mały|Bogdan Święczkowski (2011) Bogdan Roman Święczkowski (ur. 22 maja 1970 w Sosnowcu) – polski prawnik, prokurator. W latach 2006–2007 szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, w latach 2015–2016 podsekretarz stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości, w latach 2016–2022 prokurator krajowy i pierwszy zastępca prokuratora generalnego. Od 2022 sędzia Trybunału Konstytucyjnego, którego od 9 grudnia 2024 jest prezesem (skuteczność jego powołania na prezesa jest sporna).
Życiorys W 1994 ukończył studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego, a następnie odbył aplikację prokuratorską w Prokuraturze Rejonowej w Tychach. Po odbyciu aplikacji w 1996 pracował w Prokuraturze Rejonowej w Sosnowcu na stanowiskach: asesora i (od 1998) prokuratora. W latach 2001–2005 był prokuratorem Prokuratury Okręgowej w Katowicach: w latach 2001–2003 w Wydziale Śledczym, zaś w latach 2003–2005 w Wydziale VI do Zwalczania Przestępczości Zorganizowanej.
W listopadzie 2005 rozpoczął pracę w Prokuraturze Krajowej, gdzie pełnił funkcje zastępcy dyrektora i dyrektora Biura ds. Przestępczości Zorganizowanej, nadzorując i koordynując najpoważniejsze śledztwa dotyczące zorganizowanych grup przestępczych oraz przestępstw o charakterze finansowym i ekonomicznym.
13 września 2006 został mianowany p.o. szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, zaś 19 października 2006 na szefa ABW. Odwołano go z tej funkcji 2 listopada 2007. Przywrócony na stanowisko prokuratora Prokuratury Krajowej, odszedł w stan spoczynku z momentem likwidacji tej jednostki i tworzenia Prokuratury Generalnej.
W wyborach samorządowych w 2010, jako bezpartyjny, został wybrany na radnego sejmiku województwa śląskiego z listy Prawa i Sprawiedliwości. W wyborach parlamentarnych w 2011 został liderem listy PiS do Sejmu w okręgu wałbrzyskim, uzyskał mandat poselski, otrzymując 17 109 głosów. Po wyborach Bogdan Święczkowski odmówił zrzeczenia się funkcji prokuratora w stanie spoczynku, wobec czego marszałek Sejmu Grzegorz Schetyna stwierdził wygaśnięcie jego mandatu poselskiego, uznając, iż przepisy prawa zabraniają łączenia tych dwóch funkcji. Bogdan Święczkowski odwołał się od tej decyzji do Sądu Najwyższego, który odwołanie oddalił. 14 listopada 2011 sejmik województwa śląskiego wygasił mu także mandat radnego tej izby, z powodu zrzeczenia się mandatu. Święczkowski twierdził, że zrzeczenie mandatu radnego miało stać się skuteczne z chwilą objęcia mandatu poselskiego i wycofał je. W styczniu 2012 jego skargę na tę decyzję odrzucił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. W tym samym roku Bogdan Święczkowski poparł powstanie Solidarnej Polski.
24 listopada 2015 powołany na podsekretarza stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości. 7 marca 2016 powołany na stanowiska prokuratora krajowego i pierwszego zastępcy prokuratora generalnego.
W 2019 objął stanowisko przewodniczącego Rady Naukowej utworzonego przez Ministra Sprawiedliwości Instytutu Ekspertyz Ekonomicznych i Finansowych w Łodzi.
Praca w Trybunale Konstytucyjnym 26 stycznia 2022 zgłoszono jego kandydaturę na sędziego Trybunału Konstytucyjnego. 8 lutego tegoż roku Sejm wybrał go na to stanowiskoUchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 8 lutego 2022 r. w sprawie wyboru sędziego Trybunału Konstytucyjnego ().. 16 lutego 2022 złożył ślubowanie przed Prezydentem Rzeczypospolitej Polskiej Andrzejem Dudą.
W 2024 został przedstawiony Prezydentowi RP przez zgromadzenie ogólne sędziów Trybunału Konstytucyjnego jako jeden z dwóch kandydatów na prezesa TK. 9 grudnia 2024 Andrzej Duda powołał go na prezesa Trybunału Konstytucyjnego. Część konstytucjonalistów, w tym byli prezesi TK Marek Safjan i Andrzej Zoll, uznała powołanie za nieprawidłowe, wskazując, że w Zgromadzeniu Ogólnym sędziów Trybunału, które przedstawiło prezydentowi kandydatów na prezesa, wzięły udział osoby wybrane na miejsca uprzednio obsadzone (tzw. sędziowie-dublerzy). Prezydent Andrzej Duda uznał powołanie za skuteczne, wskazując, że wybór prezesa TK jest jego osobistą prerogatywą, a procedura Zgromadzenia Ogólnego została przeprowadzona zgodnie z ustawą.
