Maria Cetys, ps. „Szympans” (ur. 14 września 1914 w WarszawieDane według: Wielka Ilustrowana Encyklopedia Powstania Warszawskiego, tom 5. Redaktor naukowy Piotr Rozwadowski. Dom Wydawniczy "Bellona", Warszawa 2002. , zm. 21 września 1944 tamże) – żołnierz AK, uczestniczka powstania warszawskiego, łączniczka sztabu zgrupowania „Kryska” Armii Krajowej.
Życiorys Córka Stanisława i Amelii z d. Ruszczyńskiej. W latach 30. XX wieku pracowała jako urzędniczka skarbowa. Była także instruktorką Przysposobienia Wojskowego Kobiet.
W powstaniu warszawskim była łączniczką Władysława Abramowicza (ps. "Litwin") – komendanta rejonu 2 Obwodu Śródmieście Okręgu Warszawa Armii Krajowej.
Ciężko ranna 11 sierpnia na ul. Czerniakowskiej podczas przenoszenia meldunku, poddana następnie amputacji ramienia. 21 września wzięta do niewoli niemieckiej w rejonie ul. Wilanowskiej na Czerniakowie. Wtedy też na pytanie: Bist du Banditin? (Czy jesteś jedną z bandytów?) odpowiedziała Jestem żołnierzem Armii Krajowej. Została rozstrzelana na miejscuAdam Borkiewicz, Powstanie warszawskie. Zarys działań natury wojskowej, Instytut wydawniczy PAX, Warszawa 1969 r., str. 474.. Te słowa stały się mottem pracy Adama Borkiewicza Powstanie Warszawskie. Zarys działań natury wojskowej 1944.
Życie prywatne Jej bratem był mjr Teodor Cetys – skoczek cichociemny, szef sztabu Okręgów AK Wilno i Nowogródek.
Upamiętnienie W 2020 jej imieniem nazwano drogę w dzielnicy Mokotów, biegnącą od ul. Batalionu AK „Bałtyk” do ul. Dywizjonu AK „Jeleń”.
Przypisy
Kategoria:Członkowie Przysposobienia Wojskowego Kobiet Kategoria:Urzędnicy administracji skarbowej II Rzeczypospolitej Kategoria:Łączniczki w powstaniu warszawskim Kategoria:Ofiary zbrodni niemieckich w powstaniu warszawskim 1944 Kategoria:Urodzeni w 1914 Kategoria:Zmarli w 1944