Karol Wilhelm Koranyi (ur. 18 lutego 1897 we Lwowie, zm. 23 września 1964 w Warszawie) – polski prawnik, historyk prawa karnego.
Życiorys W 1915 roku ukończył VII Gimnazjum we Lwowie, po czym podjął studia prawnicze w Wiedniu. W latach 1916–1918, podczas I wojny światowej, służył w wojsku austriackim, brał udział m.in. w walkach na froncie włoskim oraz w bitwie pod Verdun. Po wojnie kontynuował studia prawnicze na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie. Wśród jego wykładowców byli Władysław Abraham, Przemysław Dąbkowski i Alfred Halban. Studiował też historię i etnografię (u Adama Szelągowskiego i Adama Fischera). W latach 1920–1921 służył w Wojsku Polskim w stopniu podporucznika, początkowo w 40 Pułku Piechoty we Lwowie, a następnie w 48 Pułku Piechoty, stacjonującym w Stanisławowie.
Studia ukończył w 1922 roku, uzyskując stopień doktora pod kierunkiem Kamila Stefko. Rozpoczął aplikację adwokacką, której nie ukończył. Od 1923 roku pracował na UJK: najpierw jako asystent prof. Przemysława Dąbkowskiego w Katedrze Historii Prawa Polskiego, następnie jako docent. 16 kwietnia 1929 roku został członkiem Towarzystwa Naukowego we Lwowie, w którym należał do Sekcji historii społecznej i gospodarczej. Należał także do Towarzystwa Ludoznawczego we Lwowie. W 1931 roku uzyskał habilitację na podstawie rozprawy pt. Podstawy średniowiecznego prawa spadkowego. Wybuch II wojny światowej nie pozwolił na rozpatrzenie wniosku o tytuł profesora złożonego w 1939 roku.
W latach 1939–1941 oraz 1944–1945 pracował na Uniwersytecie Iwana Franki, gdzie jako docent prowadził wykłady z powszechnej historii państwa i prawa.
Po wojnie został powołany na stanowisko profesora organizowanego Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Współtworzył Wydział Praw tej uczelni, kierował Katedrą Historii Prawa na Zachodzie Europy (1945–1951) oraz Katedrą Prawa Państwowego (1947–1949). W latach 1947–1948 pełnił funkcję prorektora, a następnie rektora UMK (1948–1951). Wykładał również na uniwersytetach Jagiellońskim i Warszawskim. W roku 1952 przeniósł się ostatecznie do Warszawy, gdzie do śmierci był związany ze stołecznym Uniwersytetem.
W latach 1947–1953 był członkiem Zarządu Głównego i II zastępcą prezesa Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego Oddział w Toruniu.
Był mężem Jadwigi z Barszczewskich (zm. 1985).
Zmarł w Warszawie, pochowany na cmentarzu Powązkowskim (kwatera 177-2-13,14).
Ważniejsze publikacje Kilka uwag o dawnem prawie polskim, dzisiejszym prawie ludowym, „Nowa Ziemia Lubelska”, nr 36, Lublin 1925 O kradzieży na podstawie regestru złoczyńców grodu sanockiego 1554–1638, Lwów 1925 Czy tortury są dalszym ciągiem sądów bożych?, „Lud”, t. XXV, (serja II, t. V), Lwów 1926 Czary w postępowaniu sądowym (szkic prawno-etnologiczny), Lwów 1927 Danielis Wisneri, „Tractatus brevis de extramagis lamiis, veneficis” a „Czarownica powołana (Szkic z dziejów polskiej literatury prawniczej)”. Pamiętnik trzydziestolecia pracy naukowej Przemysława Dąbkowskiego, Lwów 1927 Czary i gusła przed sadami kościelnymi w Polsce w XV i w pierwszej połowie XVI wieku, Lwów 1928 Ze studiów nad wierzeniami w historii prawa karnego. I: Beczka czarownic, Lwów 1928 Łysa Góra. Studium z dziejów wierzeń ludowych w Polsce w XVII i XVIII wieku, Lwów 1929 Bismarck a sprawa polska w przededniu powstania styczniowego. Szkic historyczny, Lublin 1929 O pochodzeniu zwyczaju tzw. oślego pogrzebu, „Lud”, t. XXXI, Lwów 1929, s.44–47 Konstytucje cesarza Fryderyka II przeciw heretykom i ich recepcja w Polsce, Lwów 1930 O niektórych postanowieniach karnych statutu litewskiego z r. 1529: (studjum prawno-porównawcze), Wilno 1933 Historia ustroju na zachodzie Europy, cz. 1, Toruń 1946 Powszechna historia ustrojów państwowych i prawa cz. 1: Epoka niewolnictwa (Egipt, Babilonia, Grecja, Rzym do w. IV), Toruń 1950 (nowe wyd., Warszawa 1951) cz. 2: Średniowiecze, Warszawa 1951 3: Średniowiecze, cz. 2, z. 1–2, Warszawa 1951 Powszechna historia państwa i prawa, cz. 2–6, Warszawa 1951–1955 O postępowych tradycjach w polskim piśmiennictwie karnym XVI i XVII wieku, Warszawa 1952 Powszechna historia państwa i prawa w zarysie t. 1: Epoka niewolnictwa, Warszawa 1951 (wyd. 2, 1954) t. 2: Epoka feudalizmu, Warszawa 1955 t. 3, Warszawa 1959 [wydany pt. Powszechna historia państwa i prawa] O prawie sądowym w Historii państwa i prawa Polski, t. I i II, Warszawa 1958 Jeszcze w sprawie syntezy historii prawa sądowego, Poznań 1959
Powszechna historia państwa i prawa [ostatnia, 4-tomowa wersja podręcznika akademickiego, której wydawanie rozpoczęto za życia autora] t. I: Starożytność, Warszawa 1961 (wyd. 2, 1965) t. II: Średniowiecze, cz. I, Warszawa 1963 [ciąg dalszy Średniowiecza zawarto w t. III] t. III, Warszawa 1966 t. IV, Warszawa 1967 Powszechna historia prawa, oprac. Katarzyna Sójka-Zielińska, Warszawa 1976 (wyd. 4, 1983) [opracowana na podstawie 4-tomowego wydania z lat 60.]
Ordery i odznaczenia
Order Sztandaru Pracy II klasy Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (11 lipca 1948) „za zasługi na polu pracy zawodowej i społecznej”. Medal 10-lecia Polski Ludowej (19 stycznia 1955) – Uchwała Rady Państwa z dnia 19 stycznia 1955 r. nr 0/201 – na wniosek Ministra Szkolnictwa Wyższego.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Absolwenci Wydziału Prawa Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie Kategoria:Członkowie Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego Kategoria:Członkowie Towarzystwa Naukowego we Lwowie Kategoria:Ludzie urodzeni we Lwowie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy II klasy Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Polscy historycy prawa Kategoria:Prorektorzy Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu Kategoria:Rektorzy Uniwersytetu Mikołaja Kopernika Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1897 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu im. Iwana Franki we Lwowie Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Prawa Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie Kategoria:Zmarli w 1964