Miasteczko South Park (ang. South Park: Bigger, Longer & Uncut) – amerykański film animowany dla dorosłych z 1999 roku. Zrealizowany na podstawie serialu pod tym samym tytułem, wyreżyserowany przez jego współtwórcę, Treya Parkera, według scenariusza napisanego przez niego, Matta Stone’a i Pam Brady. Głosów postaciom użyczyli m.in. powtarzający swoje role z serialu Parker, Stone, Mary Kay Bergman i Isaac Hayes, a gościnnie także George Clooney, Eric Idle i Mike Judge.
Główni bohaterowie – Stan, Kyle, Cartman i Kenny – zakradają się do kina, żeby obejrzeć kanadyjski film dla dorosłych z ich ulubionymi aktorami, a po jego seansie zaczynają przeklinać. Moralna panika wywołana filmem sprawia, że Stany Zjednoczone wypowiadają wojnę Kanadzie, chłopcy zaś starają się nie dopuścić do egzekucji swoich idoli. W międzyczasie Kenny próbuje zapobiec spełnieniu się przepowiedni, wedle której Szatan i Saddam Husajn przejmą władzę nad światem.
Fabuła Miasteczka South Park koncentruje się przede wszystkim na wątkach cenzury i szukania kozłów ofiarnych; jednocześnie parodiuje ono i wyszydza filmy animowane z epoki renesansu Disneya, musicale typu Les Misérables, oraz kontrowersje wokół serialu. Stanowi również satyrę na Motion Picture Association of America, z którą twórcy ścierali się podczas produkcji, kiedy wielokrotnie przyznała ona filmowi kategorię wiekową NC-17 ze względu na wulgarne słownictwo. Teksty piosenek napisali Parker i Marc Shaiman, będący także kompozytorem muzyki.
Światowa premiera filmu odbyła się 23 czerwca 1999 roku w Grauman’s Chinese Theatre; w tym samym tygodniu trafił on do kin w Ameryce Północnej, gdzie dystrybuowany był przez Paramount Pictures. Na rynkach międzynarodowych za dystrybucję odpowiadało Warner Bros. Pictures. Film spotkał się z pozytywnym odbiorem ze strony krytyków, chwalących przede wszystkim fabułę, ścieżkę dźwiękową i humor. Przy budżecie wynoszącym około 21 mln dolarów, Miasteczko South Park zarobiło na całym świecie 83,1 mln, do 2016 roku pozostając najlepiej zarabiającym filmem animowanym z kategorią wiekową R. Piosenka otrzymała nominację Oscara, przegrała jednak z „W mym sercu twój dom” Phila Collinsa do Tarzana.
Fabuła Stan Marsh, Kyle Broflovski i jego adoptowany brat Ike, Eric Cartman i Kenny McCormick postanawiają obejrzeć Płonące dupy – nowy film swoich idoli, Terrance’a i Phillipa. Kiedy bileter odmawia im sprzedaży biletów ze względu na kategorię wiekową R, chłopcy przekupują bezdomnego, żeby podał się za ich opiekuna. Po obejrzeniu filmu zaczynają bezustannie przeklinać, imponując innym dzieciom, które również postanawiają pójść do kina. Wyjątkiem jest , która zaprzyjaźnia się z Gregorym, nowym uczniem z wymiany.
Kiedy rodzice dowiadują się, jaki wpływ film ma na dzieci, bezskutecznie próbują zabronić im oglądania go. Cartman zakłada się z Kennym, że niemożliwe jest podpalenie własnych gazów. Kenny, próbując odtworzyć scenę widzianą w Płonących dupach, zajmuje się ogniem i zostaje przewieziony do szpitala, gdzie umiera wskutek przeszczepienia mu ziemniaka zamiast serca. Po śmierci trafia do piekła, spotykając tam Szatana i jego manipulującego partnera życiowego, Saddama Husajna. wraz z innymi rodzicami zakłada ruch Matki przeciwko Kanadzie, którego działalność prowadzi do aresztowania Terrance’a i Phillipa jako zbrodniarzy wojennych. Kiedy Stany Zjednoczone odmawiają wypuszczenia ich, Kanada w odwecie zabija w ataku bombowym . USA wypowiadają Kanadzie wojnę i rozpoczynają przygotowania do wielkiego show, którego finałem ma być egzekucja jeńców. Cartmanowi wszczepiony zostaje chip, który razi go prądem, ilekroć przeklnie.
