230px|thumb|Grób Iwana Iwanowa-Wano na Cmentarzu Nowodziewiczym w Moskwie Iwan Piotrowicz Iwanow-Wano (ros. Иван Петрович Иванов-Вано; ur. w Moskwie, zm. 25 marca 1987 tamże) – radziecki scenarzysta, animator i reżyser filmów animowanych. Czołowy przedstawiciel i teoretyk radzieckiej kinematografii rysunkowej, jej współorganizator i pracownik od początku istnieniaJerzy Płażewski, Filmowcy radzieccy i ich dorobek (1918-1957), Warszawa 1957, s. 65.. Ludowy Artysta RFSRR (1969). Członek KPZR od 1951 rokuIvanov-Vano, Ivan Petrovich, The Great Soviet Encyclopedia / The Free Dictionary. Ludowy Artysta ZSRR (1985).
Pionier radzieckiej animacji rysunkowejTadeusz Lubelski, Encyklopedia kina, Biały Kruk, 2003, s. 442.. Jeden z najstarszych radzieckich twórców-animatorów. Często nazywany bywa rosyjskim DisneyemSztuka animacji : od ołówka do piksela : historia filmu animowanego / aut. Ryan Ball [et. al.] ; przedm. Jeffrey Katzenberg i Bill Plympton ; [red. Jerry Beck] ; tł. Ewa Romkowska, Andrzej Kołodyński; red. Konrad J. Zarębski. - Warszawa : „Arkady”, 2006, s. 235.. Jest twórcą pierwszego w ZSRR pełnometrażowego rysunkowego filmu barwnego Konik Garbusek (1947)Zbigniew Pitera, Leksykon reżyserów filmowych: Reżyserzy zagraniczni, Wydawn. Artystyczne i Filmowe 1978, s. 93. – filmu animowanego utrzymanego w rosyjskim stylu ludowym. W 1975 roku wykorzystując najnowsze osiągnięcia w technice filmu animowanego, nakręcił Konika Garbuska po raz drugiEdward Pawlak, Barbara Pełka, Film radziecki w Polsce, Warszawa 1985, s. 96-97..
Życiorys W 1923 roku ukończył Wchutiemas. Rok później rozpoczął pracę jako artysta-animator, a następnie reżyser w Państwowym Technikum Kinematografii (obecnie WGIK). Od 1936 roku pracował w studiu filmowym Sojuzmultfilm. Wykładał w WGIK, był profesorem na wydziale filmu animowanego.
Był jednym z założycieli radzieckiej szkoły animacji. Jako pierwszy nauczał w WGIK zawodu artysty filmu animowanego. Jego studentami byli m.in. Marina Sokołowa, Alina Spieszniewa, Franczeska Jarbusowa, Siergiej Alimow, Stanisław Sokołow i Arkadij Tiurin.
Iwan Iwanow-Wano był twórcą animowanych bajek ludowych i literackich. Wiele jego filmów animowanych otrzymało nagrody na festiwalach filmowych. Jego ekranowe wersje rosyjskich bajek ludowych i klasycznych takich jak: Konik Garbusek (1948), Gęsi Baby-Jagi (1949), Bajka o śpiącej królewnie i siedmiu junakach (1951), Śnieżka (1952), Mańkut (1964), Pory roku (1969) oraz Bitwa nad Kierżeńcem (1971) należą do jego najlepszych dzieł.
Spoczywa pochowany na Cmentarzu Nowodziewiczym w MoskwieНоводевичье кладбище. Иванов-Вано Иван Петрович (1900-1987).
