Stefan Potocki herbu Pilawa (ur. 2 marca 1568, zm. 5 marca 1631) – wojewoda bracławski, starosta feliński, starosta lityński w 1619 rokuw tym roku uzyskał dożywocie na starostwo lityńskie, Krzysztof Chłapowski, Starostowie niegrodowi w Koronie 1565-1795 Materiały źródłowe, Warszawa, Bellerive-sur-Allier 2017, s. 326., starosta kamieniecki pisarz polny koronny, generał podolski, rotmistrz wojska powiatowego ziemi halickiej w 1618 rokuDariusz Kupisz, Wojska powiatowe samorządów Małopolski i Rusi Czerwonej w latach 1572 – 1717, Lublin 2008, s. 420..
Wywód genealogiczny
Życiorys Syn Mikołaja – dworzanina i rotmistrza królewskiego, brat: Andrzeja kasztelana kamienieckiego, Jakuba wojewody bracławskiego i Jana wojewody bracławskiego. Posiadał majątki ziemskie: Złoty Potok, Buczacz i Czortków. Od 1599 roku rotmistrz królewski, później pisarz polny koronny od 1612 i wojewoda bracławski od 1628.
Był też generałem ziem podolskich. W 1600 był posłem na sejmAndrzej Radman, Marek Ferenc, Rejestr senatorów i posłów na sejmie walnym warszawskim 9 lutego - 21 marca 1600 r., [w:] Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. MCCLXVII – 2004, Prace Historyczne, z. 131, s. 100.. W 1607 zorganizował za zezwoleniem królewskim wyprawę do Mołdawii, która po śmierci ojca jego żony Marii, Jeremiego Mohyły (zm. 1606) oraz jego brata Szymona, hospodarów mołdawskich, osadziła na tronie jej brata, Konstantego Mohyłę. Gdy ten został powtórnie wygnany, w 1612 wyprawił się ponownie do Mołdawii, jednak został pokonany przez Turków w bitwie pod Sasowym Rogiem i znalazł się w niewoli tureckiej, zaś oddziały tatarskie w odwecie spustoszyły południowe pogranicze Rzeczypospolitej. Z niewoli powrócił dopiero po kilku latach.
16 czerwca 1608 r. Stefan Potocki podarował Dominikanom miejsce na budowę kościoła i klasztoru w Potoku ZłotymTomasz Henryk Skrzypecki: Potok Złoty na tle historii polskich kresów południowo-wschodnich, s. 20.. Był właścicielem m.in. GwoźdzcaThomae Pirawski relatio status Almae Archidioecesis Leopoliensis : accedunt testamenta eiusdem Th. Pirawski et Ioannis Zamoiscii, archiepiscopi leopoliensis. Leopoli : Sumptibus Societatis Historicae, drukarnia Wł. Łozińskiego, 1893, s. 150..
Został pochowany w Potoku ZłotymSadok Barącz: Pamiątki buczackie. Lwów: Drukarnia Gazety Narodowej, 1882, s. 52. (w fundowanym przez niego kościele Narodzenia Najświętszej Panny Marii i św. Szczepana Pierwszego Męczennika w Potoku ZłotymTomasz Zaucha: Kościół parafialny p.w. Narodzenia Najśw. Panny Marii i Św. Szczepana pierwszego męczennika w Potoku Złotym. [W:] Materiały do dziejów sztuki sakralnej na ziemiach wschodnich dawnej Rzeczypospolitej. Cz. 1 : Kościoły i klasztory rzymskokatolickie dawnego województwa ruskiego. Kraków: wyd. «Antykwa», drukarnia «Skleniarz», 2010. .).
Zobacz też Potoccy herbu Pilawa chorągiew husarska koronna Stefana Potockiego Pułk jazdy koronnej Stefana Potockiego
Przypisy
Bibliografia Andrzej Lipski: Potocki Stefan h. Pilawa (ok. 1568—1631). W: Polski Słownik Biograficzny. T. XXVIII/1, zeszyt 116. Wrocław — Warszawa — Kraków — Gdańsk — Łódź : Zakład Narodowy Imienia Ossolińskich, Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, 1983, 1—176 s, s. 173—176. Władysław Łoziński: Prawem i lewem. Obyczaje na Czerwonej Rusi w pierwszej połowie XVII wieku. T. 2. Lwów : nakładem księgarni H. Altenberga 1904. [dostęp 2018-06-25] Kasper Niesiecki: Korona Polska przy Złotey Wolności Starożytnemi Wszystkich Kathedr, Prowincyi y Rycerstwa Kleynotami Heroicznym Męstwem y odwagą… T. III. Lwów: Wyd. drukarnia Collegium Lwowskiego Societatis Jesu, 1740, s. 702—703.
Linki zewnętrzne Genealogia polskich rodzin arystokratycznych. Stefan Potocki h. Pilawa (Złota) (ID: 5.731.272). [dostęp 2017-06-30]
Kategoria:Fundatorzy obiektów sakralnych I Rzeczypospolitej Kategoria:Generałowie ziem podolskich Kategoria:Ludzie związani z Jezupolem (I Rzeczpospolita) Kategoria:Pisarze polni koronni Kategoria:Posłowie na sejm zwyczajny 1600 Stefan Potocki (wojewoda bracławski) Kategoria:Rotmistrzowie husarii koronnej Kategoria:Rotmistrzowie wojsk powiatowych (ziemia halicka) Kategoria:Senatorowie świeccy I Rzeczypospolitej Kategoria:Starostowie felińscy Kategoria:Starostowie kamienieccy (województwo podolskie) Kategoria:Starostowie lityńscy Kategoria:Urodzeni w 1568 Kategoria:Właściciele Buczacza Kategoria:Właściciele Gwoźdzca Kategoria:Właściciele Koropca Kategoria:Właściciele Potoku Złotego Kategoria:Wojewodowie bracławscy Kategoria:Zmarli w 1631