Powiat puławski – powiat w Polsce (województwo lubelskie), utworzony w 1867 (jako powiat nowoaleksandryjski), w obecnej formie od przeprowadzonej w 1999 reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Puławy.
Podział administracyjny Stan na 1 stycznia 2025 roku Gmina Powierzchnia Ludność Gęstość Siedziba Gmina miejska Puławy 50,49 km² 43 597 863 os./km² Puławy Gminy miejsko-wiejskie Kazimierz Dolny 72,41 km² 6205 86 os./km² Kazimierz Dolny Końskowola 89,89 km² 8298 92 os./km² Końskowola Kurów 101,09 km² 7353 73 os./km² Kurów Nałęczów 62,93 km² 8506 135 os./km² Nałęczów Wąwolnica 62,4 km² 4073 65 os./km² Wąwolnica Gminy wiejskie Baranów 84,92 km² 3479 41 os./km² Baranów Janowiec 78,83 km² 3543 45 os./km² Janowiec Markuszów 40,40 km² 2851 71 os./km² Markuszów Puławy 161,17 km² 12 217 76 os./km² Puławy Żyrzyn 129,24 km² 6059 47 os./km² Żyrzyn
Demografia
thumb|690x480px|center |Piramida wieku mieszkańców powiatu puławskiego w 2014 roku
Według danych z 31 grudnia 2019 roku powiat zamieszkiwały 113 173 osoby. Natomiast według danych z 30 czerwca 2020 roku powiat zamieszkiwało 112 835 osób.
Gospodarka W końcu września 2019 liczba zarejestrowanych bezrobotnych w powiecie obejmowała ok. 2,3 tys. mieszkańców, co stanowi stopę bezrobocia na poziomie 4,8% do aktywnych zawodowo.
Historia thumb|Janowiec, w głębi zamek thumb|Grobowiec Józefa Orłowskiego w Końskowoli W dokumentach Jana Długosza (Liber Beneficjorum) wspomniane są wsie obecnego powiatu puławskiego: Jaworzec, Karczmiska Pierwsze, Rzeczyca, Skowieszyn, Wietrzna Góra (obecny Kazimierz Dolny) i Wojszyn, które należały do benedyktynów z Łysej Góry, a później do norbertanek ze Zwierzyńca pod Krakowem (wiek XI i XII). W latach 1867–1915 (na mocy ukazu carskiego z 1867) w guberni lubelskiej istniał powiat nowoaleksandryjski. W 1945 roku siedzibą powiatu był pałac w Olesinie.
Starostowie puławscy do uzupełnienia lata 1867–1918 i 1945–1975
Zygmunt Skrzyński (6 grudnia 1918 – 3 sierpnia 1923)Początkowo jako komisarz ludowy na powiat puławski, później komisarz powiatowy, wreszcie starosta.Tadeusz Radzik: Administracja państwowa i samorządowa Puław w latach 1918–1939. Antoni Barnat (3 sierpnia 1923 – 10 stycznia 1927) Aleksander Wiszniewski (10 stycznia 1927 – 4 czerwca 1932) Mieczysław Lutman (4 czerwca 1932 – 11 października 1937) Alojzy Kaczmarczyk (11 października 1937–wrzesień 1939) Stefan Lewtak (30 września 1944–czerwiec 1950?) Piotr Hołosyniuk (1959–1963)Jako przewodniczący Prezydium Powiatowej Rady Narodowej. Zdzisław Pietroń (1970–1973)Jako przewodniczący Prezydium Powiatowej Rady Narodowej. Henryk Wieczorek (19 listopada 1998 – 19 listopada 2002)Na podstawie: Marian Żaba (19 listopada 2002 – 5 grudnia 2006) Sławomir Kamiński (5 grudnia 2006 – 2 grudnia 2010) Witold Popiołek (2 grudnia 2010 – 22 listopada 2018) Danuta Smaga (22 listopada 2018 – 7 maja 2024) Teresa Gutowska (7 maja 2024 – nadal)
Interesujące zabytki architektury i kultury Puławy – zespół pałacowo-parkowy Czartoryskich (pałac, Świątynia Sybilli, Domek Gotycki, Kościół rotundowy). Kazimierz Dolny – pięknie położone miasto z cennym układem urbanistycznym (rynkiem, kamienicami, kościołami, ruinami zamku, basztą i spichlerzami). Bochotnica – ruiny zamku z XIII wieku, renesansowe mauzoleum Jana z Oleśnickich, młyn wodny z XIX wieku i liczne wąwozy Nałęczów – park zdrojowy z pijalnią, pałac Małachowskich, wille z XIX/XX wieku, kaplica. Gołąb – manierystyczny kościół z XVII w., Kaplica Loretańska. Wąwolnica – kaplica z XIV w. z figurką Matki Boskiej Kębelskiej (miejsce licznych pielgrzymek) i kościół z pocz. XX w. Janowiec – ruiny zamku z XVI w., kościół późnorenesansowy z fragmentami gotyckiego z XIV wieku, skansen. Kurów – kościół z późnogotyckim prezbiterium z XVI wieku, rozbudowany w XVII w., zespół pałacowo-parkowy w Olesinie Łany – drewniany kościół mariawitów, z początków XX wieku. Markuszów – kościoły z XVII w. Końskowola – kościół farny z XVI–XVIII w. – mauzoleum Tęczyńskich, kościół szpitalny z 1613, obronna kamienica Tęczyńskich z XVI w., cmentarz ewangelicko-augsburski z XVIII/XIX w. Góra Puławska – zabytkowy kościół z XVIII w. pw. św. Wojciecha oraz dzwonnica.
Sąsiednie powiaty powiat rycki powiat lubartowski powiat lubelski powiat opolski powiat zwoleński (mazowieckie) powiat kozienicki (mazowieckie)
Uwagi
Przypisy
Linki zewnętrzne Oficjalna strona Starostwa Powiatowego w Puławach
puławski