Awenturyn, awanturyn, kwarc awenturynowy – minerał lub skała, odmiana kwarcu o iskrzącym odbiciu, spowodowanym drobnymi inkluzjami miki lub hematytu. Ma zróżnicowaną barwę, np. srebrzystą, żółtawą, brunatnoczerwoną lub zieloną. Wariant zielony swą barwę zawdzięcza fuchsytowi.
Nazwa pochodzi od włoskiego – „przygoda”, w nawiązaniu do rodzaju szkła o tej samej nazwie „awenturyn”, uzyskanego przypadkowo na początku XVIII w. na Murano, po dodaniu opiłków miedzi do stopionej masy szklanej. Szkło awenturynowe ma czerwonawobrązową (lub zielonkawą, jeśli zawiera dodatek chromu) barwę i wykazuje silny odblask, podobnie jak minerał.
Właściwości Spójność: kruchy Skupienie: ziarniste, zbite współczynnik załamania światła: ok. 1,55 gęstość względna: 2,64–2,69 Nigdy nie występuje w formie dobrze wykształconych kryształów. Zawsze przybiera postać ziarnistych mas z bezbarwnego kwarcu, z nieregularnie rozmieszczonymi łuseczkami miki. Zabarwienie awenturynu jest spowodowane wrostkami różnych minerałów, np. fuchsytu lub/i chlorytu (barwa zielona), hematytu (barwa czerwona/czerwonobrunatna), rzadziej pirytu (barwa brązowa), muskowitu (barwa czerwonobrunatna), goethytu (barwa zielonobrązowa) oraz innych minerałów (np. lepidokrokitu, biotytu, serycytu).
Występowanie Jest minerałem rzadkim.
Największe złoża: stan Tamilnadu w Indiach (główne źródło formy zielonej), południowa Hiszpania (forma czerwonawobrązowa), okolice Idar-Oberstein w Niemczech (forma niebieskawobiała z czerwono-brązowymi wtrąceniami i inkluzjami z pirytu), Chiny, Brazylia, Rosja – na Uralu i na Syberii.
W Polsce – znajdowany sporadycznie w aluwiach Kaczawy i w Górach Izerskich.
Zastosowanie forma zielona to kamień szlachetny, stosowany do wyrobu biżuterii i przedmiotów ozdobnych; czasami jest szlifowany w kaboszony wykonuje się z niego naczynia, np. misy i wazy służy jako surowiec rzeźbiarski
Uwagi
Przypisy
Kategoria:Odmiany kwarcu