Zaryń – jedna ze stacji kolejowych na magistrali węglowej w Zaryniu (powiat koniński). Na stacji od 2011 roku nie zatrzymują się pociągi osobowe.

Historia lewo|mały|Projekt dworca Typu II Herby - Inowrocław

Powstanie Pierwsze plany budowy magistrali węglowej Gdynia – Herby Nowe przez miejscowość Zaryń powstały w roku 1927. Dwa lata później, w maju 1929 plany te wraz z budową całej linii zostały zaakceptowane przez ówczesne ministerstwo kolei a wykonanie prac budowlanych na terenie stacji oraz na odcinku Babiak – Piotrków Kujawski powierzono towarzystwu budowlanemu inżyniera K. Stroczyńskiego i R. Czarnoty z siedzibą w Warszawie przy ulicy Marszałkowskiej 17. W roku 1931 prace zostały zakończone a budynek stacji został otworzony w roku 1933. Na uroczystości otwarcia zjawił się m.in. ówczesny prezydent Polski Ignacy Mościcki.

Charakterystyka Nowej stacji Linia przechodząca przez Zaryń była początkowo linią jednotorową. Oprócz budynku stacyjnego będącego jednocześnie nastawnią zdecydowano także o wybudowaniu domów kolejarskich w sąsiedztwie stacji. Sam budynek stacyjny zbudowany został według projektu A.Kozaka oznaczonego jako „Typ II Herby – Inowrocław”. Budynki według tego typu zostały wybudowane niemal na całym w/w odcinku. W Zaryniu ulokowano także hydrofornię której zadaniem było dostarczanie wody do parowozów. Było to jak na ówczesne czasy dość nowatorskie rozwiązanie, zwłaszcza że podobna hydrofornia powstała jedynie w Kłudnej, natomiast w pozostałej części magistrali stosowano tradycyjne wieże ciśnień. Budynek hydroforni był z zewnątrz częściowo obsypany ziemią przy czym obsługiwał on trzy żurawie czerpiąc wodę z źródeł studni artezyjskich.

Pierwsze przewozy oraz lata późniejsze Pierwsze pociągi pasażerskie pojawiły się w Zaryniu pojawiły się tuż po otwarciu stacji w roku 1933. Były to relacje Tarnowskie Góry – Gdynia oraz Karsznice – Inowrocław. Z czasem relacji przybywało i jeszcze przed wybuchem II wojny światowej z Zarynia można się było dostać m.in. do Częstochowy oraz Poznania. Pierwszymi pracownikami stacji byli Jan Dębski – Zawiadowca, Stanisław Dejewski, Antoni Przybylski – Asystenci oraz Brunon Pyszke i Piotr Wolny – stali asystenci.

W czasie II wojny światowej stacja wraz z całą magistralą trafiły w ręce okupanta który zdecydował o dobudowaniu drugiego toru w celu zwiększenia przepustowości szlaku. Plany te zostały zrealizowane jeszcze przez końcem wojny, czego efektem była zwiększona liczba pociągów przejeżdżających przez stację. W roku 1944 było ich około 80 na dobę.

Pierwsze plany elektryfikacji stacji Zaryń (wraz z całą magistralą węglową) pojawiły się już w roku 1948. Ostatecznie doszło do niej dużo później – w grudniu 1966r. Wraz z elektryfikacją dokonano modernizacji układów torowych oraz zainstalowano oświetlenie terenów stacyjnych. Na przełomie lat 1971/72 na stacji uruchomiono radiołączność pociągową opracowaną przez COBiRTV w Warszawie opartą na radiotelefonach lampowych Radmor FM30210

W 1989 r. na stacji zamontowano samoczynną blokadę liniową typu EAC.

Stopniowe wygaszanie przewozów pasażerskich na stacji Niemal do końca 2008 roku na stacji zatrzymywało się średnio 8 relacji pasażerskich w ciągu doby. Były to połączenia do Inowrocławia(2) Torunia Głównego(2) w kierunku północnym, oraz do Katowic (1) Zduńskiej Woli(2) oraz Babiaka(1) w kierunku południowym. Zmiana rozkładu jazdy która weszła w życie 14.02.2008 usunęła niemal wszystkie połączenia pasażerskie z wyjątkiem porannego do Inowrocławia (5:18) oraz wieczornego do Babiaka (21:43) . Głównym powodem cięć był brak porozumienia marszałków województw Kujawsko-Pomorskiego, Wielkopolskiego oraz Łódzkiego w kwestii finansowania pociągów międzywojewódzkich tj. relacji Inowrocław(Toruń) – Zduńska Wola(Katowice). Wcześniej za finansowanie w/w połączeń odpowiadało Ministerstwo Infrastruktury dlatego problem nie występował. Relacja Inowrocław – Babiak zachowała się tylko dlatego, że niemal cała znajdowała się w obrębie tylko jednego województwa (Kujawsko- Pomorskiego). Korekta nowego rozkładu jazdy wywołała liczne kontrowersje ponieważ duża liczba mieszkańców Zarynia jak i okolicznych wsi pracowała w Inowrocławiu, Bydgoszczy oraz w Toruniu a młodzież uczęszczała do tamtejszych szkół. Duża część mieszkańców posiadała rodziny na Śląsku. W niedługim czasie w sąsiednim Babiaku doszło do strajku kolejarzy i miejscowej ludności w której brali udział również mieszkańcy Zarynia. Liczne wystąpienia i późniejsze mobilizacje związków zawodowych (m.in. NSSZ Solidarność) nie przyniosły jednak oczekiwanego skutku w efekcie czego usunięte połączenia już nie wróciły.

W roku 2011 uruchomiono sezonowy pociąg IR Bursztyn rel. Gdynia – Katowice który tylko przejeżdżał przez stację bez zatrzymywania się – relacja miała postoje na sąsiednich stacjach Piotrków Kujawski i Babiak. 10 grudnia 2011r. ze stacji odjechał ostatni pociąg osobowy. Relacja do Inowrocławia zabrała jedną osobę a powracająca w przeddzień relacja w kierunku Babiaka wysadziła na stacji osiem osób. Głównym powodem likwidacji połączenia miał być „Brak wpisania tego połączenia do zamówienia przez województwo Kujawsko- Pomorskie i Wielkopolskie”

Począwszy od rozkładu jazdy 2011/2012 przez stację zaczęły przejeżdżać inne relacje m.in. EIC Neptun i EIC Kaszub kursujące w relacji Gdynia Główna – Warszawa Wschodnia. Podobnie jednak jak w przypadku IR Bursztyn mieszkańcy mogli oglądać tylko przejeżdżające wagony. Na początku roku 2012 w marcowej korekcie rozkładu zaplanowano postoje IR Bursztyn na stacji Zaryń. Była to godzina 12:44 w kierunku Gdyni Głównej oraz 14:03 w kierunku Katowic. Do postojów jednak nie doszło bo postanowiono, że pociąg nie będzie się zatrzymywał na całym odcinku między stacjami Zduńska Wola Karsznice i Gdynia Główna.

Późniejsze lata okres to dalszych pociągów planowych lub objazdowych przejeżdżających przez stację bez zatrzymania były to m.in Neptun, Artus, Kaszub, Lazur, Doker, Korsarz (2012-2014) Kujawiak, Podlasiak (2015-2016) Warta, Kutrzeba, Gombrowicz (2017) Zielonogórzanin (2017-2026) Wydmy (sezonowo, 2023-2026)

Aktualna charakterystyka stacji Stacja w Zaryniu jest stacją pośrednią z czterema torami głównymi oraz kilkoma torami dodatkowymi. Obok stacji mieści się bocznica firmy Naftohurt. Ruch sterowany jest z nastawni „Zn1” oraz „Zn” położonej w budynku stacyjnym. Przed budynkiem znajdują się dwa perony z trzema krawędziami peronowymi. Pomieszczenia poczekalni są zamknięte a kasa biletowa nieczynna. W budynku znajdują się również użytkowane pomieszczenia mieszkalne.

Wypadki w okolicy stacji W czasie tzw. „zimy stulecia” w roku 1979 na odcinku Zaryń – Piotrków Kujawski doszło do tragicznego wypadku. W trakcie próby odśnieżenia zasypanego przez śnieg odcinka linii zginęła załoga lokomotywy ST44 w składzie Jan Moskwa oraz Jan Falkowski. Głównym powodem był brak zderzaków zamontowanych na przodzie lokomotywy dzięki którym ta skuteczniej przebijała by się przez zaspy śnieżne.

16 listopada 2006 roku w odległości około kilometra od stacji doszło do najechania pociągu towarowego z miałem węglowym na tył innego pociągu towarowego z cementem który stał na tym samym torze. W wyniku zderzenia zginął maszynista składu z miałem. Uszkodzonych zostało siedem wagonów, dwie lokomotywy oraz 500 metrów sieci trakcyjnej. Usuwanie skutków katastrofy trwało kilka dni. Śledztwo które prowadziła Prokuratura Rejonowa w Kole zostało umorzone z powodu śmierci nieumyślnego sprawcy którym wskazano maszynistę składu z miałem.

Przypisy

Kategoria:Stacje i przystanki kolejowe w gminie Wierzbinek Kategoria:Zaryń