Miadzioł (, Miadzieł; ,Miadiel) – miasto na Białorusi, w obwodzie mińskim, siedziba rejonu miadzielskiego.

Miadzioł jest położony na Pojezierzu Święciańskim nieopodal jeziora Miastro wliczanego do grupy największego białoruskiego jeziora – Narocz. W pobliżu miejscowości znajduje się też jezioro Miadzioł.

Historia Dawniej miejscowość dzieliła się na Stary Miadzioł, wzmiankowany po raz pierwszy w 1454 r., i Nowy Miadzioł wzmiankowany w 1462 r., z którego prowadził most do murowanego zamku wzniesionego w XVI wieku na wyspie jeziora Miastro.

W XVIII wieku w Miadzioł był miastem zlokalizowanym na gruntach należących do króla i znajdował się w starostwie niegrodowym miadziolskim w powiecie oszmiańskim województwa wileńskiegoВялікі гістарычны атлас Беларусі Т.2, Mińsk 2013, s.81..

W dwudziestoleciu międzywojennym Stary i Nowy Miadzioł oraz majątek Miadzioł leżały w Polsce, w województwie wileńskim, w powiecie duniłowickim (od 1926 postawskim), w gminie Miadzioł.

Według Powszechnego Spisu Ludności z 1921 roku zamieszkiwało:

Nowy Miadzioł https://www.google.pl/maps/place/54%C2%B052'14.8%22N+26%C2%B055'54.9%22E/@54.8707681,26.9297273,17z/data=!3m1!4b1!4m2!3m1!1s0x0:0x0 – 635 osób, 430 było wyznania rzymskokatolickiego, 67 prawosławnego, 133 mojżeszowego a 5 mahometańskiego. Jednocześnie 512 mieszkańców zadeklarowało polską przynależność narodową, 111 białoruską, 7 żydowską a 5 tatarską. Były tu 134 budynki mieszkalne. W 1931 w 168 domach zamieszkiwało 990 osób. Stary Miadzioł https://www.google.pl/maps/place/54%C2%B053'02.8%22N+26%C2%B055'21.5%22E/@54.8841071,26.9204473,17z/data=!3m1!4b1!4m11!1m4!3m3!1s0x0:0x0!2zNTTCsDUyJzE0LjgiTiAyNsKwNTUnNTQuOSJF!3b1!3m5!1s0x0:0x0!7e2!8m2!3d54.884104!4d26.9226356 – 190 osób, 71 było wyznania rzymskokatolickiego, 72 prawosławnego, 35 mojżeszowego a 12 mahometańskiego. Jednocześnie 69 mieszkańców zadeklarowało polską przynależność narodową, 68 białoruską, 35 żydowską, 6 litewską a 12 tatarską. Było tu 36 budynków mieszkalnych. W 1931 w 21 domach zamieszkiwało 145 osób. majątek Miadzioł https://www.google.pl/maps/place/54%C2%B052'52.7%22N+26%C2%B056'08.6%22E/@54.8812961,26.9335403,536m/data=!3m1!1e3!4m11!1m4!3m3!1s0x0:0x0!2zNTTCsDUyJzU1LjUiTiAyNsKwNTYnMDcuNiJF!3b1!3m5!1s0x0:0x0!7e2!8m2!3d54.8812934!4d26.9357294 – w 1921 spisano łącznie ze Starym Miadziołem. W 1931 w 3 domach zamieszkiwało 27 osób. W 1938 roku majątek należał do gromady Justynowo gminy MiadziołRozporządzenie Wojewody Wileńskiego z dnia 20 września 1938 roku. Załącznik..

W okresie międzywojennym miasteczko Nowy Miadzioł był siedzibą Sądu Grodzkiego, mieścił się tu urząd pocztowy, który obsługiwał znaczną część gminy Miadzioł.

W 1938 roku miejscowoci należały do gromady Miadzioł gminy MiadziołRozporządzenie Wojewody Wileńskiego z dnia 20 września 1938 roku. Załącznik..

Podczas okupacji hitlerowskiej, pod koniec 1941 roku Niemcy utworzyli getto dla żydowskich mieszkańców. Przebywało w nim około 200 osób. W październiku 1941 roku ok. 100 Żydów uciekło do lasów a następnie przedostali się za linię frontu.

Urodzeni w Miadziole Alicja Boniuszko – polska tancerka baletowa związana z Gdańskiem. Wolha Wasilonak – białoruska biegaczka narciarska, zawodniczka klubu SK FPB Witebsk.

Zabytki kościół Matki Bożej Szkaplerznej i klasztor karmelitów, późnobarokowy z 1754 r., fundacji Antoniego Koszczyca, starosty zarzeckiego. Po kasacie zakonu klasztor zamknięto w 1840 r., a w roku 1866 kościół zamieniono na cerkiew. W 1920 r. kościół oddano katolikom, po II wojnie światowej zamknięty, oddany wiernym w 1989 r., kompletnie zrujnowany (zachowały się tylko mury kościoła). Wystrój wnętrza rokokowy. Obok dzwonnica i plebania. Budowla centralna na planie kwadratu wpisana w kubiczną bryłę należy do najoryginalniejszych przejawów barokowego klasycyzmu w architekturze Wielkiego Księstwa Litewskiego i urzeczywistnia ideę martyrium (ze względu na relikwie św. Justyna, męczennika rzymskiego, sprowadzone przed 1754). Trzy elewacje poprzedzają portyki z parami korynckich kolumn na wysokich cokołach. Ośmioboczny tambur kopuły (ozdobionej freskiem Sąd Ostateczny, zamalowanym w r. 1839) obiega wewnętrzna galeria. kalwaria kaplica Bochwiców na cmentarzu katolickim kwatera pięciu nieznanych polskich żołnierzy poległych w czerwcu 1920 r. w wojnie polsko-bolszewickiej i pomnik 15-lecia niepodległości Polski. Kwatera została zniszczona przez Sowietów w 1939, odnowiona w 2014. W 2017 r. umieszczono tablicę z nazwiskami poległych. cmentarz katolicko-prawosławny góra zamkowa park dworski cmentarz żydowski

Nieistniejące dwór Koziełł-Poklewskich meczet (1840) kościół św. Stanisława (1454) cerkiew

Galeria

Przypisy

Linki zewnętrzne

O miasteczku – Rzeczpospolita Miadzioł na Radzima.org

Kategoria:Miasta królewskie I Rzeczypospolitej (województwo wileńskie) Kategoria:Starostwo miadziolskie (I Rzeczpospolita) Kategoria:Wsie w powiecie postawskim (II Rzeczpospolita)