Aleksandra Katarzyna z Engelhardtów Branicka (ur. 1754, zm. 15 sierpnia 1838Dane biograficzne na stronie Sejmu Wielkiego) – żona Franciszka Ksawerego Branickiego, oficjalnie uważana za córkę Wasyla von Engelhardt i Marii Potiomkiny.
Henryk Mościcki twierdził, że była ona pierworodną, nieślubną córką wielkiej księżny, przyszłej cesarzowej Katarzyny i hrabiego Siergieja SałtykowaHenryk Mościcki, Aleksandra Branicka, w: Polski Słownik Biograficzny. T. II. Kraków, 1936, s. 393.. Według innych danych, uznawanych za plotki, miała być nieślubną córką Katarzyny II z jej związku z hrabią Siergiejem Sałtykowem – zaraz po urodzeniu cesarzowa Elżbieta miała zamienić ją na niemowlę płci męskiej niewiadomego (bądź „czuchońskiego”, czyli estońskiego) pochodzenia, które uznano jako syna Katarzyny, późniejszego cesarza Pawła I RomanowaMarian Kukiel, Książę Adam, Warszawa 1993..
Była siostrzenicą, później jedną z kochanek Grigorija Potiomkina, faworyta Katarzyny Wielkiej. thumb|left|200px|Portret Aleksandry z 1781 z orderem Św. Katarzyny W 1781 r. została wydana za hetmana Franciszka Ksawerego Branickiego, późniejszego targowiczanina. Była matką piątki dzieci: synów: Aleksandra zmarłego w wieku 18 lat w 1798, Władysława Grzegorza oraz córek Katarzyny, Zofii i Elżbiety wydanej za mąż za Michała Woroncowa. Na jej cześć nazwana została rezydencja Branickich pod Białą Cerkwią – Aleksandria. Dama orderu Świętej Katarzyny. Babcia m.in. Elizy Krasińskiej.
Przypisy
Bibliografia Reprint: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Kraków 1989,
Aleksandra von Engelhardt Kategoria:Damy Orderu Świętej Katarzyny Kategoria:Urodzeni w 1754 Kategoria:Zmarli w 1838