mały|upright|Grób Dybowskiego na cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (2011) Stefan Dybowski, ps. „Wojciech Bandos” (ur. 31 sierpnia 1903 w Kleczewie, zm. 30 października 1970 w Warszawie) – polski nauczyciel, działacz społeczny, działacz ruchu ludowego, żołnierz; poseł do Krajowej Rady Narodowej i na Sejm Ustawodawczy (1947–1952), w latach 1947–1952 minister kultury i sztuki, w latach 1956–1963 redaktor naczelny i prezes zarządu Ludowej Spółdzielni Wydawniczej; bibliofil, bibliograf, członek założyciel Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Książki (1927).
Życiorys Stefan Dybowski był synem Zofii i Teodora Dybowskiego, który od czasu strajku szkolnego w 1905 pozostawał pod stałym nadzorem policyjnym. Ojciec Teodora brał udział w powstaniu listopadowym. Władze rosyjskie zmusiły Teodora Dybowskiego i jego rodzinę do opuszczenia Zduńskiej Woli i zamieszkania w Piwonicach (obecnie dzielnica Kalisza), gdzie Teodor został nauczycielem. Stefan Dybowski był starszym bratem Janusza Teodora Dybowskiego, pisarza.
Stefan Dybowski w 1920 brał ochotniczo udział w obronie Warszawy jako członek Brygady Syberyjskiej. Od 1921 do 1932 był prezesem oddziału Związku Strzeleckiego w Kaliszu. W Kaliszu ukończył Gimnazjum im. Tadeusza Kościuszki, podjął następnie pracę jako nauczyciel w jednej z kaliskich szkół powszechnych. W 1923 był prezesem Koła Młodzieży Socjalistycznej w Kaliszu i przystąpił do Związku Nauczycielstwa Polskiego.
W 1927 został sekretarzem nowo założonego Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Książki. W towarzystwie tym prowadził regionalne prace bibliograficzne, celem których było opracowanie pełnej bibliografii druków wydanych przez drukarnie kaliskie i literatury dotyczącej Kalisza, wydał wtedy pracę W sprawie bibliografii literatury o Kaliszu (1928); zbiór kilkuset starodruków uległ zniszczeniu w czasie II wojny światowej (1939–1945). W 1937 ukończył studia w Państwowym Instytucie Nauczycielskim w Warszawie.
Był żołnierzem Batalionów Chłopskich, działaczem Stronnictwa Ludowego „Wola Ludu”, Stronnictwa Ludowego, a następnie Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego. Był członkiem Rady Naczelnej SL (1945–1949), członkiem Naczelnego Komitetu Wykonawczego SL (1946–1949), członkiem Naczelnego Komitetu Wykonawczego ZSL (1949–1956) i zastępcą członka Naczelnego Komitetu ZSL (od grudnia 1956 do marca 1969). Redaktorem czasopisma regionalnego „Ziemia Kaliska”.
Od 1944 do 1945 był wicewojewodą kieleckim i członkiem prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Kielcach (w latach 1952–1954 jej przewodniczącym), a następnie – do 1947 – wojewodą białostockim. W latach 1947–1952 był ministrem kultury i sztuki w pierwszym rządzie Józefa Cyrankiewicza; w czasie urzędowania zorganizował m.in. Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau w OświęcimiuZarządzenie Ministra Kultury i Sztuki z dnia 17 stycznia 1950 r. w sprawie nadania statutu Państwowemu Muzeum Oświęcim-Brzezinka (). i Państwowe Muzeum na MajdankuZarządzenie Ministra Kultury i Sztuki z dnia 17 stycznia 1950 r. w sprawie nadania statutu Państwowemu Muzeum na Majdanku ().. Ponadto był posłem do Krajowej Rady Narodowej i na Sejm Ustawodawczy.
W latach 1954–1956 był zastępcą profesora i prorektorem Państwowej Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Warszawie. Od 1959 do 1963 był prezesem Ludowej Spółdzielni Wydawniczej, po czym został wykładowcą na Uniwersytecie Warszawskim. W latach 1959–1961 kierował Towarzystwem Przyjaźni Polsko-Albańskiej.
Był mężem Wandy z Nowickich (1905–1978), nauczycielki. Jego córką była Zofia Dybowska-Aleksandrowicz.
Został pochowany na cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera A2-Tuje-5).
Ordery i odznaczenia Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (19 lipca 1946) („w II rocznicę P.K.W.N. w wyróżnieniu zasług na polu pracy nad odrodzeniem państwowości polskiej, nad utrwaleniem jej podstaw demokratycznych i w odbudowie kraju”). Złoty Krzyż Zasługi (8 maja 1946) („za zasługi, położone przy organizacji administracji publicznej służby zdrowia, oświaty oraz za wydajną pracę”). Wielka Wstęga Orderu Gwiazdy Rumuńskiej Republiki Ludowej (1948)Dekoracja odznaczeniami rumuńskimi Premiera i członków Rządu RP, „Trybuna Tygodnia”, nr 9 (1087), 29 lutego 1948, s. 3. Wielka Wstęga Republikańskiego Orderu Zasługi (Węgry, 1948)Wysokie odznaczenia dla osobistości polskich i węgierskich, „Dziennik Zachodni”, nr 32, 1–2 lutego 1948, s. 1.
Przypisy
Bibliografia Encyklopedia Powszechna PWN (tom 1) z 1973.
Linki zewnętrzne Informacje w BIP IPN. Profil na stronie Biblioteki Sejmowej.
Kategoria:Absolwenci II Liceum Ogólnokształcącego im. Tadeusza Kościuszki w Kaliszu Kategoria:Członkowie Związku Nauczycielstwa Polskiego (II Rzeczpospolita) Kategoria:Calisianiści Kategoria:Działacze Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego Kategoria:Ludzie urodzeni w Kleczewie Kategoria:Ludzie związani z Kaliszem Kategoria:Ministrowie kultury PRL Kategoria:Nauczyciele II Rzeczypospolitej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Orderem Gwiazdy Rumuńskiej Republiki Ludowej Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Zasługi (Węgry) Kategoria:Polacy odznaczeni rumuńskimi orderami i odznaczeniami Kategoria:Politycy Stronnictwa Ludowego (1944–1949) Kategoria:Posłowie do Krajowej Rady Narodowej Kategoria:Posłowie na Sejm Ustawodawczy (1947–1952) Kategoria:Przewodniczący Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Kielcach Kategoria:Urodzeni w 1903 Kategoria:Wicewojewodowie kieleccy i świętokrzyscy Kategoria:Wicewojewodowie PRL Kategoria:Wojewodowie białostoccy (Polska Rzeczpospolita Ludowa) Kategoria:Zmarli w 1970 Kategoria:Żołnierze Batalionów Chłopskich