Soundgarden – amerykański zespół muzyczny utworzony w 1984 w Seattle w stanie Waszyngton z inicjatywy wokalisty Chrisa Cornella, gitarzysty Kima Thayila i basisty Hiro Yamamoto. Wraz z Green River uznawany za jednego z głównych prekursorów grunge’u, powstałego w połowie lat 80. podgatunku rocka alternatywnego. Przez historyków i krytyków zespół zalicza się współcześnie do tzw. Wielkiej Czwórki z Seattle, obok Alice in Chains, Nirvany i Pearl Jam.
Muzyka Soundgarden czerpała inspirację z tradycji zespołów garażowych lat 60., szeroko pojętego rocka psychodelicznego i heavy metalu lat 70., m.in. spod znaku Black Sabbath, oraz surowej estetyki punk rocka lat. 80. Rozpoznawalnymi cechami zespołu były rozbudowane aranżacyjnie utwory oraz charakterystyczny styl wokalny Chrisa Cornella. Album studyjny Superunknown (1994) osiągnął najwyższą pozycję zestawienia Billboard 200. Soundgarden jest również dwukrotnym laureatem nagrody Grammy – za utwory „Black Hole Sun” i „Spoonman”. Łączny nakład sprzedanych albumów szacuje się na ponad 25 milionów na całym świecie, w tym 10 na terenie Stanów Zjednoczonych.
Z powodu wewnętrznych konfliktów, w 1997 zespół zawiesił działalność. Reaktywacja nastąpiła w 2010. 18 maja 2017 zmarł śmiercią samobójczą wokalista, gitarzysta rytmiczny i współzałożyciel Chris Cornell. Wydarzenie to doprowadziło do ostatecznego rozwiązania zespołu w 2019.
W 2025 zespół został wprowadzony do Rock and Roll Hall of Fame.
Historia Wczesny okres (1982–1987) W 1982, z inicjatywy pochodzącego z Park Forest w stanie Illinois gitarzysty Matta Dentino, został uformowany cover band The Shemps. Skład zespołu uzupełnili basista Hiro Yamamoto i gitarzysta Kim Thayil, którzy również wywodzili się z Park Forest i zdecydowali się na przeprowadzkę do Seattle w stanie Waszyngton; .. Zespół prezentował utwory z repertuaru rocka klasycznego, ponieważ, według Dentino, były one łatwe do nauczenia. Założyciel The Shemps zamieścił w gazecie „The Rocket” ogłoszenie z informacją, że zespół, będący mieszanką Jimiego Hendriksa i The Three Stooges, poszukuje wokalisty. Odpowiedział na nie Chris Cornell. Jak wspominał Dentino: „Kiedy pierwszy raz go [Cornella] spotkałem, był punkiem, miał może z 18 lat. Miał krótkie włosy i był kucharzem”. Po zarezerwowaniu kilku terminów koncertów w lokalnych klubach, Yamamoto, grający na mandolinie zrezygnował. Thayil z konieczności grał na gitarze basowej. Pierwszy występ zespołu odbył się w Morning Star Cafe w Seattle. Muzycy prezentowali na występach covery, m.in. z repertuaru The Allman Brothers Band, The Doors i Jimiego Hendriksa. W tym czasie Cornell zamieszkał w domu Yamamoto i muzycy rozpoczęli wspólne jammowanie. Wkrótce dołączył do nich Thayil; .. Z uwagi na uzależnienie od narkotyków, Dentino opuścił The Shemps.
mały|left|Kim Thayil i Chris Cornell (2013) Po rozwiązaniu The Shemps Cornell, Thayil i Yamamoto postanowili utworzyć nowy zespół – Soundgarden. Nazwę zaczerpnęli od A Sound Garden, artystycznej instalacji dźwiękowej mieszczącej się w parku Magnuson na terenie Seattle. Po upływie dwóch miesięcy muzycy mieli gotowy zestaw 15 utworów, który nazwali The First 15. Trzy miesiące później zagrali pierwszy koncert, występując jako support dla nowojorskiego zespołu 3 Teens Kill 4. W lutym 1985 Cornell (śpiew, perkusja), Thayil (gitara) i Yamamoto (gitara basowa) zagrali drugi występ, poprzedzając koncert Hüsker Dü i The Melvins w klubie Gorilla Gardens. Brzmienie zespołu nawiązywało ówcześnie do nurtu nowej fali i post-punku. Jak wspominał Yamamoto, „niekoniecznie byliśmy zespołem grunge’owym”.