Prezes TK Kadencja Święczkowskiego jako prezesa TK rozpoczęła się w okresie konfliktu między Trybunałem a rządem Donalda Tuska. W grudniu 2024 Rada Ministrów przyjęła uchwałę, w której uznała TK w aktualnym składzie za niezdolny do wykonywania konstytucyjnych zadań, a Rządowe Centrum Legislacji zaprzestało publikowania orzeczeń Trybunału w dziennikach urzędowych.
W ustawie budżetowej na 2025 rok Sejm wyzerował środki przeznaczone na wynagrodzenia sędziów TK. Święczkowski wielokrotnie występował do ministra finansów z żądaniem wypłaty wynagrodzeń, powołując się na wyrok TK z 6 maja 2025 (K 2/25), w którym Trybunał uznał obcięcie budżetu za niezgodne z Konstytucją. Rząd nie wykonał tego wyroku, wskazując na uchwałę z grudnia 2024 o niezdolności TK do orzekania.
Trybunał pod kierownictwem Święczkowskiego kontynuował działalność orzeczniczą pomimo ograniczeń budżetowych i zmniejszającego się składu (w związku z upływem kadencji kolejnych sędziów i nieobsadzaniem wakatów przez Sejm).
5 lutego 2025 Święczkowski złożył do Prokuratury Krajowej zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez premiera Donalda Tuska, marszałka Sejmu Szymona Hołownię, marszałek Senatu Małgorzatę Kidawę-Błońską, ministrów, parlamentarzystów rządzącej koalicji, prezes Rządowego Centrum Legislacji oraz niektórych sędziów i prokuratorów. W zawiadomieniu zarzucił im działania zmierzające do zniesienia konstytucyjnego porządku ustrojowego, w tym niepublikowanie orzeczeń TK, pozbawienie Trybunału środków budżetowych i nieobsadzanie wakatów sędziowskich.
Zawiadomienie trafiło do zastępcy prokuratora generalnego Michała Ostrowskiego, który wszczął śledztwo. Ostrowski pełnił wcześniej funkcję podwładnego Święczkowskiego w Prokuraturze Krajowej. Śledztwo zostało zarejestrowane w systemie Prokuratury Krajowej z kilkudniowym opóźnieniem. 10 lutego 2025 minister sprawiedliwości i prokurator generalny Adam Bodnar zawiesił Ostrowskiego w czynnościach na 6 miesięcy. Rzecznik prokuratora generalnego uzasadniła decyzję naruszeniem podstawowych zasad funkcjonowania prokuratury.
Święczkowski określił zawieszenie Ostrowskiego jako bezprawne i stanowiące element działań wymierzonych w niezależność prokuratury. Politycy koalicji rządzącej ocenili zawiadomienie jako instrumentalne wykorzystanie instytucji prawa karnego do celów politycznych.
9 kwietnia 2026 nie dopuścił do orzekania czterech osób wybranych na sędziego Trybunału przez Sejm, którzy „złożyli ślubowanie wobec prezydenta” na uroczystości zorganizowanej w Sejmie bez obecności prezydenta Karola Nawrockiego. W tym samym miesiącu Prokuratura Krajowa wszczęła śledztwo w sprawie niedopuszczenia czterech sędziów do orzekania.
Odznaczenia Odznaka Honorowa imienia gen. Stefana Roweckiego „Grota” (2017) Złoty Medal za Zasługi dla Policji (2019) Medal Stulecia Utworzenia Policji Państwowej (2019)
Życie prywatne W 2000 zawarł związek małżeński z Małgorzatą Hencel-Święczkowską, sędzią powołaną na wniosek KRS po 2018, wobec której Sąd Najwyższy orzekł brak spełnienia testu niezawisłości i bezstronności. W 2017 została powołana na prezesa Sądu Rejonowego w Sosnowcu.
W 2012 ukazała się książka Łańcuch poszlak (Wielka gra mafii i rosyjskich służb specjalnych), której autorami są Roman Mańka i Łukasz Ziaja, a która jest wywiadem rzeką z Bogdanem Święczkowskim. W 2014 ukazała się książka Bogdana Święczkowskiego pt. Afery czasów Donalda Tuska, którą napisał wraz z Łukaszem Ziają.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Absolwenci Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Ludzie urodzeni w Sosnowcu Kategoria:Odznaczeni Odznaką Honorową imienia gen. Stefana Roweckiego „Grota” Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem za Zasługi dla Policji Kategoria:Odznaczeni Medalem Stulecia Utworzenia Policji Państwowej Kategoria:Politycy Prawa i Sprawiedliwości Kategoria:Politycy Suwerennej Polski Kategoria:Polscy prokuratorzy Kategoria:Posłowie z okręgu Wałbrzych Kategoria:Szefowie Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego Kategoria:Wiceministrowie sprawiedliwości III Rzeczypospolitej Kategoria:Urodzeni w 1970 Kategoria:Posłowie na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej VII kadencji Kategoria:Radni sejmiku województwa śląskiego IV kadencji Kategoria:Prezesi Trybunału Konstytucyjnego