thumb|Układ wielkich jezior thumb|Wielkie Jeziora (zdjęcie satelitarne) thumb|Profil systemu hydrologicznego Wielkich Jezior (=Jezioro; =Rzeka) Wielkie Jeziora () – grupa pięciu jezior pochodzenia tektoniczno–polodowcowego w Ameryce Północnej, na pograniczu Kanady i Stanów Zjednoczonych.
Są to następujące jeziora: Górne, 82 101 km² Huron, 59 610 km² Michigan, 57 800 km² Erie, 25 700 km² Ontario, 18 960 km².
Lustra wody poszczególnych akwenów położone są na różnych wysokościach, przy czym różnica między poziomem Jeziora Górnego a jeziora Ontario wynosi 108 metrów. Wyjątek stanowią Michigan i Huron, połączone cieśniną Mackinac i hydrologicznie stanowiące jeden zbiornik wodny. Sumaryczna objętość Wielkich Jezior tworzy drugi co do wielkości (po Bajkale) zbiornik wody słodkiej na kuli ziemskiej.
Jeziora połączone są ze sobą cieśninami, rzekami i kanałami. Razem z wypływającą z Ontario Rzeką Świętego Wawrzyńca tworzą śródlądową Drogę Wodną Świętego Wawrzyńca o długości 3770 km i stanowią ważny szlak wodny, mający również połączenie z dorzeczem rzek Missisipi i Hudson. Wokół Wielkich Jezior rozwinęła się gęsta sieć osadnicza.
Kotliny tworzące podłoże Wielkich Jezior mają pochodzenie tektoniczne; wypełniły się wodą w czasie ostatniego zlodowacenia, około 10 tysięcy lat temu. Kotliny te charakteryzują się znacznymi głębokościami, na skutek czego większość jezior (z wyjątkiem jeziora Erie) jest kryptodepresjami (patrz załączony profil).
Znaczenie w gospodarce Około 25% kanadyjskiej produkcji rolnej oraz około 7% amerykańskiej pochodzi z basenu Wielkich Jezior. W Stanach Zjednoczonych Wielkie Jeziora są uważane za czwarte wybrzeże morskie, natomiast w Kanadzie za dominujący czynnik industrializacji.
Zanieczyszczenie W wyniku dużego zaludnienia okolicy, rozwoju rolnictwa i przemysłu jeziora są zanieczyszczone – najbardziej Erie, a następnie Ontario. Najczystszą wodą wyróżnia się Jezioro Górne. W 1972 Stany Zjednoczone i Kanada podpisały porozumienie (ang. ) mające na celu ochronę wód oraz koordynację zabiegów poprawiających czystość wód. Zatwierdzono 13 obszarów działań badawczych, zapobiegawczych oraz interwencyjnych. Ostatnie uaktualnienie traktatu miało miejsce 7 września 2012.
Zobacz też Wielkie Jeziora Afrykańskie
Przypisy
Kategoria:Jeziora w Ameryce Północnej Kategoria:Regiony Ameryki Północnej
Kategoria:Artykuły, które powinna mieć każda Wikipedia (poniżej 10k)