thumb|Stewartia malacodendron Stewarcja (Stewartia L.) – rodzaj roślin z rodziny herbatowatych (Theaceae). Obejmuje 22 gatunki. Dwa z nich rosną we wschodniej części Ameryki Północnej (Stewartia malacodendron i S. ovata). Pozostałe występują we wschodniej Azji od Wietnamu i Laosu, poprzez Chiny (gdzie jest ich największe zróżnicowanie), po Koreę i Japonię. Rośliny te rosną w lasach, ich kwiaty rozwijają się latem i zapylane są przez owady.
Ze względu na atrakcyjne, duże kwiaty liczne gatunki są uprawiane jako ozdobne.
Naukowa nazwa rodzajowa została nadana rodzajowi na cześć lorda Johna Stuarta.
Morfologia Pokrój Krzewy i drzewa, w większości o wysokości do 6 m, ale osiągające też do 20 m wysokości. Pień często pojedynczy. Kora ciasno przylegająca, zwykle szara, ale u wielu gatunków płatkowato odpadająca i zostawiająca kontrastowo, czerwono zabarwione ślady. Liście Skrętoległe, sezonowe lub zimozielone, cienkie lub skórzaste. Krótkoogonkowe, przy czym ogonki są często mniej lub bardziej oskrzydlone. Blaszki jajowate, eliptyczne do lancetowatych, u nasady zbierające lub zaokrąglone, na szczycie zaostrzone, na brzegu piłkowane. Użyłkowanie wyraźne, z wystającą od spodu żyłką centralną i zwykle 5–8 (rzadziej do 12) żyłkami bocznymi. Kwiaty Zwykle pojedyncze (rzadko skupione po kilka w krótkie grono), okazałe, o białych lub żółtawobiałych płatkach, wyrastają w kątach liści. Na szypułkach blisko kwiatu znajdują się dwa trwałe lub odpadające podkwiatki. Kielich tworzy 5 działek, u nasady zrośniętych. Także 5 płatków bywa u nasady lekko zrośniętych. Pręciki są liczne, u nasady zrośnięte i tu przyległe do płatków. Zalążnia górna, powstaje z 5, rzadziej 4 lub 6, owocolistków. Liczba komór odpowiada liczbie owocolistków, w każdej rozwijają się 2–4 zalążki (czasem nieco więcej). Liczba szyjek słupka także odpowiada liczbie owocolistków, często są one zrośnięte. Owoce Torebki kulistawe lub stożkowate, zwykle 5-żebrowe i 5-komorowe, czasem z dzióbkiem na szczycie, otwierające się 5 klapami. Zawierają po kilka nasion w komorach. Nasiona są drobne, kulistawe, kanciaste lub spłaszczone, bez skrzydełka lub z wąskim skrzydełkiem.
Systematyka Pozycja systematyczna Rodzaj jest jedynym przedstawicielem plemienia Stewartieae Choisy, bazalnego w obrębie rodziny herbatowatych Theaceae. Grupa koronna rodzaju datowana jest na ok. 14,8 lub 18,7 miliona lat (czas kiedy żył ostatni wspólny przodek współczesnych przedstawicieli rodzaju), natomiast oddzielenie się rodzaju od pozostałych współczesnych przedstawicieli rodziny nastąpiło 49–63 miliony lat temu. Na podstawie cech morfologicznych (głównie budowa torebek, zimozielone liście) wyodrębniano dawniej rodzaj Hartia, ale badania molekularne z początku XXI wieku wykazały, że rośliny te są zagnieżdżone w obrębie rodzaju Stewartia.
Wykaz gatunków Stewartia acutisepala P.L.Chiu & G.R.Zhong Stewartia calcicola T.L.Ming & J.Li Stewartia cordifolia (H.L.Li) J.Li & T.L.Ming Stewartia crassifolia (S.Z.Yan) J.Li & T.L.Ming Stewartia densivillosa (Hu ex Hung T.Chang & C.X.Ye) J.Li & T.L.Ming Stewartia laotica (Gagnep.) J.Li & T.L.Ming Stewartia malacodendron L. Stewartia medogensis J.Li & T.L.Ming Stewartia micrantha (Chun) Sealy Stewartia monadelpha Siebold & Zucc. Stewartia obovata (Chun ex Hung T.Chang) J.Li & T.L.Ming Stewartia ovata (Cav.) Weath. Stewartia pseudocamellia Maxim. – stewarcja kameliowata Stewartia pteropetiolata W.C.Cheng Stewartia rostrata Spongberg – stewarcja dzióbkowata Stewartia rubiginosa Hung T.Chang Stewartia serrata Maxim. – stewarcja piłkowana Stewartia sichuanensis (S.Z.Yan) J.Li & T.L.Ming Stewartia sinensis Rehder & E.H.Wilson – stewarcja chińska Stewartia sinii (Y.C.Wu) Sealy Stewartia tonkinensis (Merr.) C.Y.Wu ex J.Li Stewartia villosa Merr.
Przypisy
Kategoria:Herbatowate Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza