Świerk biały, świerk kanadyjski (Picea glauca (Moench) Voss) – gatunek wiecznie zielonego drzewa z rodziny sosnowatych (Pinaceae). Pochodzi z północnych obszarów Ameryki Północnej, od centralnej Alaski, na wschód do Nowej Fundlandii, na południe do północnych stanów Montana, Michigan i Mine. Występuje także odizolowana populacja w Black Hills w Dakocie Południowej.
W Polsce uprawiane są w ogrodach odmiany ozdobne, zwłaszcza 'Conica' pochodzenia mieszańcowego, rzadko forma botaniczna, spotykana na zalesionych wydmach na wybrzeżu Bałtyku.
Morfologia Pokrój Drzewo osiągające wysokość 20–30 m, podobne pokrojem do świerka kłującego. Korona wąska, wąskopiramidalna Pień i pędy Kora cienka i łuskowata, odpada okrągłymi płatami o średnicy 5–10 cm. Pędy nagie, początkowo różowawe, później kremowe do prawie białych. Silne pędy z nalotem woskowym. Liście Igły o długości 8–10 mm, rzadziej do ponad 20 mm, tępe, o romboidalnym przekroju poprzecznym, z wierzchu niebiesko-zielone, od spodu niebiesko-białe. Po roztarciu silnie aromatyczne (zapach ostry i opisywany jako raczej nieprzyjemny). Szyszki Długości zwykle 5–6 cm (rzadziej od 2,5 do 8 cm), zamknięte szerokie na 1,5 cm, otwarte osiągają do 2,5 cm średnicy. Łuski cienkie i giętkie, całobrzegie i zaokrąglone, długości 15 mm. Nasiona są czarne, długości 2–3 mm, z brązowym, wiotkim skrzydełkiem o długości 5–8 mm.
Biologia i ekologia Typowa forma gatunku w swoim naturalnym środowisku żyje do 350 lat. Już młode drzewa zwykle zawiązują obficie szyszki. Kwiaty zapylane są przez wiatr. Szyszki dojrzewają w 4–6 miesięcy od zapylenia, nasiona rozsiewane są przez wiatr.
Zasiedla różne gleby i siedliska – od kamienistych i jałowych po bagienne. Tworzy lasy wspólnie ze świerkiem czarnym (Picea mariana), modrzewiem amerykańskim (Larix laricina) i jodłą balsamiczną (Abies balsamea). Jest gatunkiem światłożądnym, dobrze znosi silne mrozy, suche i zanieczyszczone powietrze.
Systematyka i zmienność Gatunek z podsekcji Picea i sekcji Picea w obrębie rodzaju świerk Picea. Tworzy mieszańce ze świerkiem Engelmanna (P. engelmannii) i sitkajskim (P. sitchensis). Ten pierwszy zwany jest świerkiem zachodnim P. ×albertiana. Są to drzewa o bardzo wąskiej koronie, pędach owłosionych bez nalotu woskowego, igłach dłuższych niż u ś. białego oraz bardziej pękatych szyszkach o łuskach ostro zakończonych. Od tego mieszańca pochodzi popularnie uprawiana odmiana 'Conica'.
Zastosowanie Drewno jest miękkie i lekkie. Używa się go do wyrobu papieru oraz w budownictwie jako budulec. Jest uprawiany w wielu krajach świata jako roślina ozdobna w parkach i zieleni miejskiej. Jego dużo mniejsze i bardziej ozdobne kultywary są uprawiane w ogródkach przydomowych i parkach. Odmiany ozdobne o niewielkiej wysokości nadają się do ogródków przydomowych, do ogrodów skalnych i na wrzosowiska. Mogą też być uprawiane w donicach.
Odmiany ozdobne
thumb|right|'Conica' 'Conica' – często uprawiana odmiana charakteryzująca się regularnie stożkowatą i gęstą koroną. Rośnie bardzo powoli; po 10 latach osiąga co najwyżej 1,5 m wysokości. 'Alberta globe' – ma koronę kopulastą lub kulistą i osiąga wysokość do 1m 'Echinoformis' – korona płaskokulista, igły delikatne, niebieskozielone. Osiąga wysokość do 1 m. 'Laurin' – odmiana karłowata o koronie wąskostożkowej. Rośnie bardzo powoli (rocznie przyrasta tylko 2–3 cm). 'Sanders blue' – rzadziej spotykana o srebrnych igłach, rośnie wolniej niż 'Conica' i ma szerszy pokrój. 'Maigold' – wolno rosnąca o wąskostożkowatym pokroju i efektownych przyrostach wiosennych, jednak blaknących z czasem.
Uprawa Wszystkie odmiany świerka białego najlepiej rosną na glebach świeżych i wilgotnych, preferują stanowiska dobrze nasłonecznione. Uprawia się je z sadzonek wyhodowanych przez ogrodników (przez szczepienie), przy uprawianiu z nasion niektóre odmiany nie zachowują bowiem cech rośliny matecznej. Są wrażliwe na zanieczyszczenia powietrza, atakowane bywają przez mszyce i przędziorki, a w wilgotnych miejscach i przy długotrwałej wilgotnej pogodzie również przez choroby grzybowe.
Przypisy
Kategoria:Sosnowate Kategoria:Drzewa i krzewy ozdobne