Szatan przepowiada, że rozpoczęta wojna jest znakiem apokalipsy, a kiedy Terrance i Phillip zginą, on będzie mógł zawładnąć światem. Kenny próbuje przekonać Szatana, żeby zerwał z Husajnem, a kiedy mu się to nie udaje, nawiedza Cartmana jako duch i przekazuje mu ostrzeżenie. Stan, Kyle, Cartman i inne dzieci z ich szkoły – nie mogąc przemówić rodzicom do rozsądku – formują ruch oporu, chcąc uratować Terrance’a i Phillipa. Za namową Gregory’ego zwracają się o pomoc do Christophe’a. Kiedy Kanadyjczycy zaczynają być zsyłani do obozów internowania, Kyle ukrywa Ike’a na strychu swojego domu. Chłopcy dostają się za kulisy show, jednak Cartmanowi ponownie ukazuje się duch Kenny’ego, przez co porzuca swoją pozycję, co prowadzi do śmierci Christophe’a.
Pozostali chłopcy próbują ostrzec matki przed przepowiednią Szatana, te jednak ich ignorują. Egzekucja zostaje przerwana przez niespodziewany atak kanadyjskiej armii. W wynikłej zawierusze Cartmanowi udaje się uwolnić Terrance’a i Phillipa, jednak jego chip zostaje uszkodzony i zaczyna szwankować. Wszyscy członkowie MpK, poza Sheilą – przerażeni tym, do czego doprowadzili – porzucają sprawę. Dzieci tworzą ludzką tarczę, chroniąc komików, podczas gdy Kyle próbuje przemówić matce do rozsądku, oskarżając ją o szukanie kozłów ofiarnych, żeby wybielić swoje błędy. Kiedy żołnierze zaczynają się wycofywać, Sheila sięga po pistolet i zabija Terrance’a i Phillipa, wypełniając przepowiednię. Husajn zaczyna uzurpować sobie prawo do bycia władcą piekieł i domaga się, żeby wszyscy zaczęli oddawać mu pokłony. Kiedy obraża Cartmana, chłopiec odkrywa, że szwankujący chip wydziela wiązki energii. Zaczyna puszczać wiązanki przekleństw, osłabiając Husajna, który obraża Szatana. Ten drugi ostatecznie stawia mu opór i strąca go z powrotem do piekła, gdzie Husajn ginie nadziany na stalagmit.
Szatan, wdzięczny Kenny’emu za pomoc, obiecuje spełnić jedno jego życzenie. Chłopiec prosi, żeby wszystko wróciło do stanu sprzed wojny. Zniszczenia dokonane w South Parku zostają naprawione, a Terrance i Phillip wracają do życia. Amerykanie i Kanadyjczycy zawierają pokój, a Sheila godzi się z Kyle’em. Kenny’emu – w nagrodę za poświęcenie, jakiego dokonał – zostaje przyznany wstęp do nieba.
Obsada Trey Parker jako Stan Marsh / Eric Cartman / Gregory / Szatan / / Pan Cylinder / Phillip Niles Argyle / / Clyde Donovan / dziennikarz Tom / Karzeł w Bikini / Bill Clinton / ambasador Kanady / / generał / Ned Gerblansky / Christophe / Wielki Gej Al (śpiew) / Adolf Hitler / dodatkowe głosy Matt Stone jako Kyle Broflovski / Kenny McCormick / Saddam Husajn (w napisach końcowych: „jako on sam”) / Terrance Henry Stoot / Wielki Gej Al / Stuart McCormick / Jimbo Kearn / / Butters Stotch / ambasador USA / dodatkowe głosy Mary Kay Bergman jako / Sheila Broflovski / Sharon Marsh / Carol McCormick / Wendy Testaburger / łechtaczka / dodatkowe głosy Isaac Hayes jako Jesse Howell, Anthony Cross-Thomas i Franchesca Clifford jako Ike Broflovski Bruce Howell i jako para oglądająca Płonące dupy jako Bebe Stevens George Clooney jako doktor Gouache (w napisach końcowych: „Dr Doktor”) Brent Spiner jako Conan O’Brien Minnie Driver jako Brooke Shields Dave Foley jako bracia Baldwinowie Eric Idle jako doktor Vosknocker Nick Rhodes jako kanadyjski pilot jako Winona Ryder Stewart Copeland i Stanley G. Sawicki jako amerykańscy żołnierze Mike Judge jako Kenny McCormick bez kaptura jako Gregory (śpiew; niewymieniony w napisach)
Produkcja Przedprodukcja Pierwsza faza prac nad filmem rozpoczęła się w styczniu 1998 roku, w trakcie przerwy pomiędzy emisją kolejnych odcinków serialu. W kwietniu tego roku Parker i Stone podpisali z Comedy Central umowę, na mocy której Miasteczko South Park przedłużono do 1999 roku, oni zaś otrzymali nieokreślony czas na stworzenie bazującego na nim filmu. Jednym z warunków postawionych przez Parkera i Stone’a była klasyfikacja wiekowa nie niższa niż R, co miało zapewnić, że film zachowa humor właściwy produkcji telewizyjnej. Parker stwierdził, że ich celem było podejście do filmu z bardziej twórczej perspektywy, bo nie chcieli stworzyć tylko odcinka o długości filmu pełnometrażowego. Pomimo rzekomych nacisków ze strony producentów z Paramount Pictures, mających domagać się stonowania filmu, ostatecznie zgodzili się na żądania Parkera i Stone’a. Według Tony’ego Foksa, rzecznika Comedy Central, twórcy „na poważnie chcieli zrobić coś więcej niż odcinek serialu” i „naprawdę mocno walczyli o film z kategorią R”. Przedstawiciele wytwórni w pewnym momencie przedstawili im wykresy pokazujące, ile może zarobić film, jeżeli otrzyma kategorię PG-13. Reprezentująca Parkera i Stone’a zachęcała do szybkiego rozpoczęcia produkcji, podkreślając konieczność wykorzystania aktualnej popularności serialu, żeby nie dopuścić do powtórki sytuacji z filmem Beavis i Butt-head zaliczają Amerykę (1996), którego realizacja trwała kilka lat.
