Prince Rogers Nelson (ur. 7 czerwca 1958 w Minneapolis, zm. 21 kwietnia 2016 w Chanhassen) – amerykański muzyk, piosenkarz, kompozytor i autor tekstów, przedstawiciel wielu stylów, w tym R&B, funk, jazz, soul, rock, disco i pop.
Należał do najbardziej nowatorskich i ekscentrycznych postaci na amerykańskiej scenie popowej i rockowej. Nazywany „Księciem Popu”, wpłynął znacząco na rozwój muzyki rozrywkowej i był jedną z głównych postaci sceny muzycznej, zwłaszcza w latach 90. XX wieku. Był postrzegany jako jedna z najbardziej kontrowersyjnych postaci sceny muzycznej. Jego zachowanie na scenie i ubiór początkowo były uważane za obsceniczne. Uznawany przez prasę także za symbol seksu i artystę, który ukształtował swoją karierę, często walcząc z przyjętymi praktykami muzycznymi. Był uważany za wirtuoza gitary elektrycznej, grał także na instrumentach klawiszowych i perkusyjnych.
Od swojego debiutu w 1978 wydał ponad 40 albumów, które szacunkowo rozeszły się w ponad 100 mln egzemplarzy na świecie. Za sprzedaż albumów w USA otrzymał jedną diamentową płytę, jedną poczwórnie platynową, sześć podwójnie platynowych, siedem platynowych i osiem złotych. Do jego największych przebojów należą: „Little Red Corvette”, „”, „”, „Purple Rain”, „Raspberry Beret”, „Kiss”, „”, „”, „Cream” i „”.
Poza działalnością solową współpracował z innymi artystami. Występował na scenie m.in. z Eryką Badu, Alicią Keys czy Stevie’em Wonderem. Był producentem albumu Like a Prayer (1989) Madonny i współpracował przy tworzeniu płyty Kate Bush pt. The Red Shoes (1993). W swoich repertuarach utwory autorstwa Prince’a mieli m.in. Tom Jones i Sinéad O’Connor („Nothing Compares 2 U”).
Zdobył siedem nagród Grammy, Oscara i Złoty Glob, a w 2004 został włączony do Galerii Sław Rock&Rolla. Zajmował się także produkcją muzyczną i aranżacją swoich utworów.
Rodzina i edukacja Urodził się w Minneapolis, w stanie Minnesota, w rodzinie z Luizjany.. Był synem Mattie Shaw, piosenkarki jazzowej i pracownicy opieki społecznej, oraz Johna L. Nelsona (zm. w sierpniu 2001), tekściarza i pianisty, lidera zespołu jazzowego The Prince Rogers Trio. Jego matka była Amerykanką włoskiego pochodzenia, a ojciec był czarnoskóry. Miał siostrę, Tikę Evene (1960-2024Prince’s sister Tyka Nelson dies at 64.) oraz przyrodnie rodzeństwo: brata, Duana Nelsona., i siostrę, Sharon.. Ojciec nadużywał wobec niego i jego matki przemocy fizycznej, co Prince potwierdził m.in. w swoim filmie dokumentalnym Purpurowy deszcz i piosence „Papa”. Rodzice Prince’a rozwiedli się w 1968, a jego matka jeszcze w tym samym roku wyszła za Haywarda Bakera – Prince wówczas przyjął nazwisko ojczyma. Napięte relacje z Bakerem doprowadziły do przeprowadzki wówczas 12-letniego Prince’a do ojca. Nastolatek później pomieszkiwał u swojej ciotki, Olivii Nelson, a następnie wprowadził się do szkolnego przyjaciela, Andrégo Andersona.
We wczesnym dzieciństwie miewał ataki epilepsji. Miał zdiagnozowaną niestabilność psychiczną i rozdwojenie jaźni. Uczęszczał do Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego. Uczył się w gimnazjum Bryanta i liceum Centrum High. W tym okresie był prześladowany przez rówieśników ze względu na swoją nieśmiałość, charakterystyczny sposób ubierania się i oryginalne imię. Doświadczył też rasizmu, któremu przeciwstawiał się w dorosłym życiu.
Kariera Początki Zafascynowany jednym z koncertów ojca, na który wybrał się z matką, gdy miał sześć lat, postanowił związać życie z muzyką.. Kiedy miał siedem lat, skomponował swój pierwszy utwór – „Funkmachine”. Samodzielnie opanował grę na fortepianie, gitarze i perkusji. Ojciec miał duży wpływ na przyszłą twórczość Prince’a, który w swoich piosenkach wykorzystywał używane przez niego sekwencje akordów, a w kilku utworach Amerykańskie Stowarzyszenie Kompozytorów, Autorów i Wydawców uznaje go za ich współautora.
