Rybka – komputerowy program szachowy rozwijany przez mistrza międzynarodowego Vasika Rajlicha.
O programie Rybka zajmowała czołowe miejsca w turniejach programów szachowych. W czerwcu 2006 sklasyfikowany na pierwszym miejscu na listach rankingowych (SSDF, CEGT, CCRL, SSFD). Od 10 czerwca 2006 Rybka potrafi wykorzystywać komputery wieloprocesorowe. Dodatkowym atutem jest możliwość prowadzenia analizy na 64-bitowych systemach operacyjnych Windows (np. Windows XP Professional x64 Edition), gdzie osiąga do 60% wyższą wydajność.
Nazwa Rybka (czyli mała ryba) pochodzi z języka czeskiego: powód wyboru tej nazwy autor utrzymuje w tajemnicyWywiad z Vasikiem Rajlichem. W prasie szachowej pojawiła się wzmianka, że nazwa pochodzi od znaku zodiaku (Ryby) jego żony Iwety"Panorama Szachowa" nr. 7-8 2006 r. (Wyd. Szachowe PENELOPA), s. 5 – informacja ta nie ma potwierdzenia w oficjalnych źródłach, ale zgadza się z jej datą urodzenia (16 marca).
W marcu 2007 r. Rybka rozegrała mecz z czołowym amerykańskim arcymistrzem, Jaanem Ehlvestem (5. miejsce wśród amerykańskich szachistów na liście rankingowej FIDE na dzień 01.01.2007 z wynikiem 2610 pkt). Sam mecz był wydarzeniem wyjątkowym, ponieważ program każdą z ośmiu partii rozpoczynał białym kolorem, mając jednego piona mniejIt is not just "another" Human & Machine match!. Pomimo tej teoretycznie dużej różnicy, mecz zakończył się zdecydowanym zwycięstwem Rybki w stosunku 5½ - 2½Final score : 5.5 Rybka - 2.5 GM Ehlvest. Również w 2007 r. Rybka triumfowała w XV mistrzostwach świata komputerów szachowychRybka wins the 15th ICGA Computer World Championship 2007. W 2008 r. zorganizowano kolejny mecz programu z arcymistrzem, tym razem był to Roman Dżindżichaszwili, reprezentujący Stany Zjednoczone gruziński imigrant. Spotkanie, w którym człowiek ponownie miał przewagę piona w każdej partii, zakończyło się remisem 4 - 4. Jednakże rewanż (w lipcu 2008) Rybka wygrała 2½ - 1½The Dzindzi – Rybka 3 Handicap Match. We wrześniu tego roku kolejnym przeciwnikiem programu był szwajcarski arcymistrz Wadim Miłow, który zwyciężył w stosunku 4½ - 3½Milov vs. Rybka - An eight game match. W październiku 2008 r. Rybka osiągnęła kolejny sukces, zdobywając w Pekinie tytuł mistrza świata programów komputerowychRybka wins World Computer Chess Championship 2008, broniąc tego tytułu w kolejnych XVII mistrzostwach (Pampeluna 2009). W 2010 r. Rybka zwyciężyła w 10th International Computer Chess Tournament w Leiden oraz po raz czwarty z rzędu zwyciężyła w mistrzostwach świata.
Dyskwalifikacja W 2011 r. Międzynarodowa Federacja Gier komputerowych (ang. International Computer Games Association – ICGA) przeprowadziła śledztwo, w którym zakwestionowano oryginalność oprogramowania Rybki (które miałoby być wzorowane na programach Crafty i Fruit), w wyniku czego programowi odebrano 4 tytuły mistrzowskie zdobyte w latach 2007–2010 (jak również inne tytuły), a Vasika Rajlicha zdyskwalifikowano dożywotnio od uczestnictwa w mistrzostwach świata programów komputerowych oraz jakichkolwiek zawodów organizowanych przez ICGA.
Rybka kontra człowiek dataprzeciwnikwersjapodstawowe warunkiwynik6-8 III 2007am Jaan Ehlvest8 partii, w każdej człowiek miał przewagę jednego piona (za każdym razem innego), wszystkie partie rozpoczynała Rybka, tempo: 45 minut + 10 sekund po każdym posunięciu5½ – 2½dla Rybki5-8 VII 2007am Jaan EhlvestRybka 2.3.2a6 partii, w każdej człowiek rozpoczynał białym kolorem, tempo: 90 minut + 30 sek/pos. (Ehlvest), 45 minut + 15 sek/pos. (Rybka)4½ – 1½dla Rybki6-9 VIII 2007am Joel BenjaminRybka 2.3.28 partii, w każdej człowiek miał przewagę jednego piona (za każdym razem innego), tempo: 60 minut + 30 sek/pos.4½ – 3½dla Rybkiam Robert FontaineRybka 2.3.22 partie na równych warunkach, tempo: 25 minut + 10 sek/pos.2 – 0dla Rybki3-6 I 2008am Joel BenjaminRybka 2.3.28 partii, w każdej człowiek rozpoczynał białym kolorem, tempo: 90 minut + 30 sek/pos., remis w partii liczony był jako zwycięstwo Benjamina6 – 2dla Rybki3-7 III 2008Rybka 2.3.28 partii, w każdej człowiek miał przewagę jednego piona (za każdym razem innego) i jednego posunięcia oraz rozpoczynał białym kolorem, tempo: 45 minut + 10 sek/pos.4 – 48 VI 2008 mf John MeyerRybka 34 partie, w każdej człowiek miał przewagę skoczka, wszystkie partie rozpoczynała Rybka, tempo: 30 minut + 30 sek/pos.4 – 06 VII 2008 mf John MeyerRybka 34 partie, w każdej człowiek miał przewagę jednego piona (za każdym razem f7) i trzech posunięć oraz rozpoczynał białym kolorem, tempo: 30 minut + 30 sek/pos.3 – 1dla Rybki28 VII 2008am Roman DżindżichaszwiliRybka 34 partie, w każdej człowiek miał przewagę jednego piona (za każdym razem f7) oraz rozpoczynał białym kolorem, tempo: 30 minut + 20 sek/pos.2½ – 1½dla Rybki14-18 IX 2008am Wadim MiłowRybka 38 partii, w nieparzystych Miłow rozpoczynał białymi, I i III - partie "normalne", II, IV, VI i VIII - Miłow miał przewagę jakości (wieży a1 za skoczka b8), V i VII - Miłow miał przewagę piona f7, tempo: 90 minut + 30 sek/pos.4½ – 3½dla Miłowa
Autorzy 250px|thumb|Iweta i Vasik Rajlichowie Vasik Rajlich - główny programista Larry Kaufman - algorytmy oceniania pozycji Iweta Rajlich - testowanie Jeroen Noomen - biblioteka otwarć
Przypisy
Bibliografia Oficjalna strona programu
Linki zewnętrzne Lista rankingowa CEGT Partie Rybki w ChessGames.com Rybka 3 – Computer Chess World Champion
Kategoria:Komputerowe programy szachowe