Obraz guza, charakterystyczne czerwonobrązowe zabarwienie|thumb Guz insulinowy, wyspiak, insulinoma (łac. insulinoma) – nowotwór wywodzący się z komórek B wysp trzustkowych, wytwarzający insulinę, w związku z czym głównym jego objawem jest hipoglikemia.
Występuje z częstością od 1 do 2 przypadków na milion osób i w 8-10% przypadków jest złośliwy z objawami miejscowego naciekania oraz przerzutami do węzłów chłonnych okołoaortalnych oraz do wątroby. Najczęściej (90%) przebiega jako pojedynczy, otorbiony i dobrze unaczyniony guz trzustki o średnicy najczęściej poniżej 2 cm. W 4-8% przypadków występuje jako składowa zespołu gruczolakowatości wydzielniczej typu 1 (MEN1); wtedy guz najczęściej jest wieloogniskowy i w około 25% złośliwy.
Obraz kliniczny Głównym objawem choroby jest hipoglikemia, a objawy chorobowe układają się w tak zwaną triadę Whipple'a: występują w trakcie głodzenia towarzyszy im spadek poziomu glukozy ustępują po przyjęciu węglowodanów.
Objawy chorobowe, a zwłaszcza objawy neuroglikopenii mogą sugerować upojenie alkoholowe lub napad padaczki. Częste spadki poziomu glukozy pobudzają też ośrodek głodu, więc chorzy są często otyli.
Diagnostyka próba głodowa oznaczenie stężenia chromograniny B oznaczenie proinsuliny USG, TK lub NMR jamy brzusznej arteriografia selektywna, selektywna tętnicza stymulacja glukonianem wapnia z cewnikowaniem naczyń trzewnych (ASVS) scyntygrafia receptorowa z użyciem analogu somatostatyny (około 46% skuteczności - nie wszystkie guzy wykazują ekspresję receptorów somatostatynowych) śródoperacyjne badanie palpacyjne trzustki, USG śródoperacyjna (metody kontrowersyjne.) USG endoskopowe
Różnicowanie hipoglikemia spowodowana hipoglikemizującym działaniem przyjmowanych leków - przede wszystkim pochodnych sulfonylomocznika u chorych z cukrzycą hipoglikemia poposiłkowa - u chorych po resekcji żołądka hipoglikemia reaktywna hipoglikemia autoimmunologiczna hipoglikemia pochodzenia trzustkowego, niezwiązana z występowaniem guza insulinowego (noninsulinoma pancreatogenous hypoglycemia, NIPH) przewlekła hipoglikemia hiperinsulinemiczna (nesidioblastoza) hipoglikemia spowodowana ektopowym wydzielaniem pro-IGF-2 przez guzy nowotworowe hipoglikemia w przebiegu niewydolności wątroby.
Leczenie Podstawową metodą leczniczą jest leczenie operacyjne. W przypadku niemożności jego przeprowadzenia stosuje się leczenie paliatywne, opierające się na: leczeniu doprowadzającym do zmniejszenia liczby przerzutów selektywnej embolizacji lub chemioembolizacji radioablacji terapii izotopowej terapii analogami somatostatyny.
Przed leczeniem operacyjnym stosuje się leczenie objawowe w oparciu o diazoksyd lub streptozotocynęMożliwości rozpoznawania i leczenia guzów neuroendokrynnych przewodu pokarmowego. Postępy Hig Med Dośw. (online) 59, 48-55 (2005)..
Chemioterapia jest nieskuteczna.
Klasyfikacja ICD10 kod ICD10 nazwa choroby Nowotwór niezłośliwy innych i niedokładnie określonych części układu pokarmowego Trzustka Nowotwór złośliwy trzustki Nowotwór złośliwy wewnątrzwydzielniczej części trzustki Przypisy
Kategoria:Choroby endokrynologiczne Kategoria:Nowotwory gruczołów wydzielania wewnętrznego