Kiedy miał 14 lat, wraz z André Andersonem i Charlesem Smithem założył zespół Grand Central, który później nosił nazwy Grand Central Corporation i Champagne. Z formacją wziął udział w sesji nagraniowej w studiu Moonsound Chrisa Moona, który wkrótce zaproponował Prince’owi solową współpracę, obejmującą skomponowanie melodii do jego tekstów. W 1976, nagrawszy pierwsze muzyczne demo, odrzucił ofertę przeniesienie na nowojorską wytwórnię Tiffany Entertainment praw do jego pierwszych autorskich piosenek – „Baby”, „Soft & Wet”, „Love Is Forever” i „Aces”.
Po powrocie do Minneapolis nawiązał współpracę z Owenem Husneyem z The Ad Company, który wkrótce powołał do życia firmę American Artists Inc, zajmującą się opieką artystyczną nad Prince’em.. W grudniu 1976 rozpoczął nagrania kolejnego, solowego demo w studiu Sound 80. Do 1978 pracował jako muzyk sesyjny z zespołem 94 East, ale nie był jego oficjalnym członkiem.
Lata 1977–1979 Był namawiany do współpracy z wytwórnią A&M Records, ale ostatecznie w czerwcu 1977 podpisał kontrakt z Warner Bros.. W następnym miesiącu zagrał swój pierwszy płatny koncert – w ośrodku kultury Phillis Wheatley w Minneapolis. Latem rozpoczął nagrania debiutanckiej płyty w studiu Sound 80 w Minneapolis i Record Plant w Sausalito., które ukończył w styczniu 1978. 7 kwietnia 1978 wydał album pt. For You, na który sam skomponował, zaaranżował i wyprodukował właściwie cały materiał, mimo że do nagrania użyto 23 instrumentów. 7 czerwca 1978, w dniu swoich 20. urodzin, wydał pierwszy singiel z płyty – „Soft & Wet”, który dotarł do 98. miejsca na liście Billboard Hot 100 i do 12. miejsca na Hot R&B/Hip-Hop Songs. oraz został po latach wykorzystany w scenie dreszczowca M. Nighta Shyamalana Niezniszczalny (2000) z Robin Wright i Bruce’em Willisem. Singiel promował podczas trasy promocyjnej, w której ramach pojawiał się w sklepach płytowych w całym kraju, by rozdać autografy. Sam album dotarł do 21. miejsca billoardowej listy Top R&B/Hip-Hop Albums. W ramach promocji albumu Prince odbył krótką trasę promocyjną po Karolinie Północnej.
Latem 1978 skompletował swój zespół koncertowy, z którym zadebiutował na scenie 5 stycznia 1979 w Capri Theater w Minneapolis. W tym okresie nowym menedżerem Prince’a został Steve Fargnoli.. Od kwietnia do maja pracował w studiu Alpha Studio w Los Angeles nad materiałem na swój drugi album. Album, zatytułowany po prostu Prince, wydał 19 października 1979 i dotarł z nim do trzeciego miejsca listy Top R&B/Hip-Hop Albums. Za sprzedaż wydawnictwa uzyskał status platynowej płyty. Album promował dwoma singlami: „I Wanna Be Your Lover” i „Why You Wanna Treat Me So Bad?”, które stały się przebojami i były wysoko plasowane na listach przebojów.. Jednocześnie pracował nad pobocznym projektem – rockowym zespołem The Rebels, jednak szybko zawiesił pracę ze względu na niezadowolenie z jakości nagranych dziewięciu piosenek. Wkrótce po wydaniu płyty Prince wyruszył w trasę koncertową, m.in. lutym 1980 występował jako support przed koncertami Ricka Jamesa w ramach jego trasy pt. „Fire It Up”.
