Wankomycyna – organiczny związek chemiczny, antybiotyk glikopeptydowy o działaniu bakteriobójczym. Wprowadzona do lecznictwa w 1958 r. przez firmę farmaceutyczną Eli Lilly.
Spektrum działania Wankomycyna zalecana jest w przypadkach poważnych zakażeń spowodowanych przez: gronkowce, w tym szczególnie MRSA; paciorkowce; Streptococcus pneumoniae – także szczepy oporne na penicylinę; Enterococcus; beztlenowe ziarenkowce; Corynebacterium jeikeium; Corynebacterium diphtheriae; Clostridioides difficile.
Mechanizm działania Blokowanie biosyntezy ściany komórkowej poprzez hamowanie polimeryzacji peptydoglikanu przez wiązanie się bezpośrednio z D-alanylo-D-alaninowymi peptydami końcowymi i hamowanie wiązania krzyżowego przez transpeptydazę.
Dodatkowo wpływa na przepuszczalność błon komórkowych i syntezę RNA.
Wskazania Dożylnie ciężkie zakażenia bakteriami Gram-dodatnimi, oporne na inne leki przeciwbakteryjne, oraz u chorych ze znaną nadwrażliwością na penicyliny i cefalosporyny. zapalenie wsierdzia; posocznica; zapalenie kości i szpiku; zakażenia OUN; zakażenia dolnych dróg oddechowych (zapalenie płuc); zakażenia skóry i tkanek miękkich; w przypadku ciężkich zakażeń enterokokowych i gronkowcowych wankomycynę stosuje się w połączeniu z aminoglikozydami; Doustnie rzekomobłoniaste zapalenie jelit wywołane przez Clostridioides difficile; gronkowcowe zapalenie jelit.
Przeciwwskazania nadwrażliwość na wankomycynę. Ostrożnie u chorych z: zaburzeniami słuchu; zaburzeniami czynności nerek (w niewydolności nerek konieczne jest zmniejszenie dawki i po drugiej oraz trzeciej dawce należy oznaczyć stężenie leku w surowicy, które powinno mieścić się w granicach 10 μg/l do 30–45 μg/l); uczulonych na teikoplaninę.
Działania niepożądane Leczenie wankomycyną może prowadzić do wystąpienia niepożądanych efektów: ototoksyczność – przejściowa lub nieodwracalna; nefrotoksyczność (szczególnie podczas jednoczesnego stosowania aminoglikozydów) – u większości chorych po odstawieniu wankomycyny powraca prawidłowa czynność nerek; zaburzenia hematologiczne: neutropenia; leukopenia; eozynofilia; małopłytkowość; agranulocytoza – rzadko; zawroty głowy i zaburzenia równowagi; zespół czerwonego człowieka (zespół czerwonej szyi) (ang. red man syndrome); zakrzepowe zapalenie żyły w miejscu wstrzyknięcia; reakcja anafilaktyczna – podczas szybkiego wlewu; spadek ciśnienia; wstrząs; zatrzymanie akcji serca – rzadko; skurcze mięśni klatki piersiowej i pleców.
Stosowanie w trakcie ciąży i karmienia Wankomycyna nie jest wystarczająco zbadana odnośnie do bezpieczeństwa stosowania w ciąży, dlatego można ją stosować wyłącznie jeśli nie ma innej możliwości leczenia. Podobnie należy unikać stosowania jej w okresie karmienia piersią, gdyż przenika do mleka matki.
Preparaty
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Antybiotyki glikopeptydowe Kategoria:Leki z listy leków podstawowych Światowej Organizacji Zdrowia Kategoria:Związki chloroaromatyczne