250px|thumb|Obraz przedstawiający psa z wymarłej rasy alpejskich mastifów, prawdopodobnie protoplasty bernardyna thumb|250px|Landseer na obrazie Sir Edwina Landseera "Saved"
Molosy (z łac. molossus – z krainy Molossów) – nazwa dużych psów z ras o ciężkiej, zwartej budowie, silnie umięśnionych, zwykle o krótkim pysku, wywodzących się prawdopodobnie od jednego przodka. Nazwa pochodzi od greckiego plemienia Molossów (psy Molossów). Współczesne rasy psów molosowatych są użytkowane głównie jako psy pasterskie i stróżujące.
Rys historyczny Dokładne pochodzenie przodków współczesnych molosów nie jest znane. Prawdopodobnie przybyły z Azji (Asyria lub Tybet) i zostały sprowadzone do Europy przez starożytnych Rzymian, a następnie rozprzestrzeniły się po kontynencie. Zyskały dużą popularność jako psy bojowe, myśliwskie i stróżujące.
W Historia animalium Arystoteles określił molosy jako rasę (9,1: stgr. τὸ ἐν τῇ Μολοττίᾳ γένος τῶν κυνῶν, tó en tḗ Molottíā génos tṓn kynṓn), która w pogoni nie różni się zasadniczo od innych, ale w roli psów pasterskich jest lepsza z powodu rozmiarów i odwagi, z jaką te psy odpierają ataki dzikich zwierząt.
Molosy wykorzystywano w bitwach i do psich walk, a Henryk Sienkiewicz pisze w Quo vadis, że podczas prześladowania chrześcijan sprowadzono do Rzymu na urządzone z tej okazji igrzyska słonie i tygrysy z Azji, krokodyle i hipopotamy z Nilu, lwy z Atlasu, wilki i niedźwiedzie z Pirenejów, zaciekłe psy z Hibernii, psy molosy z Epiru, bawoły i olbrzymie srogie tury z Germanii. Z czasem wyselekcjonowano rasy psów mniejszych oraz łagodniejszych, użytkowanych do pilnowania stad zwierząt hodowlanych, a także w ratownictwie górskim i wodnym.
thumb|250px|Głowa mastifa angielskiego pręgowanego thumb|250px|Mastif tybetański thumb|250px|Selekcja ukierunkowana na małe rozmiary zaowocowała uzyskaniem takich ras jak buldog francuski
Molosy w klasyfikacji FCI W klasyfikacji FCI psy molosowate zaliczono do grupy II, w sekcji Molossoid breeds – molosy, oraz w sekcji małych psów molosowatych (small molossian type dogs).
Sekcja molosów została podzielona na dwa typy: typ mastifa, do którego zaliczono rasy: bokser broholmer buldog angielski buldog kontynentalny (rasa wstępnie uznana w 2022) bulmastif cane corso cão fila de São Miguel dog argentyński dog kanaryjski dog niemiecki dog z Bordeaux dog z Majorki fila brasileiro mastif angielski mastif neapolitański rottweiler shar pei tosa
typ górski, do którego należą: aidi anatolian bernardyn cão da Serra da Estrela ciobănesc românesc de Bucovina hovawart landseer leonberger mastif hiszpański mastif pirenejski mastif tybetański nowofundland owczarek kaukaski owczarek kraski owczarek środkowoazjatycki pies z Castro Laboreiro pirenejski pies górski portugalski pies stróżujący sarplaninac tornjak
Rasy zaliczone do sekcji małych psów molosowatych: buldog francuski mops Boston terrier
Rasy nierejestrowane w FCI akbash dog (w klasyfikacji FCI uznawany za odmianę owczarka anatolijskiego) alano español american mastiff boerboel buldog amerykański dogo sardo
Zobacz też
wykaz ras psów agresywnych psy pierwotne
Przypisy Rasa wstępnie uznana przez FCI, bez prawa do CACIB Systematyka ras według FCI z uwzględnieniem polskiego nazewnictwa ras (pdf), Związek Kynologiczny w Polsce - Zarząd Główny
*