Filmografia Animator Chiny w ogniu (ros. Китай в огне, 1925) Przygody Münchhausena (ros. Похождения Мюнхгаузена, 1929)
Reżyser Czarny i biały (ros. Блэк энд уайт, 1932, z L. Amalrik) Żurnal Sojuzmultfilmu nr 2/1941 (ros. Журнал Союзмультфилма Но.2/1941, 1941, razem z A. Iwanowem, O. Chodatajewą, Z. i W. Brumberg) Buciory faszystów depczą naszą ojczyznę (ros. Не топтать фашистскому сапогу нашей Родины, 1941) z A. Iwanowem) Skradzione słońce ((ros. Краденое солнце, 1944) Zimowa bajka (ros. Зимняя сказка, 1945) Konik Garbusek (ros. Конёк-Горбунок, 1947, z A. Snieżko-Błocką) Gęsi Baby-Jagi (ros. Гуси-лебеди, 1949, z A. Snieżko-Błocką) Obcy głos (ros. Чужой голос, 1949) Bajka o śpiącej królewnie i o siedmiu bohaterach (ros. Сказка о мёртвой царевне и о семи богатырях, 1951, z A. Snieżko-Błocką) Śnieżka (ros. Снегурочка, 1952) Koncert w lesie (ros. Лесной концерт, 1953) Brudasy, strzeżcie się! (ros. Мойдодыр, 1954) Odważny zając (ros. Храбрый заяц, 1955) Dwanaście miesięcy (ros. Двенадцать месяцев, 1956, z M. Botowem) W pewnym królestwie (ros. В некотором царстве, 1957, razem z M. Botowem) Przygody Buratina (ros. Приключения Буратино, 1959, razem z M. Botowem i D. Babiczenką) MańkutRostisław Jurieniew, Historia filmu radzieckiego, Warszawa 1977, s. 211. (ros. Левша, 1964, z W. Danilewiczem) Pory roku (ros. Времена года, 1969, z J. Norsztejnem) Bitwa nad Kierżeńcem (ros. Сеча при Керженце, 1971, z J. Norsztejnem, według legendy o Świtezi i poematu symfonicznego Rimskiego-Korsakowa) Ave Maria (ros. Аве Мария, 1972, z W. Danilewiczem) Konik Garbusek (ros. Конёк-Горбунок, 1975, z B. Butakowem) Bajka o carze Sałtanie (ros. Сказка о царе Салтане, 1984, z L. Milczinem według baśni Puszkina) Animowana propaganda radziecka (ros. Советская мультипликационная пропаганда, ang. Animated Soviet Propaganda, 1997) Michaił Barysznikow – bajki z mojego dzieciństwa (ros. Истории из моего детства, ang. Stories from My Childhood, 1998)
Nagrody na festiwalach Konik Garbusek (1947) 1948: Nagroda na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Mariańskich Łaźniach (Czechosłowacja) Odważny zając (1955) 1957: Dyplom na I Brytyjskim Festiwalu filmów animowanych w Londynie (Anglia) W pewnym królestwie (1957) 1958: Pierwsza nagroda na XI Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Karlowych Warach (Czechosłowacja) Mańkut (1964) 1964: Dyplom Honorowy na VII Międzynarodowym Festiwalu Filmów Krótkometrażowych i Dokumentalnych w Lipsku (NRD) Pory roku (1969) 1970: Dyplom Honorowy na III Międzynarodowym Festiwalu filmów animowanych w Mamaia (Rumunia) Bitwa nad Kierżeńcem (1971) 1972: Dyplom Honorowy na II Międzynarodowym Festiwalu filmów animowanych w Zagrzebiu (Jugosławia) 1973: Grand Prix na Międzynarodowym Festiwalu filmów animowanych w Nowym Jorku (USA) Konik Garbusek (1975) 1979: Grand Prix na I Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Warnie (Bułgaria) 1979: Grand Prix na VI Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Teheranie (Iran) Źródło:Иванов-Вано (И.Вано) Иван Петрович, Призы, Animator.ru
Odznaczenia 1957: Zasłużony Działacz Sztuk RFSRR 1969: Ludowy Artysta RFSRR 1985: Ludowy Artysta ZSRR Order Lenina Order Rewolucji Październikowej Dwa Ordery Czerwonego Sztandardu Pracy 1970: Nagroda Państwowa RFSRR imienia braci Wasiljewych za filmy animowane W pewnym królestwie (1957), Mańkut (1964) i Pory roku (1969) Źródło:Иванов-Вано Иван Петрович, kino-teatr.ru
Przypisy
Linki zewnętrzne Iwan Iwanow-Wano w Rossijskiej animacji w bukwach i figurach w bazie Animator.ru Iwan Iwanow-Wano w bazie Kinopoisk.ru
w bazie russiancinema.ru
Kategoria:Członkowie Związku Filmowców ZSRR Kategoria:Ludowi Artyści RFSRR Kategoria:Ludowi Artyści ZSRR Kategoria:Ludzie urodzeni w Moskwie Kategoria:Odznaczeni Orderem Czerwonego Sztandaru Pracy Kategoria:Odznaczeni Orderem Lenina Kategoria:Odznaczeni Orderem Rewolucji Październikowej Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Nowodziewiczym w Moskwie Kategoria:Radzieccy animatorzy Kategoria:Radzieccy reżyserzy filmowi Kategoria:Radzieccy scenarzyści Kategoria:Rosyjscy animatorzy Kategoria:Rosyjscy scenarzyści XX wieku Kategoria:Rosyjscy twórcy filmów animowanych Kategoria:Urodzeni w 1900 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wszechrosyjskiego Państwowego Uniwersytetu Kinematografii im. S.A. Gierasimowa Kategoria:Zasłużeni Działacze Sztuk RFSRR Kategoria:Zmarli w 1987