thumb|Charakterystyczne mięsiste plamy na kapeluszu thumb thumb Lejkówka jadowita (Collybia rivulosa (Pers.) Z.M. He & Zhu L. Yang) – gatunek grzybów należący do rzędu pieczarkowców (Agaricales).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Collybia, Clitocybaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1801 r. Christiaan Hendrik Persoon, nadając mu nazwę Agaricus rivulosus. Potem zaliczano go do różnych innych rodzajów. W 2023 r. Z.M. He i Zhu L. Yang po przeprowadzeniu badań genetycznych przenieśli go do rodzaju Collybia (pieniążek). Synonimy naukowe: Agaricus rivulosusPers. 1801 Clitocybe dealbata var. rivulosa (Pers.) P. Kumm. 1871 Clitocybe rivulosa (Pers.) P. Kumm. 1871 Omphalia rivulosa (Pers.) Quél. 1886 W 2003 r. Władysław Wojewoda gatunkowi Clitocybe dealbata nadał polską nazwę lejkówka jadowita, zaś Clitocybe rivulosa uznał za jego synonim. Jednak według Index Fungorum są to odrębne gatunki. W 2025 r. Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów zarekomendowała dla C. dealbata nazwę lejkówka strumykowa, zaś dla C. rivulosa nazwę lejkówka jadowita. Po przeniesieniu do rodzaju Collybia nazwa ta stała się niespójna z nazwą naukową.
Morfologia Kapelusz Średnicy 2–5 cm. Początkowo wypukły z podwiniętymi brzegami, później płaski, często z wgłębieniem pośrodku, a na dnie wgłębienia niekiedy mały garbek. Za młodu czysto biały, pokostowato oszroniony, później z koncentrycznymi strefami cielistymi, pod warstwą oszronienia na ogół bladocielisty; gładki, nagi. Bardzo charakterystyczne dla tego gatunku są mięsiste plamy na kapeluszu. Blaszki Najpierw białe, potem szarawobiaławe, gęste, ścieśnione, prosto przyrośnięte. Dość głęboko zbiegają na trzon. Trzon Wysokość 2–4 cm, grubość 4–6 mm, walcowaty, pełny, nieco włóknisty (podłużnie). Kolor biały do cielistego. Miąższ Biały, cienki, elastyczny, nie zmienia zabarwienia po przekrojeniu. Smak nieznaczny, zapach przypomina świeżo zmieloną mąkę lub świeżo piłowane drzewo. Wysyp zarodników Biały. Zarodniki elipsoidalne, gładkie, bezbarwne, o średnicy 4–5,5 × 2,5–3,5 µm. Gatunki podobne kredolejkówka biaława (Leucocybe candicans), która jednak na kapeluszu nie ma charakterystycznych przebarwień, a podstawa jej trzonu pokryta jest białymi strzępkami grzybni. tzw. lejkówka liściowa (Collybia phyllophila). Jest większa, jej blaszki słabo zbiegają i nie ma przebarwień na kapeluszu.
Występowanie i siedlisko Występuje na wszystkich kontynentach poza Antarktydą.
Owocniki pojawiają się od sierpnia do listopada, w miejscach trawiastych, na łąkach uprawnych, pastwiskach, polach, obrzeżach dróg lub na skraju lasów liściastych, także pod zaroślami w parkach. Występuje pojedynczo lub w małych grupach, dość pospolicie.
Znaczenie Grzyb silnie trujący (zatrucia muskarynowe). Zawiera dość dużo muskaryny, trucizny działającej na nerwy. Objawy występują po upływie 1/4–4 godzin od zjedzenia. Objawy: silne pocenie, łzawienie, zaburzenia widzenia, wymioty, kolki żołądkowo-jelitowe. Silne zatrucie może spowodować śmierć. Zdarza się to jednak rzadko, głównie u ludzi z niewydolnością oddechową lub niedoczynnością serca. Pierwsze objawy zatrucia pojawiają się już po 15–30 minutach od spożycia grzybów i często mijają po 2 godzinach. Odtrutkę stanowi atropina.
Przypisy
Kategoria:Clitocybaceae Kategoria:Grzyby trujące Kategoria:Mykobiota Polski