Lata 1980–1984 Między majem a czerwcem 1980 w swoim domowym studiu przy 680 North Arm Drive w Orono nagrał materiał na swój kolejny album – Dirty Mind, który wydał w październiku i na którym umieścił kompozycje łączącę muzykę kreatywneą z rock and rollem, punkiem i ostrzejszymi rockowymi partiami gitarowymi, a w tekstach poruszył tematy kontrowersyjne, np. seks oralny („Head”) czy kazirodczy romans między rodzeństwem („Sister”).. W ramach promocji płyty wyruszył w trasę koncertową, podczas której tworzył zmysłowy show, dzięki czemu stał się symbolem seksu, ale także – dla bardziej konserwatywnej publiczności – celem ataków. Ze względu na słabe zainteresowanie koncertami i płytą trasa została zawieszona, jednakże wkrótce ją wznowiono na skutek przychylnych recenzji prasowych. W lutym 1981 po raz pierwszy gościł w programie Saturday Night Live, w którym zaśpiewał utwór „Partyup”. Wiosną tego samego roku rozpoczął pracę nad swoim kolejnym albumem i zagrał pierwsze koncerty w Europie – w Amsterdamie, Londynie i Paryżu.. 14 października 1981 wydał album pt. Controversy, z którego pochodził jego pierwszy światowy przebój o tym samym tytule. Po premierze płyty wyruszył w trasę koncertową, którą poprzedził występami jako support The Rolling Stones na kilku koncertach zespołu w Los Angeles. Występy nie zdobyły przychylności publiczności – na pierwszy z nich założył kobiecy strój, za co został obrzucony śmieciami i zmuszony do zejścia ze sceny.. W trakcie trasy kręcił film dokumentalny The Second Coming, w którym chciał uwiecznić fragmenty koncertów, ale ostatecznie zawiesił projekt..
Od marca do sierpnia 1982 pracował nad materiałem na album pt. 1999, który nagrał w domowym studiu przy 9401 Kiowa Trail w Chanhassen i wydał 27 października 1982.. Dwupłytowe wydawnictwo promował m.in. piosenkami „1999” i „Little Red Corvette”, z którą dotarł do siódmego miejsca listy przebojów Billboard Hot 100. Sam album osiągnął sukces komercyjny, docierając do czołówki listy bestsellerów w USA, gdzie uzyskał status poczwórnie platynowej płyty za osiągnięcie sprzedaż w nakładzie przekraczającym 3 mln egzemplarzy. Prince promował album także podczas trasy koncertowej, podczas której supportowały go zespoły The Time i Vanity 6. 3 sierpnia 1983 wystąpił z zespołem na imprezie dobroczynnej dla Minneapolis Dance Theater Company, podczas której zebrano 23 tys. dol... W listopadzie tego samego roli rozpoczął zdjęcia do filmu Albert Magnolego Purpurowy deszcz (Purple Rain, 1984) inspirowanego jego życiorysem, w którym zagrał główną rolę utalentowanego i wyobcowanego młodego muzyka Kida rozpoczynającego estradową karierę w klubie muzycznym z formacją The Revolution. Film w zaledwie trzy dni po premierze przyniósł twórcom 7,3 mln dol. wpływów, a ostatecznie zarobił na siebie 70 mln dol.. Prince za rolę w filmie otrzymał nagrodę NAACP Image Awards dla wybitnego aktora pierwszoplanowego w filmie fabularnym. Miesiąc przed premierą filmu wydał ścieżkę dźwiękową pt. Purple Rain, który okazał się sukcesem sprzedażowym, rozchodząc się w ponad 13 mln sztuk w USA i przez 24 tygodnie pozostając na szczycie listy bestsellerów Billboard 200. Purple Rain przez wielu krytyków był drugim najlepszym longplayem lat 80., tuż za płytą Thriller Michaela Jacksona. Prince za Purple Rain otrzymał Oscara za najlepszą muzykę filmową oraz American Music Award za najpopularniejszy album popowy i najpopularniejszy „czarny” album, a drugą z nagród uzyskał także za najpopularniejszy singiel („When Doves Cry”).. Był także nominowany do Złotego Globu za najlepszą piosenkę („When Doves Cry”), ale też do Złotej Maliny za najgorszą piosenkę („Sex Shooter”). Wielką popularnością cieszył się także tytułowy singiel z płyty. Prince dzięki albumowi dołączył do grona największych gwiazd amerykańskiej muzyki rozrywkowej i stał się jedną z ikon lat 80. Stał się także pierwszym artystą od czasu grupy The Beatles, który w jednym roku dotarł do pierwszego miejsca listy sprzedaży płyt, singli i filmów.. W ramach promocji albumu Purple Rain odbył ogólnokrajową trasę koncertową, która obejmowała 98 występów w ciągu pół roku. Jeden z koncertów został zarejestrowany i wydany w 1985 na kasecie pt. Prince & The Revolution: Live..
Lata 1985–1989 mały|Prince (1986) Odmówił udziału w nagraniu charytatywnego singla „We Are the World” Michaela Jacksona i Lionela Richiego, co spotkało się z ostrą krytyką mediów, mimo że Prince przekazał twórcom albumu pt. USA for Africa za darmo swój utwór – „4 the Tears in Your Eyes”. W 1985 założył wytwórnię muzyczną Paisley Park Records..