Wolny Uniwersytet Ukraiński (, ) – prywatna uczelnia z siedzibą w Monachium, która została utworzona przez ukraińskich emigrantów po I wojnie światowej.
Historia Plany utworzenia uniwersytetu ukraińskiego były podnoszone jeszcze przed wybuchem I wojny światowej w Galicji, jego siedzibą miał być Lwów. Rząd polski nie wywiązał się przez cały okres dwudziestolecia międzywojennego z zobowiązania utworzenia do końca roku 1924 uniwersytetu ukraińskiego na terenie RP, zawartego w ustawie z 26 września 1922Art. 24. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej uchwali utworzenie uniwersytetu ruskiego i zapewni mu potrzebne środki finansowe ze Skarbu Państwa. Uniwersytet ten, zorganizowany autonomicznie, zgodnie z przepisami, dotyczącymi szkół akademickich, podlegać będzie bezpośrednio Ministrowi Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego ().. Od roku 1919 do 1925 działał we Lwowie nielegalny Tajny Uniwersytet Ukraiński.
Wolny Uniwersytet Ukraiński powstał 17 stycznia 1921 w Wiedniu, jednak w tym samym roku został przeniesiony do Pragi. Był finansowany przez rząd czechosłowacki, przy wsparciu prezydenta Czechosłowacji Tomasza Masaryka.
Wolny Uniwersytet Ukraiński w Pradze i Ukraińska Akademia Gospodarcza w Poděbradach były w tym okresie jedynymi uczelniami ukraińskimi na świecieNie uwzględniając ZSRR, gdzie po okresie względnie liberalnej polityki kulturalnej na terenie Ukraińskiej SRR (polityka ukrainizacji w latach 1921–1929), w latach trzydziestych, poczynając od roku 1930 nastąpiła fizyczna zagłada elit ukraińskich przez OGPU – NKWD, a życie akademickie w konsekwencji na kilkadziesiąt lat (do lat 60. XX w.) zamarło..
Początkowo Uniwersytet posiadał tylko dwa fakultety: filozoficzny i prawno-społeczno-ekonomiczny. Wykładowcami byli: , Łeonid Biłećkyj, Iwan Horbaczewski, Stanisław Dnistrianski, Dmytro Doroszenko, Fedir Szczerbyna, Ołeksandr Kołessa, Stepan Rudnycki, Wołodymyr Starosolskyj, Roman Smal-Stocki, Stepan Smal-Stocki, Andrij Jakowliw, Augustyn Wołoszyn, Opanas Andrijewśkyj, Jurij Klen, Fedir Szweć.
Po II wojnie światowej Uniwersytet został przeniesiony do Monachium. Jego siedzibą była przez długi czas willa położona opodal Izary w eleganckiej dzielnicy Bogenhausen, przy ulicy Pienzenauerstraße 15, która do września 1939 roku była siedzibą Konsulatu Generalnego RP w Monachium. Wykładowcami uniwersytetu byli: Mykoła Wasyljiw, Hryhor Waszczenko, , Wiktor Domanycki, , Bohdan Krupnyćkyj, Wołodymyr Kubijowycz, , Ołeksandr Kulczyćkyj, Petro Kurinnyj, , Ołeksandr Ohłobłyn, Lew Okinszewycz, , Jurij Polanśkyj, Natalia Połonska-Wasylenko, Iwan Rakowśkyj, Wadym Szczerbakiwśkyj, Jarosław Rudnycki, a później Jurij Starosolski, Ołeksandr Jurczenko, Ołeksandr Horbacz, Wołodymyr Janiw, Jarosław Padoch, Ivo Polulach (Iwo Połulach), Iwan Koszeliweć, Dmytro Czyżewśkyj, , Jurij Bojko-Błochyn, Alexander Motyl.
Od 16 września 1950 stopnie nadawane przez Wolny Uniwersytet są uznawane przez rząd RFN, a od 12 listopada 1992 przez rząd Ukrainy.
Rektorzy Lista rektorów uczelni:
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Український вільний університет w: Dovidnyk z istorii Ukrainy, opr. Ihor Pidkova, Roman Shust, Kost Bondarenko; Lwów 1999, Wyd. Lvivskyi derzhavnyi universytet im. Ivana Franka i Vydavnyctvo Heneza, .
Kategoria:Uczelnie w Bawarii Kategoria:Oświata w Monachium