Czajków Południowy – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie staszowskim, w gminie Staszów. Ma status solectwa.

Dawne części wsi – obiekty fizjograficzne W latach 70. XX wieku przyporządkowano i opracowano spis lokalnych części integralnych dla Czajkowa i Czajkowa Poduchownego

{| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed" width="60%" |+ style="text-align:left" |Wykaz urzędowych nazw miejscowych i obiektów fizjograficznychPor. ! width="150px"|Nazwa wsi ! width="150px"|Nazwy części wsi ! width="250px"|Nazwy obiektów fizjograficznych— charakter obiektu |- | colspan="3" |I. Gromada WIŚNIOWA |- | valign="top" style="text-align:left" | Czajków | valign="top" style="text-align:left" | Buczyny Czajków-Leśni-czówka Skotnica | valign="top" style="text-align:left" | Browarka — droga Buczyny — pole Łazy — pole, krzaki Łąki Prętowe — łąka Łęczyny — pole, bagna, łąka Pastwiska — pole Pod Rzeką — łąka Pod Wiązownicą — pole Poręby — łąka, pole, nieużytki Przymiarki — pole, las Rynsztoki — pole Strugi — pole, krzaki, bagna |- | valign="top" style="text-align:left" | Czajków Podu-chowny | valign="top" style="text-align:center" | — | valign="top" style="text-align:center" | —

Geografia Czajków Południowy leży na wzniesieniach na południowym brzegu rzeki Kacanki. Na jej północnym brzegu znajduje się Czajków Północny. Region leży na pograniczu dwóch mikroregionów: Niecki Nidziańskiej i Wyżyny Sandomierskiej.

Miejscowość znajduje się na odnowionej trasie Małopolskiej Drogi św. Jakuba z Sandomierza do Tyńca, która to jest odzwierciedleniem dawnej średniowiecznej drogi do Santiago de Compostela.

Historia Czajków Południowy i Północny wzmiankowane są w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego jako jedna miejscowość Czajków. Była wówczas, w XIX wieku, wsią rządową, położoną w powiecie sandomierskim, gminie Wiśniowa, należącą do parafii w Wiązownicy. W 1827 roku liczyła 90 domów i 491 mieszkańców, zaś w 1880 roku 638 mieszkańców i 1663 mórg ziemi włościańskiej.

W czasie okupacji niemieckiej w latach 1939–1945 Czajków należał do dystryktu radomskiego Generalnego Gubernatorstwa.

Po wyzwoleniu w 1945 r. władze Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej przywróciły przedwojenny podział administracyjny i wówczas Czajków znalazł się ponownie w obrębie powiatu sandomierskiego. W reformie administracyjnej z 1954 r. utworzona została gromada Czajków, w powiecie sandomierskim, w województwie kieleckim, która w tym samym roku weszła w skład nowo utworzonego powiatu staszowskiego. W 1961 roku gromadę Czajków zniesiono, a wieś włączono do gromady Wiśniowa. Od 1973 r. wieś należy do reaktywowanej gminy Wiśniowa. W latach 1975–1998, po zniesieniu powiatów, miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego, przy czym od 1977 r. wchodzi w skład gminy Staszów, po włączeniu do niej gminy Wiśniowa. Po reformie administracyjnej z 1999 r. ponownie należy do powiatu staszowskiego, reaktywowanego w ramach województwa świętokrzyskiego.

W 2006 r. we wsi wybudowana została hala sportowa, w której swoje mecze rozgrywa Uczniowski Ludowy Klub Sportowy Czajków.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Michała Archanioła w Wiązownicy-Kolonii.

Zobacz też Czajków Północny – bliźniacza miejscowość po drugiej stronie rzeki.

Przypisy Raport o stanie gminy Staszów w 2024. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2024 s. 25 Strona gminy, sołtysi

GUS. Wyszukiwarka TERYT Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części ()

Uchwała Nr 13j/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Kielcach z dnia 29 września 1954 r. w sprawie podziału na gromady powiatu sandomierskiego; w ramach Zarządzenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Kielcach z dnia 20 grudnia 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Kielcach z dnia 29 września 1954 r., dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Kielcach z dnia 31 grudnia 1954 r., nr. 15, Poz. 104) Uchwała Nr 23/61 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Kielcach z dnia 15 września 1961 r. o zniesieniu, połączeniu i utworzeniu niektórych gromad w województwie kieleckim (w brzmieniu uchwały Nr 30/61 z dnia 22 listopada 1961 r.) (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Kielcach z dnia 30 listopada 1961 r., nr. 14, Poz. 129) Miejscowości należące do parafii św. Michała Archanioła w Wiązownicy-Kolonii na stronie diecezji.

Bibliografia

Kategoria:Staszów (gmina)