Casting Podobnie jak w serialu, głosów większości postaci użyczyli Parker, Stone i Mary Kay Bergman. W Jerome’a „Szefa” McElroya pomownie wcielił się Isaac Hayes, a jako głos Ike’a Broflovskiego wykorzystano próbki dźwiękowe dzieci pracowników studia: Jesse Howell, Anthony’ego Crossa-Thomasa i Francheski Clifford. Postaciom drugoplanowym głosów gościnnie użyczyli George Clooney, Brent Spiner, Minnie Driver, Eric Idle i Dave Foley (bracia Alec, Billy, Daniel i Stephen Baldwinowie).
wykonujący towarzyszący napisom końcowym utwór „Eyes of a Child” śpiewał również wysokie tony Stana w „Hen tam”, a Howard McGillin jako Gregory w „La Résistance”. Stewart Copeland, były perkusista The Police, użyczył głosu amerykańskiemu żołnierzowi, a Mike Judge – twórca Beavisa i Butt-heada oraz Bobby’ego kontra wapniaki – Kenny’emu wypowiadającemu jedno zdanie pod koniec filmu.
Scenariusz thumb|left|Trey Parker i Matt Stone, twórcy Miasteczka South Park. Scenariusz filmu w znacznym stopniu zainspirowany został przez szósty odcinek Miasteczka South Park – – w którym rodzice również oprotestowują Terrance’a i Phillipa ze względu na zły wpływ, jaki ich program ma na dzieci. Według Parkera Paramount już po roku emisji serialu było gotowe zrealizować film pełnometrażowy, a twórcy uznali, że wspomniany odcinek będzie „najlepszym wzorcem, bo spodobał nam się pomysł wskazywania palcem na siebie”. W międzyczasie twórcy pracowali równocześnie nad i Miasteczka South Park – drugą uznali w późniejszym czasie za „katastrofę”. Obawiając się, że szybko może opuścić ich zapał, postanowili napisać film będący osobistym, w pełni zaangażowanym musicalem.
Animacja Film animowano w firmy na komputerach z oprogramowaniem SGI. Postacie i poszczególne sceny w fazie projektu były teksturowane i cieniowane w taki sposób, żeby po wyrenderowaniu przypominały animację wycinankową, którą wykorzystano do stworzenia krótkometrażówek i pierwszego odcinka serialu, Sonda analna Cartmana. Do renderowania i zarządzania zasobami używano wieloprocesorowych komputerów serwerowych i . Tła, postacie i inne przedmioty można było zapisywać osobno albo jako pełne sceny, co umożliwiało swobodny dostęp do nich w późniejszym czasie. Według producentki , wykorzystanie płaskich postaci i teł w środowisku trójwymiarowym pozwoliło na dodawanie tekstur i efektów oświetlenia, dzięki którym film wyglądał jak wycinanka animowana techniką poklatkową, co w przypadku tradycyjnego animowania tą metodą zajęłoby wiele miesięcy. Podczas produkcji twórcy przeszli na oprogramowanie Maya, a film stawiają jako przykład tego, jak od tamtego czasu poprawiła się jakość animacji w serialu. W komentarzu do wydania Blu-ray Parker i Stone skrytykowali ówczesną animację jako będącą kiepskiej jakości i zbyt czasochłonną. IGN uznał użytą w filmie animację za „będącą gdzieś pośrodku – nie do końca wycinanką, ale też nie w pełni komputerową”. z Salon.com stwierdziła, że „prymitywna” animacja stosowana przez twórców na początku jest prawdopodobnie żartem, ale zarazem ich tajną bronią, a prostota wykorzystanej techniki czyniła animację tak efektywną. Film – w odróżnieniu od serialu powstającego wówczas w formacie 4:3 – zrealizowano w proporcjach panoramicznych (1.66:1).
Postprodukcja