thumb|Mieczysław Kaplicki (trzeci z lewej) z członkami delegacji Związku Miast Polskich na spotkaniu z premierem Felicjanem Sławojem Składkowskim (1937) Mieczysław Kaplicki właśc. Maurycy Kapellner (ur. 12 grudnia 1875 w Wietrzychowicach, zm. 7 sierpnia 1959 w Penrhos w Walii) – lekarz dermatolog, działacz niepodległościowy i społeczny, prezydent Krakowa, podpułkownik lekarz Wojska Polskiego pochodzenia żydowskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys Urodził się w rodzinie żydowskiej muzeumpilsudski.pl, był synem Jakuba Kapellnera, dzierżawcy majątków ziemskich, i Ewy z domu Gelb. Gimnazjum ukończył w Tarnowie, studia medyczne rozpoczął w Krakowie na Uniwersytecie Jagiellońskim, w roku akademickim 1898–1899 studiował w Wiedniu, aby ostatecznie ukończyć studia w Krakowie na Wydziale Lekarskim UJ, gdzie w 1902 uzyskał dyplom doktora medycyny. W latach studiów wstąpił do radykalno-demokratycznej organizacji studenckiej „Zjednoczenie” zostając w czerwcu 1899 jej przewodniczącym. Od 1896 wraz z Zenonem Klemensiewiczem redagował pismo PPSD przeznaczone dla chłopów „Prawo Ludu”. W 1903 zaczął wykłady popularyzatorskie z zakresu medycyny na Uniwersytecie Ludowym im. Adama Mickiewicza, prowadząc równocześnie swoją praktykę lekarską. „W budzącym się zbrojnym ruchu niepodległościowym bierze jako jeden z pierwszych żywy udział, wstępując w szeregi Związku Strzeleckiego i należąc do najczynniejszych jego organizatorów i wykładowców w szkole bojowej”. Wiosną 1913 zorganizował pierwszy sanitarny bojowy oddział strzelecki, składający się z 70 osób.
Po wybuchu I wojny światowej, 6 sierpnia 1914 wstąpił do Legionów Polskich. Służył w 5 pułku piechoty w składzie I Brygady, gdzie był naczelnym lekarzem w stopniu majora. Wraz z pułkiem uczestniczył w walkach, m.in. po bitwie pod Kostiuchnówką, 7 lipca 1916 został ranny w czasie odwrotu z pozycji na Polskiej Górze. W 1917, po kryzysie przysięgowym, został internowany w obozie w Szczypiornie. Po uwolnieniu został członkiem Polskiej Organizacji Wojskowej. Za postawę wykazaną w czasie walki, 17 maja 1922 odznaczono go orderem wojskowym „Virtuti Militari” V klasy, a we wniosku o jego nadanie, czytamy m.in.:
1 listopada 1918 przyjęto go do tworzącego się Wojska Polskiego. Został awansowany do stopnia podpułkownika służby zdrowia Wojska Polskiego ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919. W 1920 – na własną prośbę, przeniesiono go do rezerwy. W 1928 był zweryfikowany z 1 lokatą w Korpusie Oficerów Sanitarnych Lekarzy.
Po wojnie powrócił do wykonywania zawodu, pracował także dla Ubezpieczalni Społecznej, od 1919 był członkiem PPS, po przewrocie majowym 1926 wystąpił jednak z partii i już jako Kaplicki wspierał ugrupowania obozu sanacyjnego. W Krakowie zaangażował się w prace BBWR. Staje na czele Grupy Regionalnej Posłów i Senatorów Rzeczypospolitej Polskiej, a także obejmuje prezesurę Rady Wojewódzkiej BBWR.
16 lutego 1933 Rada Miasta Krakowa powierzyła mu stanowisko prezydenta miasta, ponownie na podstawie nowej ustawy samorządowej został prezydentem Krakowa na kadencję 5-letnią w styczniu 1934. W czerwcu 1933 wybrany wiceprezesem Związku Miast Polskich.
Kaplicki zreorganizował finanse miasta, prowadząc pomyślną politykę finansową ustępując ze stanowiska w 1939 tuż przed II wojną światową zostawiał Kraków z pokaźnymi, kilkunastomilionowymi rezerwami finansowymi. Powołał do życia Oddział Zabudowy Miasta, który przygotował ogólny plan zabudowy z uwzględnieniem gmin podmiejskich. Opracowano całokształt potrzeb inwestycyjnych miasta na czas 6 lat (1937–1943). Był to pierwszy taki perspektywiczny plan rozwoju Krakowa. W 1934 otwarto nowa linię tramwajową do Cmentarza Rakowickiego. Wspierał budowę nowego gmachu dla Muzeum Narodowego, poparł pomysł postawienia pomnika Józefa Dietla.
W okresie dwudziestolecia międzywojennego należał do Związku Strzeleckiego, gdzie piastował stanowisko Prezesa Okręgu, a także do Związku Rezerwistów. Ponadto był członkiem Zarządu Okręgu Kraków Związku Legionistów Polskich w 1936Związek Legionistów Polskich: 1936-1938 r.: sprawozdanie Zarządu Głównego Związku Legionistów Polskich, Warszawa 1938, s. 72.. Oprócz tego utworzył Związek Lekarzy Kas Chorych, którego był również Prezesem Okręgu. W 1937 został wybrany wiceprezesem Związku Miast Małopolskich i pełnił tę funkcję do 1939Rocznik Polityczny i Gospodarczy 1939, Warszawa 1939, s. 305..
W lutym 1939 Kaplicki objął kierownicze stanowisko Jaworznickich Kopalni Węgla. W latach 1939–1941 znalazł się na terenie ZSRR, w Kerminie w Uzbekistanie. Wstąpił do 7 Dywizji Armii Polskiej gen. Andersa, służył jako lekarz w batalionie saperów. W 1942 znalazł się w Anglii, od 1948 mieszkał w Polskim Osiedlu Mieszkaniowym w Penrhos w Walii i tutaj pozostał do końca życia. Zmarł w polskim szpitalu, pochowany został na cmentarzu w Wrexham Denbighshire.
Był kawalerem.
Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 6584 – 17 maja 1922 Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski – 10 listopada 1938 „za zasługi na polu pracy społecznej i zawodowej”. Krzyż Niepodległości – 13 kwietnia 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości” Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski – 10 listopada 1928M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 631 „za zasługi na polu wychowania fizycznego i przysposobienia wojskowego”. Krzyż Walecznych Order Krzyża Orła III klasy – Estonia, 1931
Przypisy
Bibliografia Józef Buszko, Kaplicki Mieczysław, [w:] Polski Słownik Biograficzny, tom 11, 1964–1965.
Kategoria:Członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej Kategoria:Członkowie terytorialnych władz organizacyjnych Związku Legionistów Polskich Kategoria:Członkowie Związku Strzeleckiego (1910–1914) Kategoria:Członkowie Związku Strzeleckiego (1919–1939) Kategoria:Członkowie Związku Miast Małopolskich Kategoria:Członkowie Związku Miast Polskich (II Rzeczpospolita) Kategoria:Ludzie urodzeni w Wietrzychowicach (województwo małopolskie) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Złotym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Pochowani na cmentarzu we Wrexham Kategoria:Podpułkownicy lekarze II Rzeczypospolitej Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Krzyża Orła Kategoria:Polscy dermatolodzy Kategoria:Polscy Żydzi – żołnierze II Rzeczypospolitej Kategoria:Prezydenci Krakowa (II Rzeczpospolita) Kategoria:Urodzeni w 1875 Kategoria:Zmarli w 1959 Kategoria:Żołnierze I Brygady Legionów Polskich