Emalia drutowa, emalia siedmiogrodzka, emalia filigranowa, emalia węgierskaW. Ślesiński podaje nazwy e. drutowa, e. węgierska, e, siedmiogrodzka z e. drutową jako wiodącą (str. 290), A. Tomaszewska-Szewczyk – cztery wymienione ze wskazaniem na e. filigranową (str. 8), w „Słowniku terminologicznym sztuk pięknych” mowa o e. siedmiogrodzkiej i e. węgierskiej (str. 101), Janiszewska i Nowacki wymiennie używają określeń e. drutowa, e. węgierska i e. siedmiogrodzka (str. 87). – emalierska technika zdobnicza, polegająca na wypełnianiu emalią pól (komórek) z przylutowanego do metalowej powierzchni drutu, często o splocie filigranowym. W emalii drutowej komórki wypełniane są do niepełnej wysokości, zwykle dwiema warstwami emalii, tak by drut wystawał ponad jej powierzchnię. Po wypaleniu powierzchnia emalii przyjmuje kształt wklęsły, co w połączeniu z wystającymi krawędziami komórek utrudnia jej wyszlifowanie. Nie jest gładka, ale cechuje się wysokim połyskiem, zaś wystający drut zapewnia dodatkowy efekt cieniowania.

Emalia drutowa to technika z grupy emalii artystycznych, zaliczana do technik emalii złotniczych (emalię nakłada się w nich na przedmiot, zamiast go nią malować). Wykazuje pokrewieństwo z techniką emalii komórkowej; wyróżnia ją zastosowanie drutu okrągłego lub czworokątnego jako ścianek komórek.

Początki emalii drutowej datowane są na przełom XIII i XIV stulecia. Jako kraj pochodzenia wymieniane są Włochy lub Siedmiogród. Największą świetnością cieszyła się pomiędzy XV a XVII w. na Węgrzech, w Siedmiogrodzie i we Włoszech. Dla emalii siedmiogrodzkiej charakterystyczne było zastosowanie drutu filigranowego. Wczesne emalie węgierskie naśladowały tkaninę ludową. Początkowo stosowano głównie takie kolory jak czerwień, biel, zieleń; od XVI w. paleta barw stała się chłodniejsza, a czerwień została wyparta przez żółć.

Poza macierzystym obszarem emalia drutowa zaczęła rozpowszechniać się w początkach XVI w.; do Polski trafiła za pośrednictwem węgierskich wykonawców na przełomie XV i XVI w. W drugiej połowie XVII w. ważnym ośrodkiem tej techniki stała się Moskwa. Oprócz Rosji w tamtym okresie stosowano ją na Węgrzech, w południowych Niemczech (z ośrodkami w Norymberdze i Augsburgu) oraz w Holandii.

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Jubilerstwo Kategoria:Zdobnictwo