thumb|Dystrykt Galicja thumb|Dystrykty w składzie Generalnego Gubernatorstwa
Dystrykt Galicja, okręg galicyjski (niem. Distrikt Galizien; również dystrykt lwowski, ukr. Дистрикт Галичина) – jednostka administracyjna Generalnego Gubernatorstwa w okresie 1941–1944.
Na skutek paktu III Rzesza-ZSRR zwanego paktem Ribbentrop-Mołotow i agresji sowieckiej 17 września 1939 okupowane wojskowo przez Wehrmacht i Armię Czerwoną tereny Galicji należące do Polski układem o granicach i przyjaźni zawartym w Moskwie 28.09.1939 pomiędzy III Rzeszą a ZSRR zostały przez okupantów podzielone wbrew prawu międzynarodowemu wzdłuż Sanu granicą państwową na tereny okupowane przez III Rzeszę i ZSRR. Podział utrzymał się przez niemal dwa lata – do agresji III Rzeszy na ZSRR (22 czerwca 1941).
W lipcu 1941 trzy polskie województwa (lwowskie, stanisławowskie i tarnopolskie) w całości okupowali Niemcy. 16 lipca 1941 w niemieckiej Kwaterze Głównej odbyła się narada pod przewodnictwem Adolfa Hitlera, z udziałem Hermanna Göringa, Alfreda Rosenberga, Wilhelma Keitla, Hansa Lammersa i Martina Bormanna. Na naradzie Hitler poinformował, że postanowił przyłączyć Galicję Wschodnią do Generalnego Gubernatorstwa, rezygnując z planu utworzenia państwa ukraińskiego. Na naradzie ustalono również podział administracyjny okupowanych terytoriów ZSRRGrzegorz Mazur, Jerzy Skwara, Jerzy Węgierski, Kronika 2350 dni wojny i okupacji Lwowa, s. 214..
Przeciw tej decyzji zaprotestował w liście do ministra Ribbentropa z 22 lipca 1941 greckokatolicki arcybiskup metropolita lwowski i halicki Andrzej Szeptycki. Protest również wystosowała Rada SeniorówGrzegorz Mazur, Jerzy Skwara, Jerzy Węgierski, Kronika 2350 dni wojny i okupacji Lwowa, s. 216..
Galicja Wschodnia weszła 1 sierpnia 1941 w skład Generalnego Gubernatorstwa pod nazwą Dystrykt Galicja na mocy dekretu Adolfa Hitlera z 1 sierpnia 1941.
Obszar byłych województw stanisławowskiego i tarnopolskiego włączono w całości, natomiast z województwa lwowskiego włączono tylko 13 wschodnich powiatów (z ogólnej liczby 27). Obszar dystryktu podzielono na 17 jednostek administracyjnych: 15 powiatów, miasto wydzielone Lwów, komisariat powiatowy Sądowa Wisznia. W tym dniu rozwiązano również ukraińską milicję, tworząc na jej miejsce 18 sierpnia Ukraińską Policję PomocnicząGrzegorz Mazur, Jerzy Skwara, Jerzy Węgierski, Kronika 2350 dni wojny i okupacji Lwowa, s. 223..
Przeciw włączeniu dystryktu Galicja do Generalnego Gubernatorstwa zaprotestował również 3 sierpnia przetrzymywany w Berlinie ukraiński rząd Jarosława StećkiGrzegorz Mazur, Jerzy Skwara, Jerzy Węgierski, Kronika 2350 dni wojny i okupacji Lwowa, s. 224..
Całkowita powierzchnia dystryktu wynosiła 51,2 tys. km² oraz 4,4 mln mieszkańców. Dystrykt Galicja istniał do lipca 1944 r. – ponownej okupacji Galicji Wschodniej wraz ze Lwowem przez Armię Czerwoną.
