Kunigas (czasem w formie kuniggas) – określenie księcia lub innego możnowładcy panującego w średniowiecznej Litwie i przedkrzyżackich PrusachJerzy Ochmański, Historia Litwy, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk-Łódź 1990, s. 43. Kunigasami nazywano również przywódców grodów pruskich odpowiedzialnych za bezpieczeństwo i obronę ich mieszkańców (zwani byli oni też „królikami” lub z gockiego „rikjami”).

Użycie współczesne Określenie utrwalone zostało w tytule powieści historycznej Józefa Ignacego Kraszewskiego Kunigas z 1881 roku, a także w tekście powieści Elizy Orzeszkowej Ad Astra z 1904 roku czy Stefana Żeromskiego Wiatr od morza z 1922 roku. Używa się go również w pracach historycznych.

Dawniej wyraz ten w języku litewskim oznaczał pana, a współcześnie oznacza księdza (również używane w zdrobnieniu jako kunigelisJózef Weyssenhof, Soból i panna, 1911); a w kaszubskim – władcę.

Etymologia Słowo pochodzi z języka pragermańskiego, gdzie miało formę *kuningaz lub *kunungaz. Ma więc tę samą etymologię, co niemiecki wyraz König i angielski wyraz king (oba oznaczające króla). Ten sam wyraz zapożyczony został do języka fińskiego w postaci kuningas, również w znaczeniu króla. Również słowiańskie wyrazy ksiądz, książę i kniaź (prasłowiański *kъnęgъ) pochodzą z tego samego germańskiego źródłosłowu.

Przypisy

Kategoria:Władcy Litwy

lt:Kunigas