thumb|Nowy budynek Auswärtiges Amt w Berlinie, od strony Werderscher Markt thumb|Wejście od Werderscher Markt thumb|Budynek drugiej siedziby od 1955 nad Renem w Bonn thumb|Położenie Auswärtiges Amt w Berlinie thumb|Wejście protokólarne pomiędzy nowym i starym budynkiem thumb|Pałac przy Wilhelmstraße 76 in Berlin w 1880, później część Auswärtiges Amt thumb|Siedziba Auswärtiges Amt przy Wilhelmstraße (Ujęcie od Behrenstraße, 1927) thumb|Siedziba MSZ NRD, 1972

Federalne Ministerstwo Spraw Zagranicznych (niem. , w skrócie: AA, dosłownie: Urząd Spraw Zagranicznych) – federalne ministerstwo Niemiec odpowiadające za prowadzenie polityki zagranicznej oraz za kontakty między Niemcami a Unią Europejską.

Urząd został założony nawiązując do struktury cesarskiego, pruskiego urzędu spraw zagranicznych. Po II wojnie światowej Auswärtiges Amt został reaktywowany w Bonn 15 marca 1951.

Po podjęciu decyzji o połączeniu państw niemieckich, w 1990 r. zlikwidowano Ministerstwo Spraw Zagranicznych NRD, zaś sprawy stosunków zagranicznych przejęło Ministerstwo Spraw Zagranicznych RFN. Po przeprowadzce rządu federalnego do Berlina, w 1999 ponownie siedzibą jest stolica zjednoczonych Niemiec – Berlin.

Stanowisko Federalnego Ministra Spraw Zagranicznych (Bundesminister des Auswärtigen) często powierzone zostaje liderowi mniejszej partii, która wchodzi w skład koalicji rządowej. W latach 1966–1992, 1993–2005, 2007–2011 oraz 2017–2018 minister spraw zagranicznych zajmował stanowisko Wicekanclerza Niemiec.

Instytucja ściśle współpracuje z Bundesnachrichtendienst, , , .

Sekretarze stanu do spraw zagranicznych (1873–1918) 1873–1879 – Bernhard von Bülow 1881–1885 – 1886–1890 – Herbert von Bismarck 1890–1897 – 1897–1900 – Bernhard von Bülow 1900–1906 – 1906–1907 – 1907–1910 – 1910–1912 – 1913–1916 – Gottlieb von Jagow 1916–1917 – Arthur Zimmermann 1917–1918 – 1918 – 1918 – Wilhelm Solf

Ministrowie spraw zagranicznych Rzeszy (1918–1945) 1918 – Wilhelm Solf 1918–1919 – Ulrich von Brockdorff-Rantzau 1919–1920 – Hermann Müller (SPD) 1920 – (SPD) 1920–1921 – Walter Simons 1921 – 1921–1922 – Joseph Wirth (Z) 1922 – Walther Rathenau (DDP) 1922 – Joseph Wirth (Z) 1922–1923 – 1923–1929 – Gustav Stresemann (DVP) 1929–1931 – Julius Curtius (DVP) 1931–1932 – Heinrich Brüning (Z) 1932–1938 – Konstantin von Neurath 1938–1945 – Joachim von Ribbentrop (NSDAP) 1945 – Arthur Seyss-Inquart (NSDAP) 1945 – Lutz Schwerin von Krosigk

Federalni ministrowie spraw zagranicznych (od 1951) 1951–1955 – Konrad Adenauer (CDU) 1955–1961 – Heinrich von Brentano di Tremezzo (CDU) 1961–1966 – Gerhard Schröder (CDU) 1966–1969 – Willy Brandt (SPD) 1969–1974 – Walter Scheel (FDP) 1974–1982 – Hans-Dietrich Genscher (FDP) 1982 – Helmut Schmidt (SPD) 1982–1992 – Hans-Dietrich Genscher (FDP) 1992–1998 – Klaus Kinkel (FDP) 1998–2005 – Joschka Fischer (Zieloni) 2005–2009 – Frank-Walter Steinmeier (SPD) 2009–2013 – Guido Westerwelle (FDP) 2013–2017 – Frank-Walter Steinmeier (SPD) 2017–2018 – Sigmar Gabriel (SPD) 2018–2021 – Heiko Maas (SPD) 2021–2025 – Annalena Baerbock (Zieloni) od 2025 – Johann Wadephul (CDU)

Ministrowie spraw zagranicznych Niemieckiej Republiki Demokratycznej (1949−1990) 1949–1953 – Georg Dertinger 1953 – Anton Ackermann (pełniący obowiązki ministra) 1953–1965 – Lothar Bolz 1965–1975 – Otto Winzer 1975–1990 – Oskar Fischer 1990 – Markus Meckel 1990 – Lothar de Maizière

Podział organizacyjny Departament Obsługi Administracyjnej (Zentralabteilung) Kadry Finanse Szkolenia Zaopatrzenie Tłumaczenia Obsługa Medyczna Sprawa bezpieczeństwa placówek Sprawy organizacyjne Archiwum Polityczne i Biblioteka (Politisches Archiv und Bibliotek) Departament Polityczny (Politische Abteilung); Europa, Ameryka Północna, Azja Centralna Departament Polityczny (Politische Abteilung); Bliski i Środkowy Wschód, Afryka, Ameryka Łacińska, Karaiby Departament Europy (Europaabteilung) Departament ds. zagadnień globalnych, ONZ, praw człowieka i pomocy humanitarnej (Abteilung für Globale Fragen, Vereinte Nationen, Menschenrechte und Humanitäre Hilfe) Departament Spraw Gospodarczych oraz Stałego Rozwoju (Abteilung für Wirtschaft und nachhaltige Entwicklung) Departament Prawny (Rechtsabteilung) Departament Kultury (Abteilung für Auswärtige Kultur- und Bildungspolitik) Departament Informacji, Public Relations i Mediów (Abteilung Kommunikation, Öffentlichkeitsarbeit und Medien) Departament Protokołu Dyplomatycznego (Protokoll)

Siedziba W latach 1819–1945 siedziba urzędu od spraw zagranicznych mieściła się przy Wilhelmstraße 76, obecnie 84-85. Budynek zajmowany od 1999 przy Werderscher Markt 1 został wybudowany w latach 1934–1940 jako jedno ze skrzydeł Banku Rzeszy (Reichsbank). Następnie budynek mieścił: 1945–1949 – założony przez aliantów bank pn Berlin Stadtkontor 1949–1959 – Ministerstwo Finansów NRD 1959–1990 – KC SED 1990 – obradowała w nim pierwsza wybrana w wolnych wyborach Izba Ludowa (Volkskammer), która zaaprobowała Pakt o zjednoczeniu Niemiec 1990–1999 – rozbudowa kompleksu na potrzeby AA 1999 – oficjalna siedziba AA

W budynku znajduje się około 1000 pokoi o łącznej powierzchni użytkowej 62 473 m² z przeznaczeniem dla około 5000 urzędników.

Zobacz też Stałe Przedstawicielstwo RFN w NRD w Berlinie

Przypisy

Linki zewnętrzne Historia obecnej siedziby Auswärtiges Amt, wyd. 1999 Historia obecnej siedziby Auswärtiges Amt, wyd. 2020 Aktualna lista przedstawicielstw dyplomatycznych i konsularnych w RFN Aktualna lista przedstawicielstw dyplomatycznych i konsularnych RFN w świecie

Spraw Zagranicznych

Niemcy