24 kwietnia muzycy, przy współpracy Jacka Endino, zarejestrowali album demo 6 Songs for Bruce. W jego skład weszło siedem kompozycji, z których część została wykorzystana na późniejszych wydawnictwach Soundgarden. Członkowie zespołu zdecydowali się na zatrudnienie perkusisty, aby Cornell mógł skupić się jedynie na śpiewaniu. Przyjęty został Scott Sundquist, który pracował wcześniej z Cornellem w restauracji Ray’s Boathouse. Pierwszymi wspólnymi nagraniami były trzy utwory – „Heretic”, „All Your Lies” i „Tears to Forget”, które zostały zamieszczone na kompilacji Deep Six (1986), wydanej nakładem wytwórni C/Z. 1 kwietnia 1986 muzycy wystąpili na imprezie promującej wydanie składanki. W 1986, po około półtora roku wspólnych koncertów, zespół opuścił Sundquist z powodów rodzinnych. „Dla mnie to były najlepsze dni Soundgarden. Po odejściu Scotta byliśmy bardziej «osobami», które grały w zespole. Kiedy bawiliśmy się ze Scottem, byliśmy jak rodzina” – wspominał Yamamoto. Miejsce Sundquista, za namową Thayila, zajął Matt Cameron, występujący ówcześnie w Skin Yard.
Z uwagi na coraz większe zainteresowanie swoją twórczością, muzycy zdecydowali się zatrudnić Susan Silver do pełnienia funkcji menedżera. „Potrzebowaliśmy kogoś, kto pomoże nam zakontraktować koncerty – szczególnie, gdy jakiś większy zespół pojawiał się w Paramount Theatre lub Moore Theatre. Chcieliśmy mieć możliwość uczestniczenia w tych występach, a Susan była lokalnym promotorem, który mógł nam w tym pomóc” – wspominał Thayil. Jonathan Poneman, DJ lokalnej rozgłośni KCMU, wyraził pochlebną opinię po obejrzeniu jednego z występów Soundgarden w 1985. Thayil przedstawił go Bruce’owi Pavittowi, z którym uczęszczał do szkoły średniej w Park Forest. Za namową Thayila Poneman i Pavitt nawiązali współpracę, finansując pierwsze nagrania Soundgarden – w czerwcu 1987 nakładem Sub Pop ukazał się pierwszy singel zespołu „Hunted Down”, który promował wydany 1 października minialbum Screaming Life. Rok później został opublikowany drugi minialbum – Fopp, wyprodukowany przez Steve’a Fiska.
Ultramega OK (1988–1989) mały|Styl Thayila, zapoczątkowany na Ultramega OK, łączył elementy tradycyjnego hard rocka, punk rocka i psychodelii W 1988 muzycy podpisali kontrakt z niezależną wytwórnią kalifornijską SST, mimo że wiele koncernów płytowych o znacznie większej renomie wyrażało zainteresowanie zespołem. Przedstawiciele SST zdecydowali się na kontrakt z Soundgarden po obejrzeniu nagranego koncertu zespołu w Ellensburgu w 1987. Debiutancki album studyjny Ultramega OK został opublikowany 31 października. Procesem produkcji materiału zajął się Drew Canulette, a sesja odbyła się w Seattle i w Newberg w stanie Oregon. W wywiadzie dla „Kerrang!” Cornell przyznał, że „popełniliśmy ogromny błąd z Ultramega OK. To powinna być jedna z naszych najlepszych płyt. W rezultacie spowolniła jednak bieg kariery, bo nie brzmieliśmy jak my”. Album zawierał psychodeliczne elementy połączone z hardrockową tradycją przełomu lat 60. i 70., agresję i punkrockowy „brud” oraz wpływy lokalnych zespołów garażowych i proto-grunge’owych. Płyta otrzymała zróżnicowane recenzje, a krytycy zarzucali jej brak spójności. Ultramega OK promowany był singlem „Flower”, którego teledysk, zrealizowany przy niskim nakładzie finansowym, emitowany był w MTV.
Od grudnia 1988 do stycznia 1989 muzycy odbyli w London Bridge Studio sesję drugiego albumu studyjnego, wyprodukowanego przez Terry’ego Date. Promując Ultraomega OK Soundgarden zagrał wiosną trasę koncertową po Stanach Zjednoczonych, a w maju członkowie zespołu po raz pierwszy odwiedzili kontynent europejski. Po zakończeniu tournée Yamamoto, z uwagi na rosnącą rozpoznawalność, presję i większą liczbę koncertów, opuścił szeregi zespołu. „Staliśmy się więksi, niż mogłem sobie wyobrazić – nie byłem wtedy na to naprawdę gotowy. Nie tego chciałem od muzyki. Wydaje mi się, że promocja mnie wystraszyła – reklama i promocja. Te rzeczy wydają mi się bardzo obce” – argumentował. Muzyk powrócił na wyższą uczelnię, a w jego miejsce przyjęto Jasona Evermana, występującego wcześniej przez krótki czas w Nirvanie. „Z pewnością było to dla nas bolesne, ponieważ [Yamamoto] był współzałożycielem i znaczącą częścią twórczą zespołu – w naszym dźwięku” – przyznawał Thayil.
Louder Than Love (1989–1990) Za pośrednictwem Aarona Jacovesa, ówczesnego dyrektora A&R w A&M, członkowie zespołu podpisali kontrakt z wytwórnią, choć prowadzono również negocjacje z kilkoma innymi firmami, w tym z Capitol, Epic i Gefeen. „Uderzyła mnie energia. Surowość. I głos Chrisa Cornella” – wspominał Jacoves. Dzięki temu Soundgarden stał się pierwszym wykonawcą ze sceny Seattle, który związał się umową z dużą wytwórnią fonograficzną.
5 września opublikowano drugi album studyjny Louder Than Love. Zdaniem Date w trakcie sesji zespół najwięcej czasu poświęcał na eksperymentowanie z układaniem warstw gitar. Thayil przyznawał, że główną inspirację stanowiły brytyjskie zespoły post-punkowe pokroju Bauhaus i Killing Joke. Steve Huey z AllMusic zaznaczył, że „Soundgarden zrobił krok w kierunku głównego nurtu heavy metalu, z wolnymi, szlifowanymi riffami spod znaku Black Sabbath i Led Zeppelin oraz wysokim śpiewem Cornella”. Album promowały single „Loud Love” i „Hands All Over”, które zostały odnotowane na listach przebojów w Wielkiej Brytanii (87. i 82. miejsce). Z powodu niektórych tekstów, zwłaszcza w utworach „Hands All Over” i „Big Dumb Sex”, gdzie w tym drugim słowo „fuck” pada 34 razy, zespół miał problemy z dystrybucją i sprzedażą detaliczną albumu.
mały|Matt Cameron, 18 stycznia 2013 Od stycznia do marca 1990 Soundgarden występował wraz z Faith No More na trasie po Stanach Zjednoczonych, otwierając występy dla thrashmetalowej kapeli Voivod. Ultramega OK został w lutym wyróżniony nominacją do nagrody Grammy w kategorii Best Metal Performance. 10 marca Louder Than Love zadebiutował na 108. pozycji w zestawieniu Billboard 200. W maju Sub Pop wydało pierwszą składankę grupy – Screaming Life/Fopp, na której znalazł się materiał zarejestrowany na dwóch minialbumach z 1987 i 1988.
22 maja A&M wydało wideo Louder than Live, będące zapisem dwóch koncertów z 7 i 10 grudnia 1989 w klubie Whisky a Go Go w Los Angeles. Po zakończeniu europejskiej części tournée w połowie roku, Everman został zwolniony z zespołu. Thayil przyznał, że „nie tworzyliśmy całości”. Sugestią Cornella na następcę Evermana był Ben Shepherd, z którym zespół odbywał próby po odejściu Yamamoto. Thayil podkreślał, że dzięki tej zmianie „czuliśmy się jak zespół, jak bracia”. Pierwszy występ ze Shepherdem w składzie odbył się 29 czerwca w Roskilde w ramach tamtejszego festiwalu. 1 października, w limitowanym nakładzie 5 tys. sztuk, ukazał się w formacie winylowym singel „Room a Thousand Years Wide”, nagrany dla Sup Pop w ramach Sup Pop Singles Club. W październiku zespół opublikował trzeci minialbum – Loudest Love, w skład którego weszły m.in. trzy kompozycje z Louder Than Love oraz cover The Beatles z płyty Abbey Road (1969) „Come Together”, który był jedynym nagraniem zrealizowanym przez zespół z Evermanem podczas sesji w Reciprocal Recording.
W ocenie Pavitta Soundgarden był „siłą napędową sceny Seattle” w latach 1988–1990.
Po przedwczesnej śmierci frontmana Mother Love Bone, Andrew Wooda w 1990, Cornell, będący bliskim przyjacielem muzyka, napisał w trakcie trwania europejskiej trasy z Soundgarden dwie kompozycje – „Reach Down” i „Say Hello 2 Heaven”. Po powrocie do domu zaprosił do współpracy Jeffa Amenta i Stone’a Gossarda. Skład zasilili gitarzysta Mike McCready i Matt Cameron. W nagraniach udział wziął także Eddie Vedder. Efektem kilkutygodniowej sesji był album studyjny Temple of the Dog (1991) wyprodukowany przez Ricka Parashara.
Badmotorfinger (1991–1993) mały|left|Ben Shepherd dołączył do zespołu w czerwcu 1990 i wniósł istotny wkład w materiał na albumie studyjnym Badmotorfinger (1991)