Wawrzyniec Teisseyre, właśc. Karol Wawrzyniec de Teisseyre (ur. 10 sierpnia 1860 w Krakowie, zm. 2 kwietnia 1939 we Lwowie) – polski geolog, tektonik, kartograf.
Życiorys Pradziadek Teisseyre'a - Ludwik był kapitanem gwardii króla Francji Ludwika XVI, który za wierność królowi został ścięty przez jakobinów podczas rewolucji francuskiej. Wdowa po nim w 1795 przybyła do Krakowa z 4 letnim dziadkiem Wawrzyńca, Ludwikiem Stanisławem (1789-1841), gdzie rodzina de Teisseyre w kolejnym pokoleniu się spolonizowała.
Wawrzyniec Teisseyre urodził się w rodzinie Henryka i Węgierki Julii de Belina. Naukę rozpoczął w Krakowie, następnie w latach 1871–1874 kontynuował w C.K. Gimnazjum im. Franciszka Józefa we Lwowie, potem w C.K. I Gimnazjum w Tarnopolu, gdzie zdał maturę w 1878 (w jednej klasie z nim uczyli się m.in. hr. Michał Baworowski, Jewhen Ołesnycki). W latach 1878–1883 studiował geologię i paleontologię na uniwersytecie w Wiedniu, gdzie uzyskał absolutorium. Studiował także w Akademii Górniczej w Leoben. Po uzyskaniu absolutorium najął się jako wolontariusz w Instytucie Geologicznym w Wiedniu. W roku 1885 otrzymał stopień doktora z geologii i paleontologii na uniwersytecie w Wiedniu.
Następnie został asystentem na Uniwersytecie Jagiellońskim przy Katedrze Geologii i Paleontologii. Był członkiem Komisji Fizjograficznej Polskiej Akademii Umiejętności w Krakowie. Wykonywał prace geologiczne na terenie Podola. Podjął uzupełniające studia w Szwajcarii, Niemczech i Francji. Dnia 31 lipca 1891 roku uzyskał stopień doktora habilitowanego paleontologii na Uniwersytecie Lwowskim i został na nim zatrudniony jako docent prywatny. W 1907 roku również uzyskał habilitację z geologii. W latach 1891–1895 pracował jako suplentSuplent to w Galicji zastępca etatowego nauczyciela w szkołach średnich. szkoły realnej najpierw we Lwowie, a potem w Krakowie. W latach 80. XIX wieku odbył podróż naukową do środkowej Rosji, gdzie badał nowo odkryte złoża węgla. W 1909 roku został profesorem nadzwyczajnym. W latach 1919–1923 zajmował stanowisko wicedyrektora w Państwowym Instytucie Geologicznym. W 1925 roku został profesorem zwyczajnym geologii i paleontologii na Politechnice Lwowskiej. W 1933 został przeniesiony w stan spoczynku.
Zasługi prof. Teisseyre’a dla rozwoju polskiego przemysłu naftowego zostały nagrodzone 12 kwietnia 1933 członkostwem honorowym Stowarzyszenia Polskich Geologów Naftowych. W dniu 27 września 1935 na wniosek senatu Politechniki we Lwowie prezydent Ignacy Mościcki nadał mu tytuł profesora honorowego tejże Politechniki na Wydziale Inżynierii Lądowej i Wodnej. W latach 1928–1939 zasiadał w Komitecie Rzeczoznawców półpaństwowej firmy Pionier, której celem były prace poszukiwawcze złóż surowców bitumicznych w Karpatach i na Podkarpaciu.
Wawrzyniec Teisseyre był żonaty z Janiną (1877-1953) h. Oastoja z Polityńskich.
Wawrzyniec Teisseyre miał pięciu synów: Jerzego, Kazimierza, Henryka, Stanisława i Andrzeja.
Pochowany został na cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie. mały|Napis pro memoria na grobie rodzinnym na Cmentarzu Grabiszyńskim we Wrocławiu
Działalność naukowa Do głównych osiągnięć W. Teisseyre’a jako pracownika Komisji Naftowej należały prace prowadzone w latach 1896–1910 nad rozpoznaniem i udostępnieniem największych znanych ówcześnie europejskich złóż ropy naftowej w Rumunii. Opublikował jednocześnie prace z zakresu paleontologii, tektoniki, kartografii oraz budowy geologicznej złóż naftowych. W części źródeł wymieniany jest jako współodkrywca złóż ropy naftowej w Rumunii.thumb|Grobowiec rodziny Teisseyre na cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie
Oprócz tego w 1893 rozpoznał przebieg i charakter wielkiej strefy rozłamowej oddzielającej platformę wschodnioeuropejską od zachodnioeuropejskiej na odcinku Morze Czarne – Bałtyk. Po potwierdzeniu na początku XX wieku przez Tornquista, otrzymała nazwę strefy Teisseyre’a-Tornquista (w literaturze zachodniej często zapisywana odwrotnie lub z pominięciem polskiego odkrywcy). Jest uznawana za jeden z najważniejszych elementów tektonicznych Europy.
Po powrocie do kraju kontynuował badania Karpat i wydał serię publikacji na temat ich struktury geologicznej.
Ordery i odznaczenia Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (7 listopada 1925)M.P. z 1925 r. nr 262, poz. 1082 „za wybitną działalność naukową”. Krzyż Oficerski Orderu Korony Rumuńskiej (Rumunia, 1910)
Publikacje 1887 – O budowie geologicznej okolicy Tarnopola i Zbaraża, O płaskorzeźbie Podola i jej historii geologicznej. 1891 – O blastoidach i cystoidach i ich znaczeniu naukowym. 1893 – Grzbiet Gołogórsko-Krzemieniecki jako zjawisko ortotektoniczne. 1894 – Ogólne stosunki kryształowe i genetyczne Wyżyny Wschodnio-Galicyjskiej. 1895 – O charakterze fauny kopalnej, miodobarów. 1895 – Sprawozdanie z badań geologicznych przedsiębranych z ramienia wydziału krajowego w okolicy Rohatynia, Przemyśla i Bólski-Mikołajowa. 1907 – O związku w budowie tektonicznej Karpat i ich przedmurza. 1912 – Atlas geologiczny Galicji. 1930 – Homologie podolsko-karpackie w zastosowaniu do badań geofizycznych na Przedgórzu.
Przypisy
Linki zewnętrzne Muzeum Geologiczne – Wawrzyniec Teisseyre Doktorat honoris causa dla Romana Teisseyre’a Magdalena Bajer, Rody uczone. Teisseyrowie, Linia lwowsko-wrocławska Magdalena Bajer, Rody uczone. Teisseyrowie, Linia warszawska Publikacje Wawrzyńca Teisseyre w bibliotece Polona
Kategoria:Absolwenci C.K. Gimnazjum w Tarnopolu Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Technicznego w Leoben Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Wiedeńskiego Kategoria:Członkowie Towarzystwa Naukowego we Lwowie Kategoria:Ludzie urodzeni w Krakowie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Korony Rumunii Kategoria:Polacy pochodzenia francuskiego Kategoria:Pracownicy Państwowego Instytutu Geologicznego Kategoria:Urodzeni w 1860 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Lwowskiego Kategoria:Nauczyciele akademiccy Politechniki Lwowskiej Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Zmarli w 1939