Ostronos, ostronosek (Nasua) – rodzaj ssaków z rodziny szopowatych (Procyonidae).
Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące od południowo-zachodnich części Stanów Zjednoczonych do Ameryki Południowej.
Morfologia i ekologia Długość ciała (bez ogona) 36–68 cm, długość ogona 20–68 cm; masa ciała 1–7,2 kg. Cechuje je ruchliwy, ryjkowato wydłużony nos i smukły ogon, są ciekawskimi, dobrze wspinającymi się zwierzętami. Samce są nieco większe od samic i prowadzą samotny tryb życia. Do stad dołączają tylko w okresie godowym. Stada liczące od 5 do 40 osobników tworzą samice z młodymi. Żerują dniem w zaroślach i lasach, poszukując nasion, owoców, jaj i małych kręgowców.
Co roku w okresie godowym do stada samic przyłącza się jeden samiec. Około 7-8 tygodni później ciężarne samice opuszczają stado i budują gniazda na drzewach, gdzie przychodzi na świat potomstwo. Przeciętnie w jednym miocie rodzą się 3-4 młode. Około sześciu tygodni po okoceniu się, matki wraz z potomstwem wracają do stada.
Ostronosy są utrapieniem dla farmerów, gdyż często niszczą pola kukurydziane i pustoszą kurniki. Trudno je upolować. Kryją się w koronach drzew albo ratują się pomysłowym fortelem: gdy słyszą strzał lub klaśnięcie padają na ziemię i udają martwe.
Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1780 roku lekarz, chemik i przyrodnik Gottlieb Conrad Christian Storr w publikacji swojego autorstwa poświęconej systematyce ssaków. Gatunkiem typowym jest (absolutna tautonimia) ostronos rudy (N. nasua).
Etymologia Nasua (Nasica): ‘nos’. Coati: nazwa w tupi coati dla otronosa (cua ‘pas’; tim ‘nos’). Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Viverra nasua . Mamnasuaus: modyfikacja zaproponowana przez meksykańskiego przyrodnika Alfonso Luisa Herrerę w 1899 roku polegająca na dodaniu do nazwy rodzaju przedrostka Mam (od Mammalia). Nasuella: rodzaj Nasua (ostronos); łac. przyrostek zdrabniający -ella. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Nasua olivacea meridensis .
Podział systematyczny We wcześniejszych ujęciach systematycznych takson olivacea (wraz z meridensis) był zaliczany do rodzaju Nasuella jednak analizy przeprowadzone w 2021 roku na podstawie danych mitochondrialnych i kariotypowych wykazały, że Nasuella jest genetycznie nie do odróżnienia od Nasua i powinien zostać włączony do tego rodzaju, jednocześnie uznając meridensis za młodszy synonim olivacea; w takim ujęciu do rodzaju należą następujące występujące współcześnie gatunki: Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiaryDC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała StatusIUCNcentruj|150pxNasua nasua(Linnaeus, 1766)ostronos rudy12 podgatunkówod Kolumbii i Wenezueli (z wyjątkiem formacji roślinnych Llano) na południe do Boliwii, Paragwaju, północnej Argentyny i Urugwaju; zakres wysokości: do 2500 m n.p.m.DC: 43–58 cmDO: 42–55 cmMC: 2–7,2 kgcentruj|150pxNasua narica(Linnaeus, 1766)ostronos białonosy4 podgatunkipołudniowo-zachodnie Stany Zjednoczone (Arizona i południowy Nowy Meksyk), Meksyk (włącznie z wyspą Cozumel) na południe przez Amerykę Środkową to zachodniej i północnej KolumbiiDC: 43–68 cmDO: 42–68 cmMC: 3,5–5,6 kgcentruj|150pxNasua olivacea(J.E. Gray, 1865)ostronosek górski3 podgatunkiAndy w północno-zachodniej Wenezueli, Kolumbii i Ekwadorze; zakres wysokości: powyżej 2000 m n.p.m.DC: 36–39 cmDO: 20–24 cmMC: 1–1,5 kg Kategorie IUCN: – gatunek najmniejszej troski, – gatunek bliski zagrożenia.
Opisano również gatunki wymarłe: Nasua mastodonta (Ameryka Północna; pliocen–plejstocen) Nasua pronarica (Ameryka Północna; pliocen)
Uwagi
Przypisy
Nazwy zwyczajowe za:
Bibliografia
Kategoria:Szopowate