Gubernatorzy Gubernatorami dystryktu byli: dr Karl Lasch – od 1 sierpnia 1941 do 6 stycznia 1942, aresztowany SS-Gruppenführer Otto Wächter – od 1 lutego 1942 do lipca 1944
Główni urzędnicy dystryktu Szef urzędu dystryktu: Ludwig Losacker Josef Brandl (od 1944) Inspektor Dystryktu dr Schepers Dowódca SS i Policji: Friedrich Katzmann Theobald Thier Christoph Diehm Komendant Orpo: Paul Worm Joachim Stach Walter von Soosten Gustav Schubert Komendant żandarmerii: Franz Gansinger Komendant Policji Bezpieczeństwa i SD: Helmut Tanzmann Josef Witiska
Powiaty Brzeżany (1941–44) Czortków (1941–44) Drohobycz (1941–44) Horodenka (1941–42 →) Kałusz (1941–43 →→) Kamionka Strumiłowa (1941–44) Kolomea (1941–44) Lemberg-Gródek / Lemberg-Land-Ost (1941–42 →) Lemberg-Land / Lemberg-Land-West (1941–42 →) Lemberg (←← 1942–44) Rawa Ruska (1941–44) Rohatyn (1941 →) Sambor (1941–43) Sądowa Wisznia (1941–42 →) Stanislau (1941–44) Stryj (1941–44) Tarnopol (1941–44) Złoczów (1941–44)
Miejscowości Lista stu największych miejscowości w dystrykcie Galicja w 1943 rokuAmtliches Gemeinde- und Dorfverzeichnis fuer das GG.
+100 największych miejscowościMiejscowośćStatusLiczba mieszkańców 1.III.1943PowiatGminaLembergmiasto283690Lemberg-StadtLemberg-StadtStanislaumiasto35947StanislauStanislauTarnopolmiasto32306TarnopolTarnopolBorysławmiasto25386DrohobyczBorysławStryjmiasto21352StryjStryjDrohobyczmiasto21245DrohobyczDrohobyczCzortkówmiasto19358CzortkówCzortkówSambormiasto18715DrohobyczSamborKolomeamiasto14222KolomeaKolomeaBrodymiasto13244ZłoczówBrodyZłoczówmiasto12073ZłoczówZłoczów Gródekmiasto11182LembergGródekTłumaczmiasto10390StanislauTłumaczBrzeżanymiasto10297BrzeżanyBrzeżanySokalmiasto (w gm. wiejskiej)9573Kamionka StrumiłowaSokalJaworówmiasto (w gm. wiejskiej)9269LembergJaworówŻółkiewmiasto9246LembergŻółkiewHorodenkamiasto8878KolomeaHorodenkaPodhajcemiasto8692BrzeżanyPodhajceZborówmiasto8470TarnopolZborówKopyczyńcemiasto8391CzortkówKopyczyńceTrembowlamiasto8280TarnopolTrembowlaKałuszmiasto8279StanislauKałuszBuczaczmiasto8207CzortkówBuczaczPerehińskowieś7856StryjPerehińskoBolechówmiasto7497StryjBolechówBuskmiasto (w gm. wiejskiej)7494Kamionka StrumiłowaBuskBorszczówmiasto7331CzortkówBorszczów Rawa Ruskamiasto7315Rawa RuskaRawa RuskaŻabiewieś7313KolomeaŻabieChodorówmiasto7159StryjChodorówŚniatynmiasto7022KolomeaŚniatynDolinamiasto6779StryjDolinaNadwórnamiasto6693StanislauNadwórna Turkamiasto6542DrohobyczTurkaZbarażmiasto6463TarnopolZbarażRohatynmiasto6380BrzeżanyRohatynDelatynmiasto6099StanislauDelatynKoropiecwieś5753CzortkówKoropiecKamionka Strumiłowawieś5688Kamionka StrumiłowaKamionka Strumiłowa SüdBaryszwieś5575CzortkówBaryszTyśmienicamiasto5458StanislauTyśmienicaKozowamiasto5425BrzeżanyKozowaRożnówwieś5424KolomeaRożnówMonasterzyskamiasto5404CzortkówMonasterzyskaCzortowiecwieś5397KolomeaTyszkowceJeziernawieś5366TarnopolJeziernaChorostkówwieś5198CzortkówChorostkówHaliczmiasto5197StanislauHaliczPrzemyślanymiasto4953ZłoczówPrzemyślanyPniówwieś4881StanislauPniówPeczeniżynwieś4844KolomeaPeczeniżynKosmaczwieś4813KolomeaKosmaczSkolemiasto4664StryjSkoleSkałatmiasto4579TarnopolSkałatKosówmiasto4567KolomeaKosówŻółtańcewieś4540LembergŻółtańceKuty Starewieś4514KolomeaKutyŁanczynwieś4454StanislauŁanczynOrówwieś4426DrohobyczStebnikObertynwieś4372KolomeaObertynSynowódzko Wyżnewieś4326StryjSynowódzko WyżneTłustewieś4305CzortkówTłusteMikuliczynwieś4218StanislauTatarówLubaczówmiasto4179Rawa RuskaLubaczówZabłotówmiasto4144KolomeaZabłotówOleszawieś4024StanislauOleszaSądowa Wisznia wieś4020LembergSądowa Wisznia Sokolnikiwieś3942LembergSokolnikiBitkówwieś3876StanislauPniówKoniuchywieś3874BrzeżanyKoniuchyKozłówwieś3868TarnopolKozłówMogielnicawieś3856TarnopolMogielnicaTrybuchowcewieś3806CzortkówTrybuchowceBohorodczany Starewieś3805StanislauBohorodczanyNiżniówwieś3776StanislauNiżniówPasiecznawieś3763StanislauZielonaZielonawieś3743StanislauZielonaRadziechówmiasto (w gm. wiejskiej)3725Kamionka StrumiłowaRadziechówKaczanówkawieś3650TarnopolKaczanówkaNarajów Miastowieś3647BrzeżanyNarajówStojanówwieś3599Kamionka StrumiłowaStojanówNowosiółkawieś3561BrzeżanyPodhajceZałuczewieś3520KolomeaZałuczeSwaryczówwieś3508StryjKrechowiceKluczów Wielkiwieś3469KolomeaWerbiąż WyżnyJasieńwieś3464StanislauNiebyłówPotyliczwieś3461Rawa RuskaPotyliczStecowawieś3425KolomeaStecowaBudzanówwieś3419TarnopolBudzanówŻydaczówmiasto3417StryjŻydaczówJezupolwieś3416StanislauJezupolPonikowicawieś3405ZłoczówPonikowicaSielecwieś3391Kamionka StrumiłowaParchaczZarzecze n/Prutemwieś3391StanislauZarzecze n/PrutemWerchratawieś3344Rawa RuskaPotyliczBatiatyczewieś3303Kamionka StrumiłowaKamionka Strumiłowa NordKamionki Wielkiewieś3294KolomeaKorszówUlicznowieś3283DrohobyczStebnikRychcicewieś3245DrohobyczRychcice
Zobacz też 14 Dywizja Grenadierów SS (1 ukraińska)
Przypisy
Linki zewnętrzne http://audiovis.nac.gov.pl/obraz/3318 Przyłączenie dystryktu Galicja do Generalnego Gubernatorstwa. Gubernator Hans Frank otrzymuje kwiaty od lwowskiej młodzieży. 1 sierpnia 1941, zbiory Narodowe Archiwum Cyfrowe http://audiovis.nac.gov.pl/obraz/3362 Przyłączenie dystryktu Galicja do Generalnego Gubernatorstwa. Delegacja z burmistrzem Lwowa – Polańskim wita gubernatora Hansa Franka chlebem i solą przed gmachem Sejmu Krajowego. Widoczne kobiety ubrane w ukraińskie stroje ludowe. http://audiovis.nac.gov.pl/obraz/3510 Przyłączenie dystryktu Galicja do Generalnego Gubernatorstwa. Gubernator Hans Frank wita się z generałem armii słowackiej Ferdinandem Catlos. Widoczni również: Karl Lasch (pierwszy z lewej) i Josef Friedrich Buhler (w głębi). http://audiovis.nac.gov.pl/obraz/3515 Przyłączenie dystryktu Galicja do Generalnego Gubernatorstwa. Gubernator Hans Frank wita się z generałem węgierskim Ferencem Szombathelyi. http://audiovis.nac.gov.pl/obraz/3537 Ferdinand Catlos, Hans Frank, Ferenc Szombathelyi, Karl von Roques na balkonie Sejmu Krajowego we Lwowie po uroczystościach przyłączenia dystryktu Galicja do Generalnego Gubernatorstwa. zbiory Narodowe Archiwum Cyfrowe
*