Jaskinia Šipka – jaskinia krasowa w zboczu góry Kotouč (Národní sad), usytuowana ok. 1 km na południowy wschód od centrum Štramberka, na Morawach (Czechy). Jednocześnie stanowisko archeologiczne (pow. 29 hektarów) z okresu środkowego paleolitu, 9 stycznia 1960 r. ogłoszone pomnikiem przyrody.
Jaskinia powstała w skalnym zboczu, zbudowanym z wapieni wieku jurajskiego. Ma długość 45 m, znajduje się w niej komin wysoki na 7 m zakończony oknem skalnym, dzięki czemu jaskinia jest widna. W lewo od wejścia prowadzi długie na 15 m odgałęzienie nazywane Jazevčí díra, w prawo korytarz noszący nazwę Krápníková chodba. W głębszych partiach zachowane formy naciekoweOta Anders, Miloslav Baláš, Jaroslav Bača, Antonín Bendl i in.: Beskydy. Turisctický průvodce ČSSR. Svazek 8. wyd. Olympia, Praha 1982, s. 303.
Badania archeologiczne prowadzone były w latach 1879–1883 przez Karla Jaroslava Maškę. Wśród wielu wyrobów krzemiennych (ok. 3 tys. elementów, w tym kamienne pięściaki, noże i siekierki) zaliczanych typologicznie do musterienu, śladów ognisk, szczątków fauny (głównie niedźwiedzia jaskiniowego, ale również mamuta, nosorożca, konia, łosia czy renifera), znaleziono w niej także fragment żuchwy neandertalskiego dziecka. Łącznie wydobyto stąd ponad 80 000 kości.
Nieznana jest dokładna chronologia stanowiska, prawdopodobnie warstwy mustierskie można jednak wiązać z okresem początku interpleniglacjału ostatniego zlodowacenia (ok. 55–50 tys. lat temu). Jaskinia przypuszczalnie była zmiennie zamieszkiwana przez neandertalczyka i niedźwiedzia.
U wejścia do jaskini umieszczona jest tablica pamiątkowa poświęcona popularyzatorowi Sztramberka, doktorowi Adolfowi Hrstce, który przyczynił się do zagospodarowania i uprzystępnienia okolic jaskini.
Otoczenie jaskini porośnięte jest m.in. przez paprocie: zanokcicę skalną i murową, paprotkę zwyczajną i cienistkę RobertaLašská ścieżka dydaktyczna (in situ), tablica nr 2. W 1896 znaleziono tutaj unikalnego przedstawiciela ryjkowcowatych – Hypera libanotidis, nigdy później już nie odnotowanego. W 1930 odkryto endemiczną odmianę niepylaka apollo – Parnassius apollo strambergensis, także później wymarłą w tym miejscu (w latach 1982–1992 Czeski Związek Ochrony Przyrody prowadził działania mające na celu jego reintrodukcję w okolicach miasta, do dawnego kamieniołomu Kamenárka)Aleš Durčák, Štramberk (folder turystyczny), miasto Štramberk, 2012.
Przypisy
Bibliografia Janusz K. Kozłowski, Wielka Historia Świata t. 1, Świat przed „rewolucją” neolityczną, Kraków 2004. Dalibor Kvita, Geopark Podbeskydí - Národní přírodní památka Šipka, Moravskoslezský kraj, 2011 (folder promocyjny)
Kategoria:Jaskinie w Czechach Kategoria:Stanowiska archeologiczne w Czechach Kategoria:Prehistoria Kategoria:Narodowe pomniki przyrody w Czechach Kategoria:Štramberk