Mikroskopowe zapalenie jelita grubego – choroby o nieznanej etiologii charakteryzujące się obecnością zmian mikroskopowych bez zmian makroskopowych (endoskopowych) i radiologicznych. Do mikroskopowych zapaleń jelita grubego należą: zapalenie kolagenowe i zapalenie limfocytowe.
Historia Pierwszy opis tego schorzenia powstał w 1976 roku. Nazwa – mikroskopowe zapalenie okrężnicy – została zaproponowana w 1980 roku przez Reada i współpracowników. W 1989 Lazenby wprowadził pojęcie limfocytowego zapalenia okrężnicy.
Epidemiologia Brak danych jeśli chodzi o Polskę.
Zapalenie kolagenowe: przeważają kobiety w wieku > 60 lat. Zapadalność: 10,0-15,7/100000. Zapalenie limfocytowe: choroba występuje u osób w różnym wieku i z taką samą częstością u obu płci. Zapadalność: 3,1-14,4/100000. Szacuje się, że około 20% przypadków rozpoznawanych jako zespół jelita drażliwego jest mikroskopowym zapaleniem okrężnicy.
Etiopatogeneza Etiopatogeneza nie jest znana. Niektóre badania sugerują udział niesteroidowych leków przeciwzapalnych w wywoływaniu zapalenia kolagenowego. Inne teorie dowodzą istnienia w tej chorobie zaburzeń immunoregulacji i nadmiernego wytwarzania tlenku azotu. Podkreśla się też rolę kwasów żółciowych i toksyn bakteryjnych. Być może choroba ma charakter genetyczny. Obserwowano występowanie mikroskopowego zapalenia okrężnicy u osób spokrewnionych. Główną cechą zapalenia kolagenowego w badaniu histopatologicznym jest pogrubienie warstwy kolagenu u podstawy komórek nabłonka. Jest ono dobrze widoczne w preparatach barwionych hematoksyliną i eozyną. Zapalenie limfocytowe – zwiększona liczba limfocytów śródnabłonkowych (głównie komórek T CD8). W obu zapaleniach w blaszce właściwej błony śluzowej występuje umiarkowany naciek z limfocytów i plazmocytów. Mechanizm biegunki w zapaleniu kolagenowym polega zapewne na blokowaniu wchłaniania wody w okrężnicy przez podnabłonkowe złogi kolagenu oraz na działaniu produktów zapalenia, takich jak prostaglandyny i tlenek azotu. W zapaleniu limfocytowym biegunka jest raczej związana z działaniem prostaglandyn i leukotrienów.
Objawy wodnista biegunka – wypróżnienia obfite, ale rzadko dochodzi do odwodnienia kurczowy ból brzucha wzdęcie zmniejszenie masy ciała
Choroby towarzyszące Mogą towarzyszyć: zapalenie stawów celiakia choroba Leśniowskiego-Crohna wrzodziejące zapalenie jelita grubego choroby układowe: reumatoidalne zapalenie stawów toczeń rumieniowaty układowy twardzina zespół Sjogrena łuszczyca zapalenie wątroby cukrzyca
Rozpoznanie Na podstawie obrazu histologicznego.
Różnicowanie zespół jelita drażliwego nietolerancja laktozy nadużywanie leków przeczyszczających skrobiawica nowotwory hormonalnie czynne zaburzenia krążenia kwasów żółciowych
Leczenie Kolagenowe zapalenie okrężnicy: sulfasalazyna, mesalazyna budezonid inne glikokortykosteroidy antybiotyki: metronidazol erytromycyna preparaty bizmutu cholestyramina loperamid W cięższych przypadkach leczenie operacyjne. Limfocytowe zapalenie okrężnicy: sulfasalazyna prednizon Leczenie operacyjne nie jest stosowane.
Bibliografia „Choroby wewnętrzne” pod red. prof. dr hab. Andrzeja Szczeklika . „Interna” pod red. prof. dr hab. Franciszka Kokota .
Linki zewnętrzne Towarzystwo Wspierania Osób z Nieswoistymi Zapaleniami Jelit Jelito w Ogniu - portal poświęcony nieswoistym chorobom zapalnym jelit Mikroskopowe zapalenie jelita grubego na Forum CU, CD i innych zapalnych chorób jelit Kolagenowe zapalenia jelita grubego na Forum CU, CD i innych zapalnych chorób jelit
Kategoria:Choroby układu pokarmowego