Antonim (z gr. „naprzeciw”, „imię, wyraz, tytuł”) – termin oznaczający przeciwieństwo, odwrotność znaczeniową wyrazu; antonimy to określenia przeciwstawne. Dyscyplina zajmująca się m.in. antonimami to leksykologia.
Przykłady antonimów: ciepło – zimno, gruby – chudy, syty – głodny.
Termin „antonim” również ma swój antonim – jest nim „synonim”.
Rodzaje antonimów Antonimy właściwe Antonimy właściwe podlegają stopniowaniu np.: młody – stary, młodszy – starszy; mądry – głupi, mądrzejszy – głupszy. Nie oznaczają niezależnych przeciwstawnych jakości, lecz służą jako leksykalny środek wyrażania stopniowania, np.: wysoki – niższy – najniższy, młody – starszy – najstarszy.
Antonimy komplementarne Antonimy komplementarne to pary wyrazów, w których zaprzeczenie jednego powoduje stwierdzenie drugiego, np.: On jest żonaty – On nie jest kawalerem.
Konwersje Do antonimów zalicza się też tzw. konwersje, czyli pary wyrazowe typu: kupić – sprzedać, nauczyciel – uczeń ożenić się – wyjść za mąż.
Przypisy
Kategoria:Semantyka Kategoria:Leksykologia Kategoria:Relacje dwuczłonowe w językoznawstwie