izolacji w Poznaniu (aktualnie część Jednostki Centralnej), w 1954 utworzono w Gdańsku placówkę terenową pod nazwą „Pracownia Regulacji”, od 1987 ponownie w strukturze Instytutu (przesył energii i energetyka niekonwencjonalna), w latach 70. powstał Zakład Doświadczalny w Białymstoku (sprzęt BHP przy eksploatacji urządzeń i linii energetycznych), od 1972 działa też Firma CEREL w Boguchwale (izolatory – obecnie w składzie Instytutu)Zarządzenie nr 236/Org/91 Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 23 grudnia 1991 r. w sprawie połączenia Instytutu Energetyki i Ośrodka Badawczo-Rozwojowego Ceramiki Elektrotechnicznej CERAL w Boguchwale, a od lat 60. działał Oddział Transformatorów Instytutu Energetyki w Łodzi (zlikwidowany w 2012 roku).
Rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 7 listopada 2007 (Dz. U. 212, poz. 1565) Instytut Energetyki został połączony z Instytutem Techniki Cieplnej w Łodzi i Instytutem Techniki Grzewczej i Sanitarnej w Radomiu poprzez włączenie ITC i ITGiS w struktury IEnRozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 7 listopada 2007 r. w sprawie połączenia Instytutu Energetyki, Instytutu Techniki Cieplnej oraz Instytutu Techniki Grzewczej i Sanitarnej .
Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 24 listopada 2023 r. nadano Instytutowi Energetyki status państwowego instytutu badawczego.
Zadania Do zadań instytutu należy: dostarczanie podstaw merytorycznych do prowadzenia procesu decyzyjnego w organach administracji państwowej, w tym zwłaszcza w obszarze prognozowania rozwoju elektroenergetyki w kraju i w ramach współpracy międzynarodowej; działanie na rzecz wzrostu bezpieczeństwa energetycznego i publicznego; identyfikacja i zmniejszanie zagrożeń środowiska naturalnego związanych z działalnością elektroenergetyki zawodowej i przemysłowej oraz przemysłu pracującego na rzecz sektora elektroenergetyki, a także logistyka związana z działalnością prowadzoną przez ten sektor z uwzględnieniem problemów eksploatacyjnych urządzeń; monitoring i prognozowanie trwałości oraz niezawodności funkcjonowania urządzeń oraz systemu elektroenergetycznego, których awarie mogą stwarzać zagrożenie publiczne; koordynacja strategicznych programów badawczych służących modernizacji infrastruktury energetycznej Polski w obszarze wytwarzania i przesyłu energii elektrycznej i cieplnej; realizacja prac rozwojowych, wdrożeniowych i innowacyjnych oraz wykonywanie analiz w zakresie rozwoju elektroenergetyki oraz wykorzystania nowych technologii w energetyce; doskonalenie metod badań naukowych i prac rozwojowych.
Instytut jest członkiem Komitetu Wykonawczego European Energy Research Alliance EERA i uczestniczy w realizacji licznych międzynarodowych projektów badawczych Unii Europejskiej.
Struktura
W skład Instytutu wchodzą:
1. Jednostka Centralna (z siedzibą w Warszawie, Łodzi, Radomiu i Poznaniu) składa się z czterech pionów
Pion Cieplny Pion Elektryczny Pion Mechaniczny Pion Użytkowania Energii
2. Oddziały
Oddział Ceramiki CEREL w Boguchwale Oddział Gdańsk Oddział Łódź ITC Oddział Białystok
Dyrektorzy doc. Czesław Rukszto (1953–1956) mgr Jerzy Łaskow (1956–1959) doc. Bogusław Leszek (1959–1970) prof. Marek Jaczewski (1971–1990) doc. Janusz Rakowski (1990–1996) prof. dr hab. inż. Jacek Wańkowicz (1997–2016) dr hab. inż. Tomasz Gałka, profesor IEN-PIB (2016–2022) prof. dr hab. inż. Jakub Kupecki (2022–2025) dr inż. Jarosław Hercog (w 2025, p.o.) mgr inż. Mariusz Mazur (od 2025)
Zobacz też Spis instytutów badawczych w Polsce
Przypisy
Linki zewnętrzne Strona Instytutu
Kategoria:Energetyka w Polsce Energetyki Kategoria:Edukacja i nauka w Warszawie Kategoria:Oświata w Łodzi Kategoria:Instytucje naukowe w Gdańsku Kategoria:Chrzanów (Warszawa) Kategoria:Augustówka (Warszawa) Kategoria:Oświata w Poznaniu Kategoria:Oświata w Radomiu Kategoria:Białystok Kategoria